Apelacja w sprawie odszkodowania za tymczasowy areszt trafi do Sądu Apelacyjnego w Lublinie

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie

art. 44² pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. o przekazanie rozpoznania apelacji

wniesionej w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwe

niesłuszne tymczasowe aresztowanie od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z

23 stycznia 2025 r. sygn. akt II Ko 281/23, innemu równorzędnemu sądowi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

III KO 152/26

2

Wystąpienie zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie jest

zasadne.

Względy prawne i aksjologiczne leżące u podstaw art. 44² pkt 1 k.p.c.,

zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za jego

stosowaniem w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Zachodzić

może bowiem uzasadniona obawa co do bezstronności sądu w wymiarze

zewnętrznym, gdy reprezentantem Skarbu Państwa będzie prezes tego samego

sądu, przed którym toczyć się będzie postępowanie o odszkodowanie i

zadośćuczynienie.

Stosowanie wprost art. 44² k.p.k. do postępowania o odszkodowanie

i zadośćuczynienie oznaczają, co trafnie wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, że

sędziowie sądu właściwego - po myśli art. 554 §1 k.p.k. - nie mogą podejmować

w sprawie żadnych czynności, gdyż są wyłączeni od rozpoznania sprawy ex lege.

Jedyną czynnością o charakterze bardziej technicznym niż orzeczniczym jest

wydanie z urzędu postanowienia o przedstawieniu akt sprawy sądowi

przełożonemu nad sądem właściwym w celu przekazania sprawy innemu sądowi

równorzędnemu, co w tej sprawie stało się faktem (por. D. Świecki [w:] B.

Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania

karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 554, teza 7). Sądem

przełożonym nad sądem apelacyjnym, o którym mowa w art. 44² k.p.k. jest Sąd

Najwyższy (por. uchwała SN z 6 marca 1998 r. sygn. akt III CZP 70/97 oraz

postanowienie SN z 18 grudnia 2012 r. sygn. akt II PO 1/12).

Wobec uznania zasadności wskazanych przez Sąd Apelacyjny przesłanek

wystąpienia o przekazanie sprawy, powiązanych z treścią art. 554 § 2b pkt 1 k.p.k.,

należało, uwzględniając dyspozycję art. 44² pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k.

przekazać sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi

Apelacyjnemu w Lublinie (tak też postanowienie SN z 27 września 2022 r. sygn. akt

II KO 90/22).

W tym stanie rzeczy postanowiono jak na wstępie.

[WB]

[r.g.]

III KO 152/26

3