Rzut patykiem i uszkodzone oko. Wyrok uchylony, bo sędzia nie mógł orzekać

P. D. stanął pod zarzutem tego, że w dniu 10 maja 2023r., w K., nieumyślnie

– na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach –

III KK 185/25

2

poprzez rzucenie patykiem trafił pokrzywdzonego J. J. w okolice prawego oka, czym

spowodował u ww. pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci sińca z obrzękiem i

ran na twarzy, rany gałki ocznej prawej, wylewu krwawego podspojówkowego oraz

wylewu dosiatkówkowego oka prawego, pęknięcia naczyniówki oka prawego z

osłabieniem ostrości wzroku oka prawego, co doprowadziło do blizny powieki górnej

i dolnej z uszkodzeniem kanalika łzowego w powiece dolnej, blizny rogówki w tym

blizny po ranie nieprzebijającej oraz blizny centralnej siatkówki po wylewie krwi do

siatkówki i pęknięciu naczyniówki, co spowodowało u ww. ślepotę oka prawego, które

to obrażenia spowodowały ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci innego ciężkiego

kalectwa, mimo że możliwość popełnienia tego czynu mógł przewidzieć,

tj. popełnienia przestępstwa z art. 156§2 k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2023r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 1084/23,

Sąd Rejonowy w Kielcach uznał P. D. winnym popełnienia zarzucanego mu w akcie

oskarżenia czynu, z tą zmianą, że sformułowanie „ślepotę oko prawego" zastąpił

frazą „praktyczną ślepotę oka prawego", tj. popełnienia przestępstwa z art. 156§2

k.k. w zw. z art. 156§1 pkt 2 k.k. i za to, przy zastosowaniu dyspozycji art. 37a§1 k.k.

w zw. z art. 33§1 i 3 k.k. i art. 4§1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 200

stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych.

Jednocześnie Sąd orzekł od P. D. na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w

kwocie 20.000 złotych oraz orzekł o kosztach postępowania.

Apelację od powyższego orzeczenia, w zakresie orzeczenia o karze i

środkach kompensacyjnych, złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego,

zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej kary oraz błąd w ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej

nawiązki, a ponadto naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w

postaci art. 627 k.p.k. poprzez nie zasądzenie na rzecz oskarżyciela posiłkowego

zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika,

podczas gdy wniosek w tym zakresie został złożony na rozprawie.

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024r., wydanym w sprawie o sygn. akt

IX Ka 1280/24, Sąd Okręgowy w Kielcach zmienił zaskarżony wyrok w części,

tj. orzeczoną na rzecz oskarżyciela posiłkowego nawiązkę podwyższył do kwoty

40.000 złotych oraz zasądził od oskarżonego P. D. na jego rzecz kwotę 3.000 złotych

III KK 185/25

3

tytułem zastępstwa procesowego w sprawie. W pozostałym zakresie Sąd

Odwoławczy utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy, orzekając ponadto o kosztach

postępowania.

Obecnie kasację od tego wyroku, na korzyść skazanego, wniósł prokurator

Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach, zaskarżając orzeczenie na

podstawie art. 523§1 k.p.k., art. 526§1 k.p.k. i art. 439§1 pkt 1 k.p.k. i zarzucając

wyrokowi jego wydanie przez osobę nieuprawnioną do orzekania w osobie sędziego

Sądu Okręgowego w Kielcach - X.Y., w sytuacji, gdy z dniem ukończenia 65 roku

życia, tj. w dniu 12 czerwca 2021r., wyżej wymieniony sędzia przeszedł w stan

spoczynku i z tą chwilą utracił możliwość orzekania.

Stawiając tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Kielcach.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja prokuratora okazała się oczywiście zasadna w stopniu wymaganym

przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu.

Trafnie wskazał skarżący, że w postępowaniu odwoławczym przed Sądem

Okręgowym w Kielcach zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza określona

w art. 439§1 pkt 1 k.p.k.

Nie sposób nie dostrzegać, że problematyka związana z udziałem w orzekaniu

w składach tego Sądu sędziego X.Y. była już wielokrotnie przedmiotem rozważań

Sądu Najwyższego, m.in. w sprawach o sygn. akt III KK 183/25, III KK 196/25, czy III

KK 212/25. W sprawach tych Sąd Najwyższy każdorazowo potwierdzał

argumentację prawną dotyczącą statusu sędziego X.Y., zaprezentowaną

w motywach pisemnych wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2024r., sygn.

akt III KK 111/24, a odnoszącą się do faktu, że sędzia X.Y. z racji nie wyrażenia

w nieprzywracanym terminie (wskazanym w art. 69§1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r

- Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2024r., poz. 334) woli dalszego

zajmowania stanowiska sędziego, przeszedł z mocy prawa w stan spoczynku z

dniem ukończenia 65 roku życia, tj. 12 czerwca 2021r., i w tej materii dalsze

inicjowane przez niego postępowanie, związane z zaskarżeniem uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa oraz postępowaniem przed Izbą Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

III KK 185/25

4

Publicznych Sądu Najwyższego (niezależnie od statusu tej Izby, która to zgodnie z

orzecznictwem trybunałów międzynarodowych nie jest sądem przewidzianym przez

ustawę), nie mogło mieć jakiegokolwiek znaczenia.

W dacie wydania wyroku w niniejszym postępowaniu przez Sąd Okręgowy

w Kielcach, a zatem w dniu 12 grudnia 2024r. sędzia X.Y. nie był już zatem osobą

uprawnioną do orzekania.

Z tych powodów koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym

Sądowi Okręgowemu w Kielcach, co też Sąd Najwyższy uczynił.

[J.J.]

[a.ł]

Jerzy Grubba Waldemar Płóciennik Kazimierz Klugiewicz