Sędzia SN powołany przy udziale nowej KRS wyłączony od sprawy kasacji

W dniu 27 czerwca 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja

obrońcy M.P. od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z 18 października

2022 r., sygn. akt VII Ka 417/22.

Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. IV KK 288/24.

Do składu rozpoznającego sprawę o sygn. IV KK 288/24, został

wyznaczony jako kolejny sędzia – Sędzia Sądu Najwyższego P.B.

Pismem z 29 sierpnia 2026 r. pełnomocnik skazanego złożył wniosek

o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.B. od udziału w tej sprawie, wskazując

na brak spełniania przez niego wymogów bezstronności

IV KK 288/24

2

i niezawisłości wynikający z faktu powołania na stanowisko sędziego Sądu

Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność

tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13

października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21 podniósł, że wyłączenie sędziego

zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje

okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności

w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie

mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia

standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład

orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu

ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu

sędziego Sądu Najwyższego przez P.B., w następstwie brania udziału

w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r.

prowadziłyby, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, do

naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.

1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jego

udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach:

Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek

przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko

Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała połączonych Izb Sądu

Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7;

uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu

Najwyższego z: 16 września 2021 r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO

IV KK 288/24

3

30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22). Z uwagi

na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych

motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest

konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek w całości

argumenty te aprobuje.

W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie sędziego SN P.B. od

rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem nie ulega wątpliwości, że niezależnie od

subiektywnego nastawienia sędziego, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w

odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego niedającego gwarancji

bezstronnego rozpoznania sprawy.

[WB]

[r.g.]