Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w sprawie podziału majątku po rozwodzie

Wnioskiem z 24 kwietnia 2019 r. Z. N. wniósł o dokonanie podziału majątku

wspólnego A. N. i Z. N. składającego się z zabudowanej nieruchomości […] oraz z

samochodu osobowego […]. Wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych w

całości oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, iż

małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód […]. Wnioskodawca podniósł,

iż pozostaje w konflikcie z A. N., która uniemożliwia wnioskodawcy korzystanie z

nieruchomości.

III CZ 253/25

2

Sąd Rejonowy w Zgierzu postanowieniem wstępnym z 12 lipca 2023 r.

ustalił, że udziały wnioskodawcy Z. N. i uczestniczki A. N. w majątku wspólnym są

równe.

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił

apelację uczestniczki od orzeczenia Sądu Rejonowego.

Powyższe orzeczenie uczestniczka zaskarżyła skargą kasacyjną, którą

wniosła 7 lipca 2025 r., a która nie została opłacona ani nie przedłożono

pełnomocnictwa do działania w imieniu uczestniczki w postępowaniu kasacyjnym.

Pismem datowanym na dzień 11 lipca 2025 r. uczestniczka została wezwana

do uzupełnienia braków formalnych, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod

rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie do uzupełnienia braków

formalnych skargi zostało jej doręczone 25 lipca 2025 r. W zakreślonym terminie

braki skargi nie zostały uzupełnione.

Postanowieniem z 10 września 2025 r. Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie

art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki z powodu nieusunięcia

braków formalnych w wyznaczonym terminie.

W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka wniosła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz

uczestniczki kosztów postępowania zażaleniowego, przyznanie i zasądzenie

kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu

w postępowaniu zażaleniowym, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art.

3986 § 2 k.p.c. - poprzez odrzucenie wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, co

pozbawiło ją możliwości ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym

z byłym małżonkiem, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.

5 k.c. - poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wniesionej przez uczestniczkę

skargi kasacyjnej, podczas gdy została ona złożona przez pełnomocnika z urzędu,

a zasady współżycia społecznego dają podstawę do przyjęcia, że pełnomocnik

z urzędu mógł wnieść skargę w imieniu uczestniczki.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

III CZ 253/25

3

Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać:

oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono

zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia

z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.

Wniesiona przez uczestniczkę skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie

została opłacona, jak również nie zawierała pełnomocnictwa do działania w imieniu

uczestniczki w postępowaniu kasacyjnym.

Na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy w Łodzi wszczął procedurę

naprawczą i wezwał uczestniczkę do uzupełnienia braków formalnych, w terminie

7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Mimo

doręczenia wezwania 25 lipca 2025 r. braki skargi nie zostały uzupełnione

w zakreślonym terminie.

Odnosząc się do zakresu pełnomocnictwa adw. W. R., to należy zauważyć,

że w stanie prawnym obowiązującym w dacie udzielenia jej pełnomocnictwa, […],

zakres umocowania pełnomocnika, wynikający z art. 91 k.p.c. w ówczesnym

brzmieniu, nie obejmował uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej i

reprezentacji strony w postępowaniu kasacyjnym (uchwała składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego - zasada prawna – z 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC

2008, nr 11, poz. 122). Zgodnie z art. 91 pkt 1 k.p.c. w nowym brzmieniu,

wprowadzonym przez ustawę nowelizującą z 9 marca 2023 r. z dniem 1 lipca 2023

r., pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy prawa umocowanie do wszystkich

łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając między innymi

skargi kasacyjnej oraz skargi o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 19 ust.

1 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem

wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w

brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Oznacza to zastosowanie przez

ustawodawcę reguły bezpośredniego stosowania ustawy nowej, przyjętej na

gruncie prawa procesowego. Art. 20 ustawy nowelizującej stanowi zaś, że w

sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej

III CZ 253/25

4

ustawy zachowują moc czynności dokonane zgodnie z przepisami ustawy

zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Jak wskazano powyżej pełnomocnictwo dla adw. W. R. zostało ustanowione

przed nowelizacją k.p.c. i nie dysponowała ona odpowiednim umocowaniem do

wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu uczestniczki A. N.. Zatem prawidłowo Sąd

Okręgowy wezwał uczestniczkę do uzupełnienia tego braku formalnego skargi

kasacyjnej.

Jak stanowi art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd drugiej instancji odrzuca skargę

kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań

określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w

terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.

Dlatego wbrew zarzutowi skarżącej, Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że

skarga kasacyjna uczestniczki, wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych, na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. podlegała odrzuceniu.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

(M.K.)

[a.ł]