Sąd Najwyższy nie przekazał sprawy chorego oskarżonego z Krakowa bez opinii biegłego

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II K 1552/25/S, Sąd

Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wystąpił z opartą o przepis art.

37 k.p.k. inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

sprawy E. E. oskarżonego o popełnienie czynu z art. 107 § 1 k.k.s. Uzasadniając

wystąpienie sąd meriti wskazał, że oskarżony E. E. , liczący sobie obecnie 64 lata,

przebywa aktualnie w Domu Pomocy Społecznej w B., tj. miejscowości znajdującej

się w gminie C., pow. T., woj. […], oddalonej od Krakowa o ok. 450 km, dla której

właściwym miejscowo pozostaje Sąd Rejonowy w Toruniu, i - jak wynika to z

materiałów sprawy (vide w szczególności protokół przesłuchania podejrzanego k.

III KO 119/26

2

297v./tom II, dane uzyskane podczas badania sądowo-psychiatiycznego

oskarżonego k. 323/tom II oraz pismo Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w B. k.

383/tom II) - jest osobą niepełnosprawną, tj. nie chodzi i nie jest w stanie

samodzielnie się poruszać, przewlekle leczy się na serce, nadciśnienie, jest po

dwóch zawałach serca i rozległym udarze mózgu (wylewie), w wyniku którego

doszło do porażenia lewej strony ciała, sprawna pozostaje prawa ręka. Jak to dalej

wskazano w uzasadnieniu postanowienia, oskarżony wymaga stałej pomocy osób

trzecich, a jego stan zdrowia - jak końcowo nadmieniono w piśmie Dyrektora Domu

Pomocy Społecznej w B. - powoduje niezdolność do stawiennictwa na rozprawie

przed sądem z siedzibą w Krakowie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Inicjatywa Sądy Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie nie

mogła zostać uwzględniona.

Zgodzić należy się wprawdzie z sądem właściwym miejscowo, że pojęcie

„dobro wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w powołanym przepisie art. 37 §

1 k.p.k., może mieć związek ze stanem zdrowia oskarżonego (podejrzanego) i

jeżeli kondycja zdrowotna oskarżonego znacznie utrudnia jego obecność na

rozprawie w tym sądzie, ze względu na narażanie jego zdrowia i życia na poważne

niebezpieczeństwo, to wówczas właśnie tak rozumiane dobro wymiaru

sprawiedliwości wymaga, aby sprawę przekazać do sądu miejsca zamieszkania

oskarżonego.

Rzecz wszelako w tym, że zawarta w wystąpieniu Sądu Rejonowego

konkluzja, iż wyłącznie sąd obejmujący swoją właściwością miejsce pobytu E. E.

(Dom Pomocy Społecznej w B. ) może – z uwagi na stan zdrowia oskarżonego –

przeprowadzić w tej sprawie postępowanie, jest co najmniej przedwczesna.

Po pierwsze, w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu, który

świadczyłby o tym, że oskarżony zamierza brać osobiście udział w rozprawie, który

to udział jest przecież jego prawem, nie zaś obowiązkiem (art. 374 § 1 k.p.k.), a ani

przewodniczący ani też sąd jego obecności nie uznali do chwili obecnej za

obowiązkową.

Po drugie, z opinii sądowo – psychiatrycznej wynika wprawdzie, że

ówczesny podejrzany może brać udział w czynnościach procesowych i prowadzić

III KO 119/26

3

swoją obronę w sposób samodzielny oraz rozsądny (k.324), zarówno jednak ta

opinia, jak i pismo Dyrektora Domu Opieki Społecznej w B. (k. 383), nie określa w

sposób jednoznaczny czy udział wymienionego w postępowaniu, z uwagi na jego

schorzenia somatyczne, w ogóle wchodzi w grę. Dla uzyskania takich danych

konieczne jest zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej

(ewentualnie przy uwzględnieniu stanowiska biegłych innych dziedzin, właściwych

dla schorzeń zdiagnozowanych dotychczas u E. E. ), z której będzie wynikało czy

udział oskarżonego w postępowaniu karnym jest możliwy, czy też nie występuje

związana z jego stanem zdrowia długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca

prowadzenie tego postępowania. Nie może przecież budzić wątpliwości, że

stwierdzenie okoliczności o jakich mowa w art. 22 § 1 k.p.k., czyni nieracjonalnym

przekazywanie sprawy do jakiegokolwiek sądu, skoro postępowanie w danej

sprawie, z podanych wyżej powodów, nie może się toczyć i powinno zostać

zawieszone.

Z tych względów, przed ewentualnym wystąpieniem przez sąd właściwy

miejscowo z inicjatywą uregulowaną w art. 37 § 1 k.p.k., konieczne jest uzyskanie

nie budzącej wątpliwości opinii specjalistycznej, której nie może zastąpić pismo

kierującego placówką opieki społecznej będącej miejscem obecnego pobytu

oskarżonego.

Z przytoczonych powodów postanowiono jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]