Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych, skarga kasacyjna w sporze o księgę wieczystą pozostaje odrzucona

Postanowieniem z 29 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku zbadał

wartość przedmiotu zaskarżenia (pkt 1), ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na

15 000 zł (pkt 2) i odrzucił skargę kasacyjną pozwanych A.L. i A.L.1 od wyroku

Sądu Okręgowego w Gdańsku z 10 lipca 2025 r. w sprawie z powództwa A.G. i

J.G. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (pkt 3).

Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna

jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość

przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł. Wprawdzie pozwani określili

III CZ 59/26

2

wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 60 000 zł, jednak oznaczenie to nie

odpowiada rzeczywistej wartości przedmiotu sporu, która od chwili wytoczenia

powództwa wynosiła 15 000 zł. W konsekwencji skarga kasacyjna pozwanych, jako

wniesiona w sprawie o prawa majątkowe, jest niedopuszczalna.

Pozwani wnieśli zażalenie, w którym zaskarżyli postanowienie Sądu

Okręgowego w całości. Zarzucili naruszenie „art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art.

398 § 2 k.p.c.” (jak się wydaje powinno być: art. 3941 § 1 w zw. z art. 3982 § 1

k.p.c.), art. 328 § 2 k.p.c., ewentualnie art. 3982 § 1 k.p.c. Na tej podstawie wnosili

o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi powodowie wnieśli o oddalenie zażalenia i zasądzenie na ich

rzecz solidarnie od pozwanych zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, sprawami

o prawa majątkowe są sprawy, w których przedmiot sporu ma wartość majątkową,

a więc żądanie zmierza do realizacji prawa mającego bezpośredni lub pośredni

wpływ na stosunki majątkowe stron (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu

Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz.

8). Przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa rzeczowe, a także

wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, małżeńskie prawa

majątkowe, większą część praw zaliczanych do tzw. własności intelektualnej oraz

roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych. Z tych

względów w judykaturze jednoznacznie przyjęto, że sprawy o uzgodnienie treści

księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe

(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 października 2002 r., II CZ 125/02,

z 24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, z 7 lutego 2003 r., III CZ 5/03, z 12 maja 2006 r.,

V CZ 27/06, z 15 grudnia 2006 r., III CZ 85/06 i z 16 stycznia 2008 r., IV CZ

115/07).

Stanowisko to znajduje wsparcie w treści § 5 pkt 8 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj.: Dz.U. 2026,

poz. 118), zgodnie z którym w sprawie o usunięcie niezgodności między treścią

wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym opłata za czynności

III CZ 59/26

3

pełnomocnika wynosi 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości prawa

dotkniętego niezgodnością.

W okolicznościach sprawy wartość przedmiotu sporu oznaczono w pozwie

na kwotę 15 000 zł (k. 3). Oznaczona w pozwie wartość przedmiotu sporu, jeżeli nie

zostanie poddana weryfikacji i zmieniona przez sąd z urzędu przed doręczeniem

pozwu albo na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty

sprawy, stabilizuje się (art. 25-26 k.p.c.), chyba że nastąpi zmiana powództwa,

której rezultatem będzie zmiana wartości przedmiotu sporu, co in casu nie miało

miejsca (por. postanowienie SN z 13 maja 2009 r., IV CZ 39/09 i z 15 listopada

2016 r., III CZ 45/16).

Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji.

[a.ł]

Agnieszka Jurkowska-Chocyk