Sąd Najwyższy przekazał zażalenie M.M. na odmowę śledztwa innemu sądowi w Szczecinie

Przed Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie

zawisła sprawa z zażalenia M.M. na postanowienie prokuratora Prokuratury

Rejonowej w Gryficach z dnia 18 maja 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa,

sygn. akt […].

W dniu 2 lipca 2026 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w

Szczecinie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu

III KO 160/26

2

sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. w związku z tym, że

zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy między innymi czynów sędziów

i kuratorów właściwego miejscowo sądu, a prócz tego prokuratora miejscowej

prokuratury, co w odbiorze publicznym może wzbudzić uzasadnione wątpliwości

odnośnie do jego bezstronności przy rozpoznawaniu zażalenia na odmowę

wszczęcia śledztwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest zasadny.

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w

trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo i tylko, gdy wymaga tego dobro

wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności za tym przemawiających należą między

innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać

przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w

pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że

zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie

art. 37 § 1 k.p.k.

Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie sprostał temu

zadaniu. Powołane w postanowieniu okoliczności sprawy, w szczególności

związane z objęciem zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa

przez sędziów i kuratorów właściwego miejscowo sądu przemawiają za

przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z

uwagi na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości. Zaistniała sytuacja może

bowiem budzić nie tylko u skarżącego, ale również w odbiorze społecznym,

uzasadnione wątpliwości odnośnie do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania

sprawy przez sąd właściwy miejscowo, co zagrażałoby dobru wymiaru

sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być w tych okolicznościach

rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale

także zabezpieczenie zewnętrznych przejawów bezstronności. Dlatego

bezpośredni związek sprawy z sędziami sądu właściwego do jej rozpoznania, a

nadto kuratorami i prokuratorem miejscowej prokuratury, może w odczuciu

społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania (por.

III KO 160/26

3

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., I KO 19/23). Aby

wyeliminować wątpliwości co do obiektywnego orzekania przez sąd nadzorujący

postępowanie przygotowawcze w sprawie z zażalenia M.M., a jednocześnie

przyspieszyć rozpoznanie przedmiotowego zażalenia, należało zatem przekazać tę

sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi.

O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne - Sąd

Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie znajduje się na terenie tego samego

miasta, co Sąd występujący z inicjatywą przekazania sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]