Nagrania rozmów z pokrzywdzonym znane skazanemu od początku. SN oddalił wniosek o wznowienie

Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt III K

59/14 uznał M. J. za winnego tego, że w okresie pomiędzy sierpniem 2011 r. a 6

lutego 2012 r. w K., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie

III KO 185/25

2

M. C. w błąd co do rzeczywistych intencji powołania zawiązanej aktem notarialnym

z dnia 16 grudnia 2011 r. spółki R. sp. z o.o. w K., deklaracji pomocy M. C. w jego

trudnościach finansowych, zamiaru podjęcia i zakończenia realnych negocjacji z

Bankiem S.A. w przedmiocie spłaty zadłużenia M. C. wobec tego banku,

rzeczywistej wartości wniesionego przez siebie wkładu do spółki w postaci

ruchomości stanowiących wyposażenie P. w zamian za obejmowane przez siebie

udziały w spółce, skutków przeniesienia na kapitał zapasowy spółki składników

majątkowych M. C. oraz skutków prawnych podpisywanych przez niego aktów

notarialnych, w tym co do skutków prawnych podpisanych dniu 10 stycznia 2012 r.

dwóch aktów notarialnych o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki,

przeniesienia własności udziału w nieruchomości na kapitał zapasowy oraz nowym

podziale kapitału zakładowego pomiędzy wspólników spółki oraz aktu notarialnego

z dnia 6 lutego 2012 r. o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki, określających

zasady podziału kapitału zakładowego wspólników spółki, a tym samym

stanowiących o realnym wpływie na jej funkcjonowanie, w tym dysponowanie

majątkiem spółki, doprowadził M. C. do niekorzystnego rozporządzenie mieniem w

postaci części 1377/1600 w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] określanej

jako P., wartości 7.800.000 zł, co stanowi mienie wielkiej wartości, przeniesionej

przez M. C. na spółkę R. sp. z o.o. aktem notarialnym w dniu 10 stycznia 2012 r., tj.

popełnienia występku z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., za który wymierzył

mu karę 3 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny 200 stawek dziennych po

200 zł każda. Wyrok zawierał także rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązku

naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego w wysokości 7.800.000 zł oraz

kosztów procesu.

Sąd Apelacyjny w Krakowie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez

obrońcę M. J., wyrokiem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKa 105/20, zmienił

powyższy wyrok w ten sposób, że obniżył kwotę zasądzoną tytułem naprawienia

szkody do 2.100.000 zł, w pozostałym zakresie utrzymując go w mocy, a także

orzekł o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze.

Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego została oddalona

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III KK 394/22,

jako oczywiście bezzasadna.

III KO 185/25

3

W dniu 5 sierpnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy

skazanego o wznowienie powyższego postępowania, w którym powołał on jako

jego podstawę „art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k”. Jednocześnie wnioskodawca powołał się

na nowe dowody ujawnione już po prawomocnym zakończeniu postępowania,

nieznane obydwu sądom rozstrzygającym w sprawie, w postaci załączonych

nagrań i stenogramów, wnosząc o przeprowadzenie z nich dowodu na okoliczność

posiadania przez pokrzywdzonego wiedzy co do skutków utworzenia spółki R. sp. z

o.o., a także skutków prawnych podpisywanych przez niego aktów notarialnych

tworzących tę spółkę. Obrońca wniósł o uchylenie wyroków obydwu instancji i

uniewinnienie M. J. od przypisanego mu przestępstwa.

W dniu 9 września 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło kolejne pismo

obrońcy skazanego, stanowiące uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania,

do którego załączone zostały kolejne nagrania oraz stenogramy.

Prokurator wniósł o oddalenie wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek o wznowienie postepowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Przyznać należy rację prokuratorowi, który w odpowiedzi na wniosek o

wznowienie postępowania zwrócił uwagę na błędnie przywołaną podstawę prawną

wniosku. Obrońca wniósł bowiem o wznowienie postępowania na podstawie art.

540 § 1 pkt 1 k.p.k., tymczasem z wniosku wynika, że chodziło mu o art. 540 § 1 pkt

2 lit. a k.p.k.

