Sąd Najwyższy utrzymał uchylenie uniewinnienia oskarżonej C. L. i obciążył ją kosztami

Wyrokiem z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt II K 574/23, Sąd Rejonowy w

Zakopanem uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzucanych jej czynów z art. 305

§ 1 ustawy prawo własności przemysłowej i in. Po rozpoznaniu apelacji

oskarżyciela publicznego wyrokiem z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. akt II Ka 608/25,

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zakopanem.

III KS 29/26

2

Skargę od wyroku Sądu II instancji wniósł obrońca oskarżonej, zaskarżając

orzeczenie Sądu odwoławczego w całości na korzyść oskarżonej i zarzucając:

„1. Naruszenie przepisu art. 437 par. 2 kpk poprzez niezasadne przyjęcie, iż ze

względu na rzekomy błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych w niniejszej

sprawie ponownie, w ten sam sposób przez Sąd Rejonowy w Zakopanem,

wymagane jest — po raz trzeci - przeprowadzenie na nowo przewodu

sądowego w całości podczas gdy Sąd Okręgowy w Nowym Sączu - w trybie

art. 442 par. 3 kpk - w ogóle nie wskazuje na konieczność przeprowadzenia

jakiekolwiek dowodu w niniejszej sprawie na nowo lecz jedynie na ich ocenę.

2. Naruszenie przepisu art. 437 par. 2 kpk w z w. z art. 442 par. 3 kpk poprzez

niezasadne przyjęcie, iż uchylając zaskarżony wyrok w całości i przekazując

sprawę do ponownego rozpoznania Sąd Odwoławczy może - w ramach tzw.

zapatrywań prawnych i wskazań określonych w art. 442 par. 3 kpk - nakazać

Sądowi pierwszej instancji określoną ocenę dowodów, w szczególności zeznań

świadka H. M. (poprzednie nazwisko C.1.) oraz wyjaśnień Oskarżonej a

konsekwencji owej nakazanej oceny - nakazać skazanie oskarżonego.”

Mając powyższe na uwadze, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu i przekazanie sprawy temu Sądowi do

ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Zastępca Prokuratora Rejonowego w Zakopanem

wniósł o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga obrońcy oskarżonej nie jest zasadna.

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

może, zgodnie z art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. nastąpić wyłącznie w wypadkach

wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne

przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. W każdej z tych sytuacji, sąd

odwoławczy jest zobowiązany do wskazania, która z okoliczności wymienionych w

art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. stanowiła in concreto podstawę uchylenia wyroku Sądu I

instancji oraz przedstawić argumenty, które doprowadziły go do takiego wniosku

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2019 r., IV KS 3/19).

III KS 29/26

3

Stronie postępowania, kwestionującej dopuszczalność uchylenia wyroku i

przekazania go do ponownego rozpoznania, przysługuje skarga od wyroku sądu II

instancji. Jej celem jest kontrola prawidłowej realizacji wskazanych wyżej reguł

procesowych. Zgodnie z art. 539a § 1 k.p.k. skargę na wyrok sądu odwoławczego

można wnieść, gdy wydanie na etapie postępowania apelacyjnego orzeczenia o

charakterze kasatoryjnym naruszało treść art. 437 k.p.k. lub też, gdy przy wydaniu

tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k.

Zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok

sądu odwoławczego, o którym mowa w art. 539a § 1 k.p.k., ogranicza się w swej

istocie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje

podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego.

Przypomnieć należy, że w wypadku reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k.

kontrola skargowa obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania tego przepisu pod

kątem spełnienia warunku, zgodnie z którym sąd odwoławczy "nie może skazać

oskarżonego” (zob. postanowienie SN z 9 października 2019 r., III KS 25/19).

Wymaga to wykazania przez ten sąd, że gdyby nie stwierdzone uchybienie, to

mógłby zapaść wyrok skazujący, ale jego wydanie nie jest dopuszczalne w instancji

odwoławczej z uwagi na zakaz takiego orzekania (zob. uchwała 7 sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17).

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Lektura motywów

pisemnego uzasadnienia Sądu II instancji nie budzi w tym zakresie wątpliwości.

Wskazuje, wbrew twierdzeniom autora skargi, w sposób jasny i jednoznaczny, że to

właśnie reguła wyrażona w art. 454 § 1 k.p.k. miała bezpośredni wpływ na treść

orzeczenia. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu doszedł do przekonania, że Sąd

Rejonowy w Zakopanem dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie

stwierdzenia, iż oskarżona nie zarządzała sklepem „C.”, lecz była jedynie jego

szeregowym pracownikiem, podczas gdy „prawidłowo oceniony materiał dowodowy

dawał podstawy do przypisania oskarżonej zarzuconego jej czynu zabronionego.”

Stanowisko swoje Sąd odwoławczy szczegółowo uzasadnił, odnosząc się do

przeprowadzonych w sprawie dowodów. W uzasadnieniu kwestionowanego wyroku

wprost wskazał, że „Stosownie do wyrażonej w art. 454 § 1 k.p.k. reguły ne peius,

sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonych, którzy zostali uniewinnieni w

III KS 29/26

4

pierwszej instancji” i w konsekwencji, tj. wobec braku możliwości wydania wyroku

skazującego, Sąd Odwoławczy zaskarżony wyrok uchylił, a sprawę przekazał do

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zakopanem.

Wbrew twierdzeniom skarżącego brak w treści uzasadnienia zaskarżonego

wyroku podstaw do twierdzenia, by podstawą tego rozstrzygnięcia była ujawniona

przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu konieczność przeprowadzenia przewodu

sądowego w całości. Niecelowe było zatem podejmowanie prób polemiki w tym

zakresie w uzasadnieniu skargi, skoro Sąd odwoławczy do tej okoliczności się nie

odwoływał i to nie ona, a reguła ne peius była podstawą orzeczenia. Co więcej,

wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd odwoławczy nie nakazał Sądowi pierwszej

instancji „określonej oceny dowodów”, lecz wskazał jedynie, że Sąd ten „powinien

przeprowadzić dokładną ocenę całości zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego, zgodną z wymogami art. 7 kpk, dokonać ustaleń faktycznych

znajdujących oparcie w poprawnie ocenionym materiale dowodowym, a następnie

wyprowadzić racjonalne wnioski w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonej,

biorąc pod uwagę argumentację niniejszego uzasadnienia.” Nie doszło zatem w

tym zakresie do naruszenia zasady swobody jurysdykcyjnej ani reguł wynikających

z art. 442 § 3 k.p.k.

W konsekwencji należało stwierdzić, że rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego

w Nowym Sączu mieściło się w granicach kompetencji tego Sądu, wyznaczonych

obowiązkiem przeprowadzenia rzetelnej kontroli instancyjnej i zostało należycie

umotywowane. Mając na względzie treść rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy obciążył

oskarżoną kosztami postępowania związanymi z wniesioną skargą.

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]