Sędzia SN wyłączony z kasacji D. Z., bo wcześniej oceniał możliwość jego skazania

Pismem z dnia 21 października 2025 r. (k. 43 akt SN) sędzia Sądu

Najwyższego Jerzy Grubba złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie

kasacyjnej IV KK 305/25, wskazując że sprawa ta jest powiązana ze sprawą IV KK

223/22, w której był referentem, a która zakończyła się uchyleniem zaskarżonego

wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

W rezultacie, doszło do wydania wyroku skazującego uwzględniającego

wcześniejsze wskazania Sądu Najwyższego. W przekonaniu sędziego Sądu

Najwyższego Jerzego Grubby zaistniała sytuacja, a zwłaszcza wcześniejsze

wypowiedzenie się w sprawie i uwzględnienie tego stanowiska przez Sąd ponownie

rozpoznający sprawę, może wywołać u stron postępowania wątpliwość co do jego

IV KK 305/25

2

bezstronności przy rozpoznaniu kasacji obrońcy skazanego w postępowaniu IV KK

305/25.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie wskazuje się, że: „z samego faktu uczestniczenia

określonego sędziego wcześniej w składzie sądu odwoławczego nie można

wnioskować, że niedopuszczalne jest wyznaczanie go do orzekania w kwestii

kolejnej apelacji wnoszonej po ponownym postępowaniu w danej sprawie. Dla

skutecznego wystąpienia o wyłączenie takiego sędziego niezbędne staje się

wykazanie okoliczności wskazujących na istnienie in concreto uzasadnionej

wątpliwości co do jego bezstronności, a sam udział we wcześniejszym uchyleniu

zaskarżonego wyroku taką okolicznością jeszcze nie jest”. Jednocześnie w

judykaturze wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym: „gdy sędzia ma orzekać

ponownie w instancji odwoławczej w sprawie, w której uprzednio wziął udział w

wydaniu orzeczenia uchylającego wcześniejszy wyrok zapadły w danym

postępowaniu, o zaistnieniu - w aspekcie zewnętrznym - wątpliwości co do jego

bezstronności można mówić wówczas, gdy przy poprzednim orzekaniu sąd z jego

udziałem, uchylając wydany przez sąd pierwszej instancji wyrok, wypowiedział

pogląd co do możliwości przypisania oskarżonemu zarzucanego mu przestępstwa

w świetle istniejących w sprawie ustaleń faktycznych i przy prawidłowej ich ocenie,

a więc gdy wypowiedział się odnośnie do tych ustaleń lub winy oskarżonego, bez

względu na to, w jakim fragmencie uzasadnienia wyroku wyrażono takie

stanowisko”.

Przenosząc powyższe zapatrywania na grunt postępowania kasacyjnego

należy stwierdzić, że w sprawie IV KK 223/22, w której sędzią sprawozdawcą był

sędzia Sądu Najwyższego Jerzy Grubba, doszło do uznania za zasadne kasacji

wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego D. Z. oraz pełnomocnika

oskarżycieli posiłkowych. Na gruncie rozważań czynionych w wyroku z dnia 7

marca 2023 r. wyrażono pogląd o możliwości zakwalifikowania zachowania

oskarżonego jako pomocnictwo do przestępstwa oszustwa i taka forma zjawiskowa

IV KK 305/25

3

popełnienia przestępstwa została przypisana oskarżonemu w wyroku Sądu

odwoławczego, który został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego,

zarejestrowaną pod sygn. akt IV KK 305/25. Niewątpliwie wypowiedzenie się przez

sędziego Sądu Najwyższego Jerzego Grubbę co do możliwości skazania D. Z.

stanowi okoliczność, która – dla zachowania absolutnej transparentności i

obiektywizmu – uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jerzego

Grubby od rozpoznania niniejszej sprawy.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[J.J.]

[a.ł]