Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy B.P. i nie przyznał mu kosztów pomocy prawnej

III KK 369/26

2

Z uwagi na treść art. 535 § 3 k.p.k. uzasadnienia wymaga obecnie

rozstrzygnięcie z pkt 3. W tym względzie należy wskazać, że adw. J.S., obrońca z

urzędu podejrzanego B.P., w kasacji zamieścił wniosek o przyznanie mu od Skarbu

Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej podejrzanemu w postępowaniu

kasacyjnym. Wniosek ten należało rozpatrzeć z uwzględnieniem treści art. 84 § 1 i

2 k.p.k., zgodnie z którą wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w

całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się

orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń oraz nakłada na niego obowiązek

podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia

postępowania. Oznacza to, że obrońca z urzędu wyznaczony na wcześniejszym

etapie postępowania może sporządzić i wnieść kasację od orzeczenia, o którym

jest mowa w art. 519 k.p.k., jednak Skarb Państwa nie jest zobowiązany do zapłaty

za tę czynność, mającą miejsce po prawomocnym zakończeniu postępowania, gdy

została podjęta samorzutnie przez obrońcę. Ten obowiązek istnieje, gdy na

podstawie art. 84 § 3 k.p.k. obrońca został wyznaczony z urzędu w postępowaniu

kasacyjnym, zazwyczaj z inicjatywy osoby, której dotyczy orzeczenie. Należy

zaznaczyć, że pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który

argumentował, że skazany (podejrzany) ma prawo nie tylko do obrony, ale również

do definitywnego zakończenia postępowania sądowego, przeto zgody na

wywiedzenie w jego imieniu kasacji nie można domniemywać oraz że w razie braku

podstaw do zwolnienia skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego

należałoby go nimi obciążyć po oddaleniu kasacji, której się nie tylko nie domagał,

ale nawet o jej wywiedzeniu mógł nie wiedzieć (postanowienie z dnia 7 sierpnia

2013 r., II KK 15/13; zob. także postanowienia: z dnia 15 stycznia 2013 r., II KZ

56/12; z dnia 4 maja 2016 r., III KK 334/15; z dnia 31 maja 2023 r., II KK 529/21; z

dnia 14 sierpnia 2024 r., II KK 263/23 i in.).

Adw. J.S. zarządzeniem sędziego Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 17

listopada 2025 r. na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k.

został wyznaczony obrońcą z urzędu B.P. „do sprawy Prokuratury Rejonowej w

Leżajsku sygn. akt […]” (k. 57 akt sprawy II K 378/25). W sprawie podejmował

czynności na rzecz podejrzanego, za co sądy obu instancji zasądzały na jego rzecz

od Skarbu Państwa należne koszty. Po otrzymaniu postanowienia Sądu

III KK 369/26

3

Okręgowego w Rzeszowie wniósł od niego kasację, zaznaczając, że działa „jako

obrońca B.P., ustanowiony z urzędu”. Z akt sprawy nie wynika jednak, by został

ustanowiony w trybie art. 84 § 3 k.p.k., zatem wniosek o przyznanie kosztów

pomocy prawnej nie mógł zostać uwzględniony, także na zasadach słuszności,

skoro wywiedziona kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Nasuwa się też

uwaga, że nie jest pewne, iż kasacja została wniesiona zgodnie z intencją

podejrzanego, bowiem w aktach sprawy nie ma żadnej informacji, która

wskazywałaby, że wolą podejrzanego było wniesienie nadzwyczajnego środka

zaskarżenia.

[WB]

[a.ł]