Sędzia SN A.R. wyłączony od kasacji, bo miałby oceniać ważność własnego powołania

Pismem z dnia 15 stycznia 2026 r. obrońca skazanej K.M. wniósł o wyłączenie SSN A.R. od

udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III KK 418/25.

Wskazując w złożonym wniosku na treść art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1

k.p.k. obrońca podniósł, że podstawą wniosku o wyłączenie jest wadliwość

powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały Krajowej

Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw, w tym powołanie do pełnienia urzędu w Izbie Dyscyplinarnej, a

następnie przeniesienie do Izby Karnej Sądu Najwyższego. W ocenie skarżącego

skład SN z udziałem sędziego nie gwarantuje bezstronności i niezależności w

III KK 418/25

2

rozpoznaniu sprawy. Nadto, wskazano we wniosku, że przedmiotem oceny w

kasacji jest m.in. zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.

439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z faktem, że sędziowie zasiadający w składzie Sądu

Apelacyjnego w Rzeszowie powołani zostali do orzekania na mocy uchwały

wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, a więc sędzia A.R.

rozpoznałby sprawę, która dotyczy go w tym samym stopniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu zaistniały te same,

odnoszone tym razem do sędziego SN A.R., podstawy do wyłączenia go od

rozpoznania kasacji w sprawie III KK 418/25, które legły u podstaw postanowienia

SN z 26 listopada 2025 r. o wyłączeniu od rozpoznania tej samej sprawy przez

SSN P.K. Stanowisko tam wyrażone zachowuje w pełni swoją aktualność także i w

tej sprawie stanowiąc jednoznaczną podstawę do uwzględnienia wniosku.

W kasacji wniesionej w niniejszej sprawie podniesiono w szczególności

zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,

polegającej na wydaniu orzeczenia przez Sąd, w którego składzie orzekającym

zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w

Rzeszowie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został

ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.

3). W tym samym trybie nastąpiło powołanie A.R. na stanowisko sędziego Sądu

Najwyższego, co oznacza, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i

rozstrzygając co do zasadności podniesionych w kasacjach zarzutów,

wypowiadałby się także pośrednio na temat własnego statusu jako sędziego Sądu

Najwyższego. Niewątpliwie wypowiadałby się zatem w ten sposób niejako we

własnej sprawie, co z kolei stanowić mogłoby naruszenie zakazu nemo iudex in

causa sua, a także prowadzić do uznania, że strony postępowania pozbawione

zostały prawa do bezstronnego sądu, stanowiącego element rzetelnego

postępowania karnego i konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji).

Niewątpliwym jest także, że w odbiorze tzw. zewnętrznego obserwatora taki układ

III KK 418/25

3

okoliczności stanowi podstawę do powstania wątpliwości uzasadnionych co do

bezstronności sędziego w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.

Biorąc powyższe pod uwagę, mając również na względzie stanowisko

wyrażane dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące sposobu

pojmowania wymogu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego (por. uchwała

składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20), wniosek należało

uwzględnić.

Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.

[WB]

[a.ł]