Zażalenie pozwanego oddalone, sprawa wraca do Sądu Okręgowego w Poznaniu

1. Wyrokiem z 28 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uchylił

zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 23 września 2022 r. i sprawę

przekazał Sądowi Okręgowemu w Poznaniu – Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania apelacyjnego.

2. Sąd Apelacyjny wskazał, że sąd pierwszej instancji ograniczył się

wyłącznie do badania kwestii legitymacji biernej pozwanego, nie podejmując się

jednak merytorycznej analizy sformułowanego roszczenia. Sąd drugiej instancji

przyjął, że wobec prawomocnego potwierdzenia wypadku przy pracy z udziałem

III CZ 111/26

2

W.W., Sąd Okręgowy winien zbadać sprawę merytorycznie pod kątem wystąpienia

pozostałych przesłanek w związku z powództwem o zadośćuczynienie. Takiej

analizy Sąd Okręgowy jednak nie przeprowadził.

3. Zażalenie na powyższy wyrok wniósł pozwany. Powołując się na zarzut

naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu

Apelacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Zażalenie unormowane w art. 3941 § 11 k.p.c. jest szczególnym rodzajem

środka zaskarżenia, albowiem nie służy ocenie prawidłowości czynności

sądu odwoławczego podjętych w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy

ani także zaprezentowanego przez ten sąd poglądu na temat wykładni prawa

materialnego mającego zastosowanie w sprawie. Zażalenie na orzeczenie

kasatoryjne sądu drugiej instancji ma służyć jedynie poddaniu kontroli, czy zostało

ono prawidłowo wydane. Sąd Najwyższy ocenia, czy stwierdzone przez

sąd odwoławczy okoliczności są tymi, które w świetle art. 386 § 2 i 4 k.p.c.

usprawiedliwiają wydanie orzeczenia kasatoryjnego, a nie reformatoryjnego, i –

w zależności od wyniku – albo oddala zażalenie, albo uchyla zaskarżone

orzeczenie.

5. Należy podkreślić, że środek odwoławczy unormowany w art. 3941 § 11

k.p.c. pozostaje zażaleniem, a przy jego rozpoznawaniu Sąd Najwyższy nie bada

istoty sprawy, a mianowicie tego, co w świetle zgłoszonego żądania i jego

podstawy faktycznej stanowiło przedmiot postępowania. Przewidziane bowiem

w art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie jest skierowane przeciwko uchyleniu przez sąd

drugiej instancji orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

6. Uchylenie orzeczenia przez sąd odwoławczy połączone z przekazaniem

sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji może nastąpić

wyłącznie w razie nierozpoznania istoty sprawy przez ten sąd albo gdy wydanie

orzeczenia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art.

386 § 4 k.p.c), ewentualnie zachodzi nieważność postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.).

7. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano wielokrotnie, że

nierozpoznanie istoty sprawy, w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., jest wadliwością

III CZ 111/26

3

rozstrzygnięcia polegającą na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia,

które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź zaniechaniu

zbadania przez ten sąd materialnej podstawy żądania albo merytorycznych

zarzutów stron z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka

materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca żądanie (zob. postanowienia SN:

z 17 kwietnia 2024r., III CZ 25/24; z 12 lutego 2024 r., III CZ 131/23, i 21 grudnia

2023 r., III CZ 197/23).

8. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku,

że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował przesłanki orzeczenia kasatoryjnego

ujęte w art. 386 § 4 k.p.c. Bezspornym jest bowiem, że Sąd Okręgowy oddalił

powództwo z powodu braku legitymacji biernej, natomiast w ogóle nie zbadał

materialnej podstawy żądania i zaniechał zbadania merytorycznych zarzutów strony

powodowej.

9. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i pozostawił rozstrzygnięcie

o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.

(K.W.)

[a.ł]