Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Zarządzeniem z 11 sierpnia 2026 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie wystąpił

do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 k.p.c. o przekazanie sprawy

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zarządzenie nie zawiera

uzasadnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. przekazanie przez Sąd Najwyższy sprawy

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe wówczas, gdy wymaga

tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne

postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu celem wyznaczenia innego sądu

równorzędnego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 441 k.p.c. powinno

nastąpić postanowieniem, do którego należy sporządzić uzasadnienie, mimo iż nie

jest zaskarżalne (zob. postanowienie SN z 8 sierpnia 2024 r., III CO 838/24). Wymóg

sporządzenia uzasadnienia wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym

konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie postanowienia służy przedstawieniu

argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy innemu sądowi

równorzędnemu, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie jest bowiem

rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie, przy ocenie zasadności zastosowania

art. 441 k.p.c., argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy, jeśli

nie przedstawił ich we właściwy sposób sąd występujący o takie przekazanie

(zob. postanowienie SN z 22 lutego 2023 r., III CO 62/23).

Na marginesie Sąd Najwyższy zauważa, że impulsem do wydania

zarządzenia w sprawie niniejszej był wniosek powoda zawarty w pozwie

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Jednakże

jego złożenie nie zwalniało Sądu Rejonowego od prawidłowego przekazania sprawy

wraz wnioskiem Sądowi Najwyższemu, czyli w postaci postanowienia

z uzasadnieniem.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się (zob. postanowienie SN

z 10 stycznia 2024 r., III CO 1088/23), że skoro w przepisie art. 441 k.p.c. mowa

III CO 970/26

3

o wystąpieniu sądu, to jego rola nie może sprowadzać się jedynie do przekazania

wniosku pochodzącego od strony, gdyż byłoby to w praktyce równoznaczne

z przyznaniem samej stronie kompetencji do występowania z wnioskiem

o zastosowanie instytucji unormowanej w powołanym przepisie, co nie znajduje

uzasadnienia w jego treści. Nie pozbawia to oczywiście stron postępowania

możliwości zwrócenia sądowi właściwemu uwagi na okoliczności mogące

przemawiać za zastosowaniem omawianej instytucji. Nawet jeżeli wystąpienie takie

zostało zainicjowane przez stronę postępowania, postanowienie sądu winno

zawierać uzasadnienie, odnoszące się do podstaw stosowania art. 441 k.p.c.

Zarządzenie Sądu Rejonowego w Pruszkowie, poza powołaniem się na wniosek

powoda, nie zawiera żadnej argumentacji.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

(K.W.)

[SOP]