Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie Skarbu Państwa, bo złożył je radca prawny

Po rozpoznaniu apelacji powódki, wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego

dla Warszawy Żoliborza w Warszawie z 7 kwietnia 2025 r., oddalającego jej

powództwo przeciwko Skarbowi Państwa Prezesowi Sądu Rejonowego dla

Warszawy Śródmieścia w Warszawie o zapłatę, Sąd Okręgowy w Warszawie

wyrokiem z 2 marca 2026 r. uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie

w zakresie dotkniętym nieważnością, poczynając od 3 lutego 2023 r. i przekazał

III CZ 121/26

2

sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W zażaleniu na to orzeczenie, wniesionym na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c.,

pozwany Skarb Państwa, reprezentowany przez radcę prawną M.D., zarzucił

naruszenie art. 379 pkt 2 k.p.c., art. 386 § 2 k.p.c. oraz art. 67 § 2 k.p.c. i domagał

się uchylenia zaskarżonego wyroku

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii

Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1192, dalej:

„u.PGRP”) do zadań Prokuratorii Generalnej RP należy wyłączne zastępstwo

Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw.

z art.7 i 8 u.PGRP, reprezentacja Skarbu Państwa przed sądami powszechnymi

i przed Sądem Najwyższym wykazuje różnice. W przypadku postępowania przed

sądem powszechnym obowiązkowe zastępstwo Skarbu Państwa przez

Prokuratorię Generalną RP ogranicza się do spraw wymienionych w art. 7 ust.

2 u.PGRP, przy czym Prokuratoria Generalna RP może przejąć zastępstwo

w każdej sprawie, jeśli uzna, że wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów

Skarbu Państwa (art. 7 ust. 5 u.PGRP).

W postępowaniu przed sądami powszechnymi w tej sprawie, że względu na

wartość przedmiotu sporu oraz przedmiot sprawy, nie było obowiązku

zastępowania strony pozwanej przez Prokuratorię. Nie dotyczy to jednak

postępowania przed Sądem Najwyższym wywołanego wniesieniem zażalenia,

albowiem art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 6 u.PGRP nie przewiduje żadnych

wyjątków od obowiązkowego zastępstwa Skarbu Państwa przed Sądem

Najwyższym przez Prokuratorię Generalną, pozbawiając tym samym

pełnomocników procesowych będących adwokatami lub radcami prawnymi

zdolności do złożenia środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego i reprezentacji

Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 24 stycznia 2017 r., V CZ 91/16; z 31 sierpnia 2006 r., I CZ 45/06;

z 10 listopada 2006 r., III CSK 327/06 oraz z 20 listopada 2009 r., II CSK 353/09).

Pojęcie „zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym”, użyte

w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.PGRP, ma taki sam zakres, jak określony w art. 871 § 3 k.p.c.,

III CZ 121/26

3

a więc obejmuje także czynności związane z postępowaniem przed Sądem

Najwyższym podejmowane przed sądem niższej instancji. W konsekwencji

zarówno skarga kasacyjna, jak i zażalenie (art. 3941 § 3 k.p.c.), wniesione przez

adwokata lub radcę prawnego umocowanego przez Skarb Państwa (organ

jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie –

art. 67 § 2 k.p.c.), podlegają odrzuceniu a limine jako niedopuszczalne, ze względu

na brak zdolności postulacyjnej skarżącego (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06; z 31 sierpnia 2006 r., I CZ 47/06,

OSNC 2007, nr 5, poz. 75; z 3 grudnia 2010 r., IV CSK 415/10; z 14 stycznia

2014 r., , OSNP 2015, nr 3, poz. 37; z 4 kwietnia 2018 r., V CSK 279/17;

z 9 stycznia 2019 r., III CSK 151/18; z 4 października 2019 r., III CZ 33/19; oraz

z 23 czerwca 2022 r., III CZ 208/22).

W tym stanie sprawy, zażalenie podlegało odrzuceniu (art. 3986 § 3 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

(A.D.)

[a.ł]