Nieprawomocne 5 lat przy recydywie uzasadniło areszt P.P., zażalenie oddalone

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji obrońcy P.P. oskarżonego o czyn z

art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., wyrokiem z dnia 3

września 2025 r., sygn. akt III KK 375/25, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w

Tarnobrzegu z dnia 5 listopada 2024 r., w sprawie II Ka 271/24, utrzymujący w

mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 29 kwietnia 2024 r., w

III KZ 42/25

2

sprawie II K 697/23 - i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu do

ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Postanowieniem z dnia 3 września 2025 r. Sąd Najwyższy zastosował na

podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 § 2 k.p.k.

wobec P.P. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres

3 miesięcy, tj. do dnia 3 grudnia 2025 r.

Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca oskarżonego. Sąd Najwyższy

postanowieniem z dnia 30 września 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone

orzeczenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi.

Następnie wpłynęło osobiste zażalenie oskarżonego na postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 3 września 2025 r. o zastosowaniu wobec P.P. tymczasowego

aresztowania na okres 3 miesięcy. Oskarżony zarzucił błąd w ustaleniach

faktycznych mający polegać na bezpodstawnym przyjęciu, że dopuścił się

zarzucanego przestępstwa. Podniósł nadto, że niesłusznie Sąd stwierdził, że

oskarżony działał w warunkach recydywy. W konkluzji wniósł o uchylenie

zastosowanego wobec niego tymczasowego aresztowania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Zażalenie oskarżonego nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu

wykazano prawidłowo istnienie przesłanki z art. 249 § 1 k.p.k., która w ogóle

umożliwia stosowanie środków zapobiegawczych – przepis ten stanowi bowiem, że

środki zapobiegawcze można stosować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku

postępowania wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo,

iż oskarżony popełnił zarzucone mu przestępstwo. Stosując wobec oskarżonego

środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania (art. 538 § 2 zd.

pierwsze k.p.k.), wobec ustania, z chwilą wydania wyroku kasatoryjnego,

wykonania orzeczonej kary (art. 538 § 1 k.p.k.), Sąd kasacyjny uznał, że w świetle

zgromadzonych w sprawie dowodów, wykazanych prawidłowo w uzasadnieniu

wyroku Sądu I instancji, istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przez

oskarżonego zarzucanego mu czynu. Jak podkreślił Sąd stosujący tymczasowe

aresztowanie, przesłanka z art. 249 § 1 k.p.k. wymaga „jedynie ustalenia dużego

prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, nie zaś pewność co do tego stanu

III KZ 42/25

3

rzeczy. Pewność tę znamionuje dopiero prawomocne orzeczenie sądu,

rozstrzygające kwestię odpowiedzialności karnej osoby, której przedstawiono

zarzut popełnienia przestępstwa”.

Trafnie też wykazał Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, że

wysokość grożącej oskarżonemu kary uzasadniała konieczność zabezpieczenia

prawidłowego toku postępowania przez zastosowanie tego najsurowszego środka

zapobiegawczego (art. 258 § 2 k.p.k.). Przypomnieć należy, że podstawy

stosowania tymczasowego aresztowania, określone w art. 258 § 2 k.p.k., stanowią

samodzielne przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego. Przepis ten

stwierdza, że jeśli oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku

zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8

lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nie

niższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania tymczasowego aresztowania w celu

zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania może być uzasadniona grożącą

oskarżonemu surową karą (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., I KZP 18/11, OSNKW 2012, z. 1, poz. 1;

postanowienia SN: z dnia 11 lutego 2025 r., III KZ 4/25, Lex nr 3827425; z dnia 30

grudnia 2024 r., II KZ 65/24, LEX nr 3827903; z dnia 11 lipca 2023 r., II KZ 46/23,

LEX nr 3588003).

Przepis art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania co do

istnienia obawy, że oskarżony będzie - z uwagi na grożącą mu karę - bezprawnie

utrudniał postępowanie, a tym samym nie ma w tym wypadku, tak jak to ma miejsce

w sytuacjach określonych w art. 258 § 1 k.p.k., konieczności wykazywania, iż

zachodzi uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego. Innymi słowy,

nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, czy oskarżony podejmował już w

przeszłości konkretne działania w tym kierunku. Wysokość nieprawomocnie

orzeczonej wobec oskarżonego przez Sąd I instancji kary pozbawienia wolności,

przy uwzględnieniu charakteru sprawy i rodzaju ciążącego na oskarżonym zarzutu,

w pełni uprawniały do zastosowania wobec niego najsurowszego z przewidzianych

prawem środków zapobiegawczych. W zaskarżonym postanowieniu Sąd

zaakcentował, że omawiana przesłanka nie ma w przypadku oskarżonego

„wymiaru abstrakcyjnego”, skoro wymierzono mu nieprawomocnie karę 5 lat

III KZ 42/25

4

pozbawienia wolności, a pozostaje pod zarzutem popełnienia zarzucanego

przestępstwa w warunkach recydywy.

W kontekście zarzutu podniesionego przez oskarżonego w zażaleniu, a

związanego z zarzucanym działaniem w tych warunkach, należy wskazać, że

przesłanki tzw. recydywy podstawowej określa przepis art. 64 § 1 k.k.

Sąd I instancji uznał za słuszne przyjęcie działania oskarżonego w tych

warunkach, a trafność tej decyzji z pewnością zostanie poddana kontroli przez Sąd

odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu wniesionej apelacji. Nie miejsce

natomiast w niniejszym postępowaniu zażaleniowym na ostateczne rozstrzyganie

tej kwestii.

W konsekwencji więc, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 249 § 1

k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. i przy braku przesłanek negatywnych wskazanych w art.

259 § 1 i 2 k.p.k., przepis art. 258 § 2 k.p.k. może stanowić samoistną podstawę

zastosowania tymczasowego aresztowania.

Dlatego analizując treść zarzutów zażalenia jednoznacznie stwierdzić

należy, że nie podważyły one w żadnym stopniu toku rozumowania Sądu

Najwyższego stosującego tymczasowe aresztowanie. Sąd Najwyższy w składzie

rozpoznającym przedmiotowe zażalenie podziela także przekonanie Sądu I

instancji, że zastosowanie na obecnym etapie postępowania środków

zapobiegawczych o wolnościowym charakterze nie byłoby wystarczające, by w

pełni zabezpieczyć prawidłowy tok prowadzonego po raz kolejny postępowania

odwoławczego.

Nie dostrzega również szczególnych względów i okoliczności z art. 259 § 1

k.p.k., które nakazywałyby odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania.

Mając powyższe fakty na uwadze, nie uwzględniono zażalenia oskarżonego.

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Andrzej Stępka

Paweł Wiliński

[WB]

[a.ł]