Sędzia SN wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego w sprawie M. Ż.

W dniu 20 stycznia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnika

oskarżycieli subsydiarnych o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda

Witkowskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Pawła

Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 665/25 z uwagi na

wątpliwości co do bezstronności, wynikające przede wszystkim z uzyskania statusu

sędziego Sądu Najwyższego w następstwie brania udziału w konkursie przed

Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia

III KK 665/25

2

2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest zasadny.

Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje

możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej

sprawie. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w

postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, warto przypomnieć, że

wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w

sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do

jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez

sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego

uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw

Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i

bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej

sprawie.

Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu

Najwyższego przez R. Witkowskiego w następstwie brania udziału w konkursie

przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. w odniesieniu do sędziów

Sądu Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za

nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z

dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tego względu wielokrotnie już Sąd

Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia R. Witkowskiego od rozpoznania

spraw z uwagi na brak co do jego osoby przymiotu niezawisłości i bezstronności

(por. postanowienia SN z dni: 16 grudnia 2025 r., III KK 101/24; 24 września 2025 r,

IV KO 130/24; 16 kwietnia 2024 r., IV KK 96/24, 5 lutego 2025 r., IV KK 130/24).

Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni ten pogląd aprobuje.

Nie bez znaczenia jest wreszcie i to, że wskazany we wniosku sędzia Ryszard

Witkowski do 14 lipca 2022 r. orzekał w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a

która to Izba była organem powiązanym administracyjnie z Sądem Najwyższym,

jednak nie miała statusu sądu w rozumieniu konstytucyjnym (por. uchwała trzech

III KK 665/25

3

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-

1/2020, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22).

Zależność od władzy politycznej tego organu budziła także zastrzeżenia Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który uznał, że Izba Dyscyplinarna nie jest

sądem w rozumieniu prawa europejskiego (por. wyrok TSUE z dnia 15 lipca 2021

r., C-791/19, przeciwko Polsce). Wreszcie również wskazywane w orzecznictwie

wątpliwości co do sposobu przeniesienia sędziów zlikwidowanej Izby

Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego do Izby Karnej tego sądu i podjęcia przez tych

sędziów czynności orzeczniczych w ramach tej izby, uzasadniają oczywiste

stwierdzenie o braku dochowania instytucjonalnych i ustrojowych gwarancji

zapewnienia bezstronności i niezawisłości sądu ukonstytuowanego z udziałem

takiej osoby w danej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 5

stycznia 2023 r., II KK 531/22; 26 września 2023 r., II KK 479/22).

Mając powyższe na uwadze koniecznym stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy

decyzji o wyłączeniu sędziego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania wniosku w

przedmiocie wyłączenia SSN Pawła Kołodziejskiego.

[J.J.]

[r.g.]