Skazana za oszustwa nie dostanie wznowienia procesu, SN odmówił przyjęcia wniosku

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 marca 2023 r., III K

218/21, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 września

2023 r., II AKa 140/23, M.G. została skazana na karę łączną 4 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 k.k. oraz za czyn z art. 286

§ 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Od tego wyroku została

wniesiona przez obrońcę skazanej kasacja, którą postanowieniem z dnia 8 maja

2024 r., III KK 119/24, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną.

III KO 190/25

2

Skazana w dniu 12 listopada 2025 r. (data nadania w jednostce

penitencjarnej) złożyła wniosek o wznowienie postępowania podnosząc wadliwość

składu orzekającego sądach obu instancji oraz przedstawiła własną perspektywę

na prowadzone postepowanie. Wskazał między innymi, iż padła ofiarą policjantów,

niezasadnie stosowano wobec niej izolacyjny środek zapobiegawczy, nie miała

szans na obronę, gdyż zakład karny nie nadawał jej korespondencji procesowej,

przedstawiała realia osadzenia, organy wymiaru sprawiedliwości nie zgromadziły

pełnej dokumentacji istotnej w jej sprawie, odniosła się do sytuacji procesowej

współsprawcy jak również przedstawiła swoją sytuację osobistą.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie było podstaw do wznowienia

postępowania z urzędu (art. 542 § 3). Podniesione przez skazaną okoliczności

takiej podstawy nie stanowią. Zarządzeniem z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie III KO

35/25, Sąd Najwyższy zajmował się już tą materią, nie stwierdzając przesłanek do

wznowienia z urzędu postępowania dotyczącego M.G. z uwagi na brak okoliczności

wskazanych w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanych z obsadą sądu.

Przeważająca część pisma skazanej dotyczyła wniosku o wznowienie

postępowania, który również nie mógł być skuteczny i implikować podjęcia

czynności związanych z nadaniem mu biegu, w tym wyznaczeniem obrońcy z

urzędu. Na wstępie wniosek taki musi zostać zweryfikowany w aspekcie warunków

określonych w art. 545 § 3 k.p.k. Przeprowadzona kontrola obejmuje nie tylko

aspekt stricte formalny, lecz dokonywana jest również pod względem zawartości

merytorycznej. W sytuacji, w której w sposób jaskrawy i nie wymagający

szczególnie pogłębionego badania widoczny jest brak podstaw wznowieniowych,

określonych w przepisach rozdziału 56 k.p.k., oraz nie występują przesłanki

wznowienia postępowania ex officio, mamy do czynienia z oczywistą

bezzasadnością wniosku. Implikuje to zakończenie procedowania w jego

przedmiocie. Zaznaczyć trzeba przy tym, że wniosek o wznowienie postępowania

jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego podstawy zostały ustawowo

skatalogowane (art. 540, 540a, 540b k.p.k.), a postępowanie wznowieniowe

III KO 190/25

3

sprowadza się wyłącznie do ich badania. Za skuteczny nie może być zatem uznany

wniosek wskazujący na subiektywną perspektywę skazanej względem

zakończonego prawomocnie procesu czy też okoliczności zupełnie nie związane z

istotą postępowania, a zatem odpowiedzialnością karną skazanej. W postępowaniu

o wznowienie postępowania relewantne mogą być tylko okoliczności wypełniające

znamiona przesłanek wznowieniowych ściśle skatalogowanych w powyższych

przepisach. Żadne inne aspekty nie mają w tym przedmiocie znaczenia. Żadna z

zarzuconych we wniosku skazanej nieprawidłowości dotyczących samego

postępowania nie mogła stanowić podstawy wznowieniowej. Żeby bowiem mówić o

takiej podstawie konieczne byłoby wykazanie, że nie zostały one jedynie

podniesione w kontekście dezaprobaty dla wyroku, lecz znalazły choćby

uprawdopodobnienie takich jego wadach, które wymienił ustawodawca jako

podstawy wznowienia. Zauważyć trzeba, że skazana skorzystała ze wszystkich

zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Wyrok jej dotyczący był

wielokrotnie kontrolowany, w tym również przez Sąd Najwyższy rozpoznający

kasację. Na żadnym etapie, poza korektą kwalifikacji prawnej i podstawy skazania

w postępowaniu odwoławczym nie stwierdzono innych uchybień mogących to

orzeczenie zakwestionować. Prezentowanie własnej perspektywy na proces, na

rzetelność organów ścigania, na sytuację w zakładzie karnym czy wreszcie

osobistą nie mogło zatem wywrzeć skutku w postaci wznowienia postępowania z

powodu niespełnienia ustawowych przesłanek. Dodać należy, że tylko owe

przesłanki są przedmiotem zainteresowania sądu w postępowaniu wznowieniowym,

nie zaś powtórna merytoryczna ocena materiału dowodowego.

W świetle powyższego nie zachodziły podstawy do nadania dalszego biegu

wnioskowi skazanej, gdyż nie zawierał żadnych okoliczności mogących

uprawdopodobnić wystąpienie którejkolwiek z postaw wznowieniowych.

Bezprzedmiotowe w tych realiach było też wyznaczanie skazanej obrońcy z urzędu.

Kierując się powyższymi zapatrywaniami, Sąd Najwyższy orzekł jak na

wstępie.

[WB]

[a.ł]

III KO 190/25

4