Sędzia Sądu Najwyższego M.S. wyłączony od sprawy W.S. na wniosek obrońcy

W dniu 29 kwietnia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy

skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.S. od rozpoznania sprawy

o sygn. akt III KK 146/26. Autor wniosku wniósł o wyłączenie ww. sędziego z uwagi

na niespełnianie przez niego wymogu niezawisłości i bezstronności, prowadzącego

w konsekwencji do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1

pkt 2 k.p.k. z uwagi na powołanie go na urząd sędziego Sądu Najwyższego na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

III KK 146/26

2

Wniosek jest oczywiście zasadny.

Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje

możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej

sprawie. Przywołując choćby stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w

postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, wskazać należy, że

wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w

sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do

jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez

sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego

uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw

Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i

bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej

sprawie.

Jest oczywiste, że okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu

Najwyższego przez M. S. w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową

Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. w odniesieniu do sędziów Sądu

Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie

obsadzony, z uwagi m.in. na sposób powołania sędziowskiej części członków tej

Rady, polegający na usunięciu mechanizmu wyboru sędziów do KRS przez samych

sędziów i zastąpieniu go mechanizmem, w którym politycy decydowali o tym, kto z

sędziów będzie członkiem KRS, który to organ ma dbać o niezależność sądów i

niezawisłość sędziów (por. m.in. uchwała trzech połączonych Izb Sądu

Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20; wyrok SN z dnia 5

grudnia 2019 r., III PO 7/18). Ta okoliczność skutkowała już wielokrotnym

wyłączaniem tego sędziego w postępowaniach prowadzonych przed Sądem

Najwyższym (m.in. postanowienia: z dnia 14 stycznia 2026 r., III KS 21/25; z dnia

29 września 2025 r., II KK 305/25; z dnia 7 sierpnia 2025 r., III KO 99/24; z dnia 7

maja 2025 r., III KK 550/24). Nie ma żadnego powodu, aby inaczej postrzegać tę

kwestie w niniejszej sprawie.

Ponadto trzeba też zauważyć, że udział w rozpoznaniu sprawy - w której

podniesiono okoliczność wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.

III KK 146/26

3

439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem w instancji odwoławczej przez

sędziego, powołanego na urząd sędziego Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej

Rady Sądownictwa, ukonstytuowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. -

sędziego M.S., powołanego w tożsamej, wadliwej konstytucyjnie procedurze,

prowadziłby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2023 r., IV KK 159/22).

Mając powyższe na uwadze konieczne stało się podjęcie przez Sąd

Najwyższy decyzji o wyłączeniu sędziego M.S. od rozpoznania przedmiotowej

sprawy.

[WB]

[r.g.]