Ta pomyłka nie ma jednak wpływu na rozpoznanie sprawy, gdyż w piśmie

uzupełniającym wniosek obrońca użył właściwej podstawy prawnej. Poza tym

lektura złożonego wniosku o wznowienie nie pozostawia wątpliwości, że obrońca

dąży do wznowienia postępowania na tej podstawie, że po wydaniu orzeczenia

miały ujawnić się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił

czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Taki

charakter mają mieć stenogramy z rozmów przeprowadzonych między M. J. i M. C..

Skuteczne złożonie na tej podstawie wniosku o wznowienie postępowania

wymaga, aby dowód miał charakter dowodu nowego oraz aby jego treść

wskazywała na wysokie prawdopodobieństwo, że po wznowieniu postępowania

III KO 185/25

4

zapadnie orzeczenie odmienne od wydanego. Uzasadniając złożony wniosek

obrońca położył duży nacisk na brak znajomości tego dowodu przez sąd oraz na

możliwość uznania go za dowód nowy pomimo przesłuchania oskarżonego i

pokrzywdzonego w toku postępowania.

Stwierdzenie, że mamy do czynienie z nowym dowodem wymaga również

ustalenia, że dowód nie był znany nie tylko orzekającemu sądowi, ale i stronie

wnoszącej o wznowienie (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24

września 2025 r., III KO 53/25, Lex nr 3936979; postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 22 stycznia 2025 r., IV KO 10/24, Lex nr 3821253). Przy czym to

wnioskodawca powinien wykazać tę okoliczność. Tymczasem, obrońca wraz z

wnioskiem o wznowienie przedłożył nagranie wraz ze stenogramami, identyfikując

(samodzielnie) rozmówców, nie wskazując przy tym ani źródła tej wiedzy, ani też

szeregu innych istotnych czynników, jak choćby: pochodzenia przedstawionego

dowodu, daty jego uzyskania oraz okoliczności zarejestrowania konwersacji.

Obrońca poprzestał na wskazaniu tożsamości osób biorących udział w konwersacji

i rozmówców i przypisaniu im wypowiadanych treści.

Co więcej, skoro dowód dotyczy rozmowy między M. J. i M. C., a jego

stenogramy sporządzone były na podstawie nagrania, którym dysponował ten

pierwszy, to znaczy, że nie był to dla niego nowy dowód. Ten dowód był mu znany,

a pomimo tego, nie złożył w toku postępowania wniosku o jego przeprowadzenie.

Ze złożonych pism nie wynika bowiem żadna okoliczność, która podważałaby

znajomość przez oskarżonego tego dowodu w czasie postępowania. Jeszcze raz

należy podkreślić, że charakter „nowego” dowodu w rozumieniu nadmienionej

podstawy prawnej , będzie miał jedynie dowód ujawniony po zakończeniu procesu,

wcześniej tak sądowi, jak i stronie nieznany, a ciężar wykazania tej okoliczności

spoczywa na wnioskodawcy.

Niezależnie od powyższego treść przedłożonych stenogramów może nawet

sugerować, czy wręcz pozwalać na uprawnione wnioskowanie, że owe rzekome

rozmowy pomiędzy skazanym a pokrzywdzonym toczyły się już po popełnieniu

przestępstwa, ale przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego.

Wszak to skazany miał powody procesowe w tym, aby wówczas utrwalać te

rozmowy z pokrzywdzonym, bo te miały stawiać go w niekorzystnym świetle. Nadto

III KO 185/25

5

owe wyrwane z kontekstu nagrania, w przedstawionej formie - wbrew zawartym we

wniosku o wznowienie twierdzeniom – bynajmniej samoistnie nie „umożliwiają

weryfikację wiarygodności depozycji składanych przez M. C.” i to w kierunku

wskazanym przez wnioskodawcę, dowodząc niesłuszności przypisania skazanemu

sprawstwa oszustwa na szkodę M. C.. Tym bardziej gdy się zważy na fakt, że

zeznania pokrzywdzonego nie były jedynym dowodem, w oparciu o który Sąd

poczynił tego rodzaju ustalenia.

Mając powyższe na uwadze nie została spełniona wymagana przez art. 540

§ 1 pkt 2 lit. a k.p.k. przesłanka nowego charakteru dowodu, którego

przeprowadzenie wymaga wznowienia postępowania karnego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 639 k.p.k.

Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak w

sentencji.

[J.J.]

[r.g.]

Małgorzata Gierszon Dariusz Świecki Andrzej Tomczyk