Awaria dysku komputera nie przywróciła terminu do skargi kasacyjnej. Zażalenie oddalone

Wyrokiem z 31 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku na skutek

apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 21 września 2021 r.

zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 2 (drugim) o tyle tylko, że obniżył zasądzone

od powódki na rzecz pozwanych koszty procesu, w pozostałym zakresie oddalił

apelację oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego i nieuiszczonych

kosztach sądowych.

Postanowieniem z 3 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił

wniosek powódki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucił

skargę kasacyjną powódki.

III CZ 142/25

2

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie powódka zarzuciła błąd

w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, naruszenie art.

3986 § 2 w związku z art. 3984 k.p.c. przez jego zastosowanie i przyjęcie, że skarga

kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych, podczas gdy wymogi te formalnie

spełnia, naruszenie art. 130 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię oraz naruszenie

art. 168 § 1, art. 171 i art. 169 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie. Wniosła

o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie powódce terminu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie

terminu nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Jego kontrola możliwa

jest tylko w sposób pośredni, przy rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie

o odrzuceniu skargi kasacyjnej a warunkiem koniecznym jej przeprowadzenia jest

zamieszczenie w zażaleniu stosownego wniosku. Dokonując przyjaznej wykładni

oświadczeń zawartych w zażaleniu, Sąd Najwyższy przyjął, że skarżąca nie wnosi

niedopuszczalnego zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie

oddalenia jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej,

a tylko składa wniosek o poddanie go kontroli w trybie art. 380 w związku z art.

39821 oraz art. 3941 § 3 k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że brak winy w uchybieniu

terminu powinien być oceniany w świetle wszystkich okoliczności sprawy, w sposób

uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od

podmiotu należycie dbającego o swoje własne, życiowo ważne sprawy.

W przypadku gdy strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika,

ocena winy w niezachowaniu terminu wymaga stosowania obiektywnego miernika

staranności, której poziom określa się z uwzględnieniem zawodowego charakteru

działalności pełnomocnika. Przeszkoda zaś uzasadniająca przyjęcie

uprawdopodobnienia braku winy zachodzi wówczas, gdy dokonanie czynności

w ogóle, tj. w sensie obiektywnym, było niemożliwe albo nie można było oczekiwać

od strony, że w danych okolicznościach zachowa wyznaczony ustawą termin

procesowy. Możliwość przywrócenia terminu wyłączają jednak nawet takie

zachowania, którym można przypisać charakter lekkiego niedbalstwa (zob. np.

III CZ 142/25

3

postanowienia Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2017 r., V CZ 88/16, niepubl. i 28

kwietnia 2021 r., V CZ 16/21, niepubl.). Skarżący nie przedstawił ani we wniosku,

ani w zażaleniu okoliczności mogących usprawiedliwić wstrzymanie się

z czynnościami od 26 października 2023 r., gdy powziął wiedzę o uszkodzeniu

dysku twardego komputera, do czasu jednoznacznego potwierdzenia przez firmę,

do której się zwrócił o odzyskanie danych, że dane nie będą mogły zostać

odzyskane w pełni. Sąd Apelacyjny słusznie wskazał, że w sprawie zachodziła

obiektywna możliwość uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej albo

przez osobiste stawiennictwo w sądzie i sporządzenie fotokopii skargi kasacyjnej,

by następnie sporządzić i przesłać sądowi jej odpis, albo działając przez substytuta.

Należy też zauważyć, że odrzucenie środka zaskarżenia niweczy wszelkie

związane z nim skutki procesowe. Do odrzucenia skargi kasacyjnej skarżącej

doszło w sprawie już postanowieniem z 11 grudnia 2023 r. Postanowieniem z 11

grudnia 2023 r. Sąd Apelacyjny odrzucił bowiem ewentualny wniosek powódki

o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej oraz

odrzucił skargę kasacyjną powódki. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie

powódka zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej,

zaś postanowieniem z 2 października 2024 r. wydanym pod sygn. III CZ 138/24

oddalono zażalenie powódki, a wniosek o przywrócenie terminu przekazano

Sądowi Apelacyjnemu jako rzeczowo właściwemu.

W konsekwencji Sąd Apelacyjny wezwał powódkę do uzupełnienia braków

formalnych wniosku przez złożenie dwóch jego odpisów oraz czterech odpisów

skargi kasacyjnej z 6 lipca 2024 r. Wobec uprzedniego odrzucenia skargi

kasacyjnej wniesionej 6 lipca 2024 r., które to rozstrzygnięcie nie podlega kontroli

w niniejszym postępowaniu zażaleniowym, odrzuceniu mogła podlegać jedynie

„nowa” skarga kasacyjna złożona przy wniosku o przywrócenie terminu na jej

złożenie. Wobec zasadnego oddalenia przez Sąd Apelacyjny wniosku

o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przedmiotowa skarga

kasacyjna podlegała zaś odrzuceniu jako złożona po terminie. Rozstrzygnięcie

Sądu Apelacyjnego jest więc prawidłowe.

III CZ 142/25

4

Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

[a.ł]

Roman Trzaskowski

(K.L.)