Zakaz zbliżania się i nakaz opuszczenia lokalu bez terminu. SN uchylił wyrok w tej części

III KK 484/26

2

Wyrokiem nakazowym z dnia 20 lutego 2026 r., sygn. akt II K 753/25, Sąd

Rejonowy w Olkuszu uznał oskarżonego M.L. za winnego popełnienia przestępstwa

z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to wymierzył mu karę

roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej,

kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin w stosunku

miesięcznym; zobowiązał oskarżonego M.L. w okresie wykonywania kary

ograniczenia wolności do powstrzymania się od nadużywania alkoholu. W pkt. 4

wyroku, na podstawie art. 41a § 1, 4 i 5 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego M.L.

zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego S.M. na odległość mniejszą niż 10 metrów

oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym wbrew jego woli oraz nakaz

opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym pod

adresem: O. ul. […]

Wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 26 marca 2026 r.

Kasację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł na korzyść skazanego

Prokurator Generalny w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Podniósł w niej „rażące i mające

istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a

mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b i 2e k.k.,

polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego M.L. środków karnych w postaci:

zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego S.M. na odległość mniejszą niż 10 metrów,

zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym wbrew jego woli oraz nakazu

opuszczenia lokalu mieszkalnego, zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym pod

adresem: O., ul. […], bez wskazania okresów obowiązywania tych środków, podczas

gdy przepis art. 43 § 1 k.k. wskazuje, że nakaz wymieniony w art. 39 pkt 2e k.k.

orzeka się latach od roku do lat 10, a zakazy wymienione w art. 39 pkt 2 - 2b k.k.

orzeka się w latach, od roku do lat 15, co obliguje sąd do określenia czasookresu

obowiązywania środka karnego.

Wskazując na powyższe Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w

Olkuszu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w

trybie art. 535 § 5 k.p.k.

III KK 484/26

3

Analiza sprawy potwierdziła zasadność wniosku sformułowanego w

nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Sąd Rejonowy w Olkuszu orzekając w pkt. IV

wyroku nakazowego o zakazie zbliżania się skazanego do pokrzywdzonego S.M. na

odległość mniejszą niż 10 metrów oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym

wbrew jego woli oraz nakaz opuszczenia lokalu mieszkalnego zajmowanego

wspólnie z pokrzywdzonym pod adresem: O., ul. […] nie określił czas obowiązywania

tych zakazów i nakazu. Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami nie są to

środki bezterminowe, a obowiązek określenia czasu trwania środków karnych wynika

z treści art. 43 § 1 k.k. Zgodnie z jego brzmieniem nakaz opuszczenia lokalu

zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym (art. 39 pkt. 2e k.k.) orzeka się latach od

roku do lat 10, zaś zakaz kontaktowania się i zakaz zbliżania się (art. 39 pkt 2 - 2b

k.k.) orzeka się w latach, od roku do lat 15. W konsekwencji nakładając na sprawcę

wskazane zakazy i nakaz sąd zobowiązany jest wskazać okres obowiązywania

każdego z tych środków. Racje ma zatem kasator wskazując, że brak określenia tych

okresów stanowi rażące uchybienie, które ma istotny wpływ na treść wyroku.

Jednocześnie dostrzec trzeba, że skarżący wskazał na art. 41a § 1, 4 i 5 k.k., choć

istota naruszenia wiąże się bezpośrednio z art. 43 § 1 k.k., to jednak mając na

uwadze, że charakter naruszenia jest niewątpliwy, a kasacja wywiedziona została

wyłącznie na korzyść skazanego, należało ja uwzględnić jako oczywiście zasadną.

Równocześnie należy podzielić wyrażone dotychczas przez Sąd Najwyższy

stanowisko, że brak ten nie mógł być konwalidowany w ramach postępowania

wykonawczego na podstawie art. 13 § 1 k.k.w. (zob. wyrok SN z 11 sierpnia 2026 r.,

I KK 150/26 i powołane tam inne orzeczenia). Orzekając ponownie co do środka

karnego, Sąd Rejonowy będzie zobowiązany zastosować art. 43 § 1 k.k. i określić

termin obowiązywania nałożonych na skazanego zakazów i nakazu.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł na posiedzeniu bez udziału stron jak

w części dyspozytywnej wyroku (art. 537 § 2 k.p.k.).

Jacek Błaszczyk

Dariusz Kala

Paweł Wiliński

[WB]

[r.g.]