Sąd Najwyższy nie wstrzymał kary J. K. mimo chorób w rodzinie

Na skutek kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w

Białymstoku z dnia 16 maja 2025 r., II AKa 216/24, utrzymującego w mocy wyrok

Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 7 października 2024 r., II K 2/24, przed

Sądem Najwyższym zawisła sprawa J. K. Został on uznany za winnego czynu z art.

286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za który wymierzono

mu karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności; ciągu przestępstw z art. 286 § 1

k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności; czynu z art. 284 § 2

k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a ostatecznie

wymierzono mu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

IV KK 441/25

2

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2025 r., IV KK 441/25, Sąd Najwyższy nie

uwzględnił wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego

kasacją wyroku.

Pismem z dnia 18 maja 2026 r. obrońca skazanego zwrócił się do Sądu

Najwyższego z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania prawomocnego

wyroku. Podstawą wniosku uczynił sytuację osobistą i rodzinną skazanego, w tym

związaną ze względami zdrowotnymi członków rodziny skazanego. Wskazał, że ta

sytuacja zmieniła się od daty wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie

wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku. Do wniosku dołączył

obszerną dokumentację medyczną odnoszącą się do E. K., R. K. 1, H. K. 1. oraz

dokumentację zawodową dotyczącą skazanego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku okazał

się niezasadny.

Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy, jako

odstępstwo od zasady wykonalności wyroku z chwilą uprawomocnienia. Utrwalone

jest stanowisko, że zastosowanie tej instytucji winno być uzasadnione

szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do

wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla

skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa. Tego rodzaju

następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już wstępna analiza wniesionej kasacji

świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia zaskarżonego

nią wyroku. Wtedy bowiem dochodzi do sytuacji, w której skazany odbywałby karę,

chociaż orzeczenie ze względu na swoją wadliwość nie powinno być wykonywane

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 czerwca 2026 r., IV KK 189/26 i I

KK 97/26). Sąd Najwyższy podtrzymuje stanowisko wyrażone w pierwszym

postanowieniu dotyczącym wstrzymania wykonania wyroku w tej sprawie, zgodnie

z którym dokonywana na potrzeby wniosku analiza kasacji i akt sprawy prowadzi do

konkluzji o braku ziszczenia się przesłanek do wstrzymania wykonania

prawomocnego wyroku.

IV KK 441/25

3

Takie okoliczności, jak sytuacja osobista czy zawodowa skazanego, stan

zdrowia jego i członków jego rodziny nie stanowią przesłanki wstrzymania

wykonania prawomocnego wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Jeżeli treść

wskazanego przepisu miałaby być postrzegana jako kolejna instytucja, która służy

do wstrzymania wykonania kary w postępowaniu wykonawczym tylko na podstawie

przesłanek faktycznych, osobistych czy rodzinnych skazanego oraz określonych

okoliczności, które czyniłyby odbycie kary nadmiernie dolegliwym w aktualnej

sytuacji skazanego, to zbędne było jej lokowanie w rozdziale o kasacji (tak: J.

Matras, w: Kodeks postepowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa

2020, s. 1193; z orzecznictwa – por. np.: postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia

22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20; dnia 8 grudnia 2021 r., IV KK 636/21; dnia 14

stycznia 2022 r., V KK 628/21). Należy podkreślić, że nie są podstawą do

wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku takie sytuacje, które dotyczą

zwyczajnych, typowych dolegliwości związanych z odbywaniem kary pozbawienia

wolności; te bowiem mogą być podstawą odroczenia wykonania kary albo

uzyskania przerwy w jej odbywaniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni:

16 kwietnia 2021 r., V KK 59/21; 8 grudnia 2021 r., IV KK 636/21).

Podsumowując, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w

tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji

przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Decyzja w tym względzie w żadnym razie nie

przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od

prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, którą skierowano do

rozpoznania na rozprawie.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części

dyspozytywnej postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]

IV KK 441/25

4