Stare pełnomocnictwo nie objęło skargi kasacyjnej, zażalenie uczestniczki oddalone

Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie

z wniosku G.O. przy udziale M.O. o podział majątku wspólnego odrzucił skargę

kasacyjną uczestniczki (pkt 1) oraz orzekł o zwrocie opłaty sądowej od skargi

kasacyjnej (pkt 2).

Zażalenie na postanowienie wniosła uczestniczka M.O., zarzucając

naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj.: art. 91 pkt 1 k.p.c. w brzmieniu

obowiązującym od 1 lipca 2023 r., w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz w zw. z art. 19 ust.

1 i art. 20 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania

cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 614) przez:

III CZ 234/25

2

- pominięcie, że zgodnie z obowiązującym obecnie brzmieniem art 91 pkt 1 k.p.c.

pełnomocnictwo z mocy prawa obejmuje umocowanie do wniesienia skargi

kasacyjnej;

- błędne uznanie, że zmieniona treść art. 91 pkt 1 k.p.c. w brzmieniu

obowiązującym od 1 lipca 2023 r. dotyczy tylko pełnomocnictw udzielonych od tego

dnia, podczas gdy ustawa nowelizująca nie zawiera przepisu przejściowego

dotyczącego obowiązywania zmienionego art. 91 pkt 1 k.p.c., natomiast ogólną

zasadą przyjętą w ustawie nowelizującej (w jej art. 19 ust. 1) jest natychmiastowe

obowiązywanie nowych przepisów również w postępowaniach wszczętych przed

wejściem w życie nowelizacji, a ponadto wskazuje na to cel nowelizacji;

- pominięcie, ze art. 20 ustawy nowelizującej nie dotyczy oceny zakresu

umocowania na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przed wejściem w życie

ustawy nowelizującej skoro skutki zmiany art. 91 pkt 1 mogą wystąpić dopiero po

zakończeniu postępowania przed sądem drugiej instancji, a sam przepis

art. 20 ustawy nowelizującej miał na celu zapobieżenie negatywnym skutkom

ewentualnego działania wstecz nowych przepisów, co w przypadku rozszerzenia

zakresu pełnomocnictwa o wniesienie skargi kasacyjnej nie mogło mieć miejsca;

- art. 3985 § 1 w zw. z art. 387 § 3 i w zw. z art. 133 § 3 k.p.c., a to wszystko w zw.

z art. 13 § 2 k.p.c. - przez pominięcie, że w sytuacji, w której pełnomocnik strony

w postępowaniu apelacyjnym nie posiada umocowania do wniesienia skargi

kasacyjnej to orzeczenie wraz z uzasadnieniem powinno zostać doręczone samej

stronie, a nie temu pełnomocnikowi, nawet jeśli to ten pełnomocnik złożył wniosek

o doręczenia uzasadnienia;

- art. 3986 § 2 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., a to wszystko

w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - przez odrzucenie skargi kasacyjnej mimo braku do tego

podstaw, skoro skarga kasacyjna uczestniczki postępowania nie zawierała braków

formalnych uniemożliwiających nadanie skardze dalszego biegu.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 1.

W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni G.O. wniosła o oddalenie

zażalenia.

III CZ 234/25

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do art. 91 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą

z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614), która weszła w życie 1 lipca 2023 r.,

pełnomocnictwo procesowe nie obejmowało z samego prawa umocowania

pełnomocnika do działania po uprawomocnieniu się orzeczenia, w tym wniesienia

skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Pojęcie „sprawy”

wykładane było bowiem na gruncie tego przepisu, jako zespół czynności

procesowych stron i sądu rozciągających się między wniesieniem pozwu (wniosku)

a uprawomocnieniem się orzeczenia co do istoty lub w inny sposób kończącego

postępowanie. W konsekwencji przyjmowano, że co do zasady do zakresu

pełnomocnictwa nie wchodzą czynności procesowe dotyczące postępowania, które

może toczyć się po uprawomocnieniu orzeczenia (zob. uchwałę składu 7 sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III CZP 142/07, OSNC 2008,

Nr 11, poz. 122).

Na gruncie dokonanej ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy

Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614)

nowelizacji art. 91 k.p.c. przeważa stanowisko, że zmiana zakresu pełnomocnictwa

procesowego, wynikająca z nowego brzmienia art. 91 pkt 1 k.p.c., znajduje

zastosowanie jedynie do pełnomocnictw udzielonych po dniu jej wejścia w życie.

Na gruncie niniejszej sprawy uczestniczka M.O. udzieliła pełnomocnictwa

r.pr. I.J. 15 listopada 2013 r., zatem przed dniem wejścia w życie znowelizowanej

regulacji. Ponadto pełnomocnik uczestniczki, prawidłowo wezwany do uzupełnienia

braków fiskalnych i formalnych skargi kasacyjnej, spełnił ciążący na nim obowiązek

jedynie w zakresie uzupełnienia braków fiskalnych. Nie złożył pisma, do którego

dołączyłby nową treść pełnomocnictwa uprawniającego go do wniesienia skargi

kasacyjnej i reprezentowania strony przed Sądem Najwyższym.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie

art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. O kosztach postępowania

III CZ 234/25

4

zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., mając na uwadze charakter

sprawy.

(P.H.)

[a.ł]