Poślizg auta, śmierć pieszego i spór o prędkość. SN utrzymał uniewinnienie kierowczyni

Sąd Rejonowy w Sosnowcu wyrokiem z 25 listopada 2024 r., sygn. IX K

655/23, uznał K.K. za winną tego, że 7 grudnia 2022 r. w S. kierując samochodem

marki M. o nr rej. [...] nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu

IV KK 444/25

2

lądowym w ten sposób, że nie dostosowała prędkości do panujących warunków

drogowych, poruszając się z nadmierną prędkością, w wyniku czego utraciła

kontrolę nad pojazdem wpadając w poślizg, a następnie opuściła swój tor jazdy i

zjechała na pobocze potrącając pieszego H.K., a tym samym spowodowała

nieumyślnie wypadek, którego następstwem była śmierć H.K., tj czynu

wyczerpującego znamiona występku z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 177 § 1 k.k. i za

to na mocy art. 177 § 2 k.k. skazał ww. na karę 1 roku pozbawienia wolności,

warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres próby 1 roku. Ponadto sąd na

podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał K.K. do informowania sądu o przebiegu

okresu próby na piśmie co 6 miesięcy. Dodatkowo, na mocy art. 46 § 2 k.k. orzekł

wobec ww. nawiązkę na rzecz oskarżycieli posiłkowych w kwocie 10 000 zł na

rzecz M.K. oraz po 5 000 zł na rzecz A.K., Ł.K. i F.K. Apelacje od wyroku wnieśli

oskarżona i obrońca oskarżonej.

Sąd Okręgowy w Sosnowcu wyrokiem z 15 maja 2025 roku, sygn. V Ka

220/25 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżoną od

popełnienia przypisanego jej czynu.

Kasację od wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej i zarzucił

rozstrzygnięciu rażącą obrazę prawa procesowego, która miała istotny wpływ na

treść zaskarżonego orzeczenia, przez naruszenie:

1. art. 201 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. i art. 4 k.p.k. polegającą na nie

wezwaniu przez sąd ponownie biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków

drogowych lub nie powołaniu innego biegłego w celu wydania opinii w

sprawie, pomimo ustalenia przez sąd II Instancji, że opinia dotychczasowego

biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych, na podstawie której

wydany został wyrok sądu I Instancji jest niepełna, a w następstwie

poczynienie przez sąd II Instancji własnych ustaleń, w sytuacji kiedy

stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia

sprawy wymaga wiadomości specjalnych, które powinny być ustalone na

podstawie opinii biegłego albo biegłych (art. 193 § 1 k.p.k.). W tym stanie

rzeczy przeprowadzona kontrola odwoławcza sądu okręgowego była

wadliwa i rażąco naruszała podstawowy standard karnego prawa

IV KK 444/25

3

procesowego wyrażony w art. 4 k.p.k. w postaci obowiązkowego badania

okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść

oskarżonego, przy czym naruszenie będące przedmiotem niniejszej kasacji,

było rażące i bezsprzecznie miało wpływ na treść orzeczenia;

2. art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie wyroku

przez sąd II Instancji przy udziale w składzie sądu SSO X. Y., tj. osoby

powołanej na stanowisko w wadliwej procedurze nominacyjnej na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, przy naruszeniu standardu

niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii

Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności.

Autor kasacji wniósł o uchylenie wyżej wskazanego wyroku oraz o

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.

W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście

bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej jest oczywiście bezzasadna,

dlatego została oddalona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Przechodząc do omówienia zarzutów podniesionych w kasacji należy zacząć od

zarzutów z pkt. 2 jako zarzutu najdalej idącego, którego uwzględnienie

skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego orzeczenia w całości i to niezależnie od

granic zaskarżenia. Przesłanka ta ma bowiem charakter przesłanki bezwzględnej