Skazany spóźnił się z wnioskiem o uzasadnienie wyroku, SN utrzymał odmowę jego przyjęcia

Sąd Okręgowy w Kielcach, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez

oskarżonego i jego obrońcę oraz prokuratora na niekorzyść od wyroku Sądu

Rejonowego w Busku Zdroju VI Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w

Kazimierzy Wielkiej z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt VI K 38/25, wyrokiem z

dnia 3 czerwca 2026 r., sygn. akt IX Ka 1095/25, zmienił orzeczenie Sądu I instancji

III KZ 23/26

2

poprzez modyfikację treści obowiązku naprawienia szkody (w pkt XI i XII), w

pozostałym zakresie wyrok ten utrzymując w mocy.

D.N. i jego obrońca z wyboru uczestniczyli w rozprawie apelacyjnej w dniu

21 maja 2026, nie byli natomiast obecni na ogłoszeniu wyroku w dniu 3 czerwca

2026 r. (brak wzmianki w protokole rozprawy odwoławczej czy oskarżony wnosił o

doprowadzenie go na ogłoszenie wyroku) – k. 1097-1101 i 1103.

Obrońca D.N. nie złożyła w jego imieniu wniosku o sporządzenie na piśmie i

doręczenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku.

Wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach został doręczony skazanemu wraz z

pouczeniem, według jego deklaracji, w dniu 29 czerwca 2026 r. – k. 1113 (w aktach

sprawy znajduje się jedynie informacja, że po otrzymaniu przez Sąd informacji o

przetransportowaniu skazanego do innego zakładu karnego, w dniu 24 czerwca

2026 r. wysłano mu do Zakładu Karnego w C. odpis orzeczenia Sądu

odwoławczego z informacją o możliwości i sposobie jego zaskarżenia – k. 1109).

W dniu 24 czerwca 2026 r. D.N. sporządził dwa pisma adresowane do Sądu

Okręgowego w Kielcach (które złożył w administracji zakładu karnego w dniu 25

czerwca 2026 r.), zawierające wniosek o zwolnienie go od ponoszenia opłaty

kasacyjnej oraz wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu wniesienia

kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 3 czerwca 2026 r., sygn.

akt IX Ka 1095/25.

Następnie, pismem z dnia 29 czerwca 2026 r. (złożonym w administracji

zakładu karnego w dniu 2 lipca 2026 r.), wystąpił z wnioskiem o sporządzenie i

doręczenie mu uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku.

Prezes Sądu Okręgowego w Kielcach, zarządzeniem z dnia 28 lipca 2026 r.,

odmówił przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie

uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 3 czerwca 2026 r., sygn.

akt IX Ka 1095/25, jako wniesionego po terminie.

Skazany wniósł zażalenie na to zarządzenie, podnosząc, że odpis

orzeczenia Sądu odwoławczego otrzymał dopiero w dniu 28 czerwca 2026 r. i w

jego przekonaniu od tego momentu powinien biec termin do złożenia wniosku o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. Zaznaczył, że nie miał kontaktu ze swoim

obrońcą ani wiedzy na temat treści zapadłego orzeczenia, a następnie wniósł o

III KZ 23/26

3

przywrócenie „terminu możliwości złożenia kasacji” i sporządzenie na piśmie oraz

doręczenie mu uzasadnienia orzeczenia Sądu drugiej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

U podstaw zaskarżonego zarządzenia legło ustalenie, że skazany złożył

wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego w Kielcach z dnia 3 czerwca 2026 r. w dniu 29 czerwca 2025 r., a

więc po upływie zawitego siedmiodniowego terminu. Termin ten rozpoczął bieg od

daty ogłoszenia wyroku i upłynął w dniu 10 czerwca 2026 r. Złożenie przez

skazanego wniosku po tym terminie musiało skutkować, zgodnie z treścią art. 422 §

3 k.p.k., odmową jego przyjęcia.

Skazany błędnie założył, że w jego sytuacji procesowej termin do złożenia

wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku należy liczyć

od daty doręczenia mu odpisu wyroku. Tymczasem miał tu zastosowanie przepis

art. 422 § 1 k.p.k., zgodnie z którym termin zawity do dokonania tej czynności

rozpoczyna bieg od momentu ogłoszenia wyroku. W niniejszej sprawie nie

zachodził bowiem wyjątek, o którym mowa w art. 422 § 2a k.p.k., przewidujący, że

dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i – pomimo

złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono

wyrok – nie było obecny podczas jego ogłoszenia, 7-dniowy termin do złożenia

wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia biegnie dopiero od daty

doręczenia mu wyroku. Wymienione warunki doręczenia oskarżonemu wyroku i

liczenia od tego momentu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku na piśmie (niedoprowadzenie na termin rozprawy, podczas

której ogłoszono wyrok – mimo wniosku – oraz brak obrońcy) wymagają bowiem w

świetle wykładni literalnej art. 422 § 2a k.p.k. - kumulatywnego spełnienia. Jeżeli

którykolwiek z nich nie zostanie spełniony, bieg terminu do wystąpienia z takim

wnioskiem rozpoczyna się, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 422 § 1 k.p.k., czyli

od ogłoszenia w wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24

października 2024 r., IV KZ 30/24).

Skazany w momencie wydania wyroku korzystał z pomocy obrońcy z

wyboru, a zatem choćby z tego powodu nie dotyczy go sytuacja, o której mowa w

III KZ 23/26

4

art. 422 § 2a k.p.k., dlatego był zobowiązany wystąpić z wnioskiem o sporządzenie

na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku do dnia 10 czerwca 2026 r. Ponieważ

tego nie uczynił, zaskarżone zarządzenie jako zgodne z prawem nie może być

wzruszone.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w razie uchybienia

terminowi z przyczyn od strony niezależnych może ona w zawitym terminie 7 dni od

daty ustania przeszkody złożyć wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając

jednocześnie czynności, która miała być w tym terminie wykonana (art. 126 § 1

k.p.k.), wykazując, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niej

niezależnych.

Do rozpoznania takiego wniosku powołany jest ten sąd, przed którym

należało dokonać czynności (art. 126 § 2 k.p.k.). W tej sprawie właściwym do

rozpoznania wniosku w tym przedmiocie jest więc Sąd Okręgowy w Kielcach i do

tego organu skazany może go kierować.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]