Sędzia SN powołany na wniosek KRS z 2017 r. wyłączony z kasacji M.M.

Do Sądu Najwyższego w dniu 6 października 2025 r. wpłynął wniosek

obrońcy skazanego M.M. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego R.W. od

rozpoznania sprawy zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III KK

101/24. Wnioskodawca podniósł, że podstawą wniosku o wyłączenie jest wadliwe

powołanie na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Wniosek o wyłączenie

sędziego został zarejestrowany pod sygn. KRI [1279] i przydzielony do rozpoznania

SSN B.S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy skazanego zasługuje na uwzględnienie ze względu na

treść art. 41 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co

III KK 101/24

2

do jego bezstronności w danej sprawie. Okolicznością mogąca wywołać tę

wątpliwość może być m.in. tryb powołania sędziego Sądu Najwyższego na urząd

(zob. np. postanowienie SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KK 206/21).

Sąd Najwyższy jest zobowiązany do wyłączenia sędziego także wówczas,

gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie

poważniejszych uchybień, a więc do naruszenia standardu niezależności i

bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1

Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i

uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego

sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością

odszkodowawczą Państwa (zob. np. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r.,

sygn. akt II KK 57/23 [KRI 155]).

Wniosek wiąże się z okolicznościach dotyczącymi powołania R.W. na urząd

sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą

ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.

3). W tym miejscu nie trzeba szczegółowo wyjaśniać, że fakt brania udziału w

orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym trybie, prowadzi do nienależytej

obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. w szczególności: uchwała

Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-

4110-1/20; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22;; zob.

także wyroki ETPC: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko

Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek

przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o.

przeciwko Polsce).

Już samo to powoduje konieczność wyłączenia SSN R.W. od rozpoznania

sprawy. Należy jednocześnie dodać, że sędzia R.W. został pierwotnie powołany na

stanowisko sędziego w Izbie Dyscyplinarnej, która to Izba, choć była organem

powiązanym administracyjnie z Sądem Najwyższym, nie miała statusu sądu w

Konstytucji RP i prawa międzynarodowego (por. uchwała trzech połączonych Izb

Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt. BSA I-4110-1/2020 oraz

III KK 101/24

3

uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r.,

sygn. akt I KZP 2/22; wyrok TSUE z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19).

W konsekwencji podjęcie przez sędziego R.W. czynności orzeczniczych w

Sądzie Najwyższym - Izbie Karnej nastąpiło bez zachowania procedury

przewidzianej dla ubiegania się o stanowisko w sądzie przewidzianym w Konstytucji

RP (art. 179 Konstytucji RP). Naruszenie tej procedury również uzasadnia

stwierdzenie braku dochowania instytucjonalnych i ustrojowych gwarancji

zapewnienia bezstronności i niezawisłości sądu ukonstytuowanego z udziałem

sędziego R.W. (zob. m.in. postanowienia SN: z 3 września 2024 r., III KK 341/24; z

14 października 2024 r., III KK 286/23). Ponadto wypada dodać, że w czasie

orzekania w Izbie Dyscyplinarnej R.W. okazywał lekceważenie wobec wiążącego

polskie sądy orzecznictwa europejskiego (chociażby poprzez rozpoznawanie spraw

w okresie zawieszenia przez TSUE funkcjonowania Izby Dyscyplinarnej – np. w

dniu 30 stycznia 2022 r. w sprawie II DSK 5/19).

Zauważyć nadto trzeba, że w kasacji obrońcy skazanego M.M. został

podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. z uwagi na udział w składzie

sądu odwoławczego sędziego, który otrzymał nominację do Sądu Okręgowego w

Tarnowie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Udział sędziego R.W. w

rozpoznaniu przedmiotowej sprawy stanowiłby rażące naruszenie zakazu nemo

iudex in causa sua.

Mając powyższe na uwadze należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego

R.W. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. III KK 101/24.

[WB]

[r.g.]

III KK 101/24

4