Sąd Najwyższy przekazał sprawę G. M. do Gorzowa, bo świadkowie są z sądu w Szczecinie

Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie,

postanowieniem z dnia 3 czerwca 2026 r. w sprawie VI K 696/25, zwrócił się do

Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy G. M. oskarżonego o czyny

z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 267 § 1 i 3 k.k. w zw. z art.

11 § 2 k.k. oraz z art. 197 § 1 k.k., popełnione na szkodę pokrzywdzonej M. N., do

rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru

III KO 151/26

2

sprawiedliwości. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd podkreślił, że trzy osoby

będące świadkami w sprawie są pracownikami Sądu właściwego do rozpoznania

sprawy: X. Y. (świadek nazywa się Y., a nie Y. jak wskazał we wniosku Sąd

Rejonowy - uwaga SN) i X.1 Y.1 – asesorami, a X.2 Y.2 asystentką. Każda z nich,

w tym również pokrzywdzona, ukończyły Krajową Szkołę Sądownictwa i

Prokuratury i już w trakcie aplikacji odbywały praktyki w Sądzie Rejonowym

Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie we wszystkich pionach

orzeczniczych - karnym, cywilnym, rodzinnym i egzekucyjnym. Sąd argumentuje,

że wskazane osoby nawiązały wówczas znajomości z szeregiem sędziów, a z racji

objęcia asesury przez X. Y. i X.1 Y.1 w tej jednostce, relacje te tylko się pogłębiły.

W chwili obecnej osoby te współorzekają z sędziami, a pani asystent pozostaje w

stosunku pracy. Sąd zwrócił nadto uwagę, iż już dwóch sędziów wydziału karnego

zostało wyłączonych od rozpoznania rozważanej sprawy. W ocenie wnioskującego

Sądu, okoliczności te oraz charakter sprawy mogą rodzić obiektywnie w oczach

opinii publicznej uzasadnione wątpliwości co do tego, czy sprawa zostanie

rozpoznana w sposób bezstronny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Inicjatywa Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie

zasługuje na uwzględnienie.

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w

trybie art. 37 § 1 k.p.k., jako odstępstwo od rozpoznania sprawy przez sąd właściwy

miejscowo, ma charakter wyjątkowy. Niejednokrotnie Sąd Najwyższy podkreślał, że

zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności,

które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego

rozpoznania sprawy w danym sądzie. Należy jednak pamiętać, że nie każda

okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu. Charakter taki będzie miała tylko taka, która u

postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy

obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej

rozpoznaniu przez właściwy sąd. W ocenie Sądu Najwyższego okoliczności takie

zaistniały w realiach tej sprawy. Nie tylko dlatego, że pokrzywdzona będąc

aplikantką w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury odbywała praktyki w

III KO 151/26

3

Sądzie Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie i tam miała

styczność z szeregiem sędziów w nim orzekającym, ale także dlatego, że

wymienieni we wniosku świadkowie są pracownikami tego Sądu: X. Y. i X.1 Y.1 –

asesorami, współorzekającymi obecnie z sędziami, którzy mieliby orzekać w

przedmiotowej sprawie. Z kolei świadek X.2 Y.2 jest asystentką.

Okoliczności te mogłyby mieć negatywny wpływ na odbiór faktu

rozpoznawania tej sprawy przez sąd właściwy i rzutować na ewentualne

wątpliwości co do braku obiektywizmu i rzetelności prowadzonego postępowania.

Inaczej mówiąc, okoliczności te w obiorze społecznym mogą być odebrane jako

wywierające wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku

warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.

Sąd Najwyższy postanowił w związku z powyższym przekazać sprawę do

rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Gorzowie

Wielkopolskim. Decyzja ta podyktowana jest troską o dobro wymiaru

sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją

sąd właściwy miejscowo, mogłyby w odbiorze społecznym wywołać wątpliwości co

do rzetelności postępowania sądowego.

[J.J.]

[r.g.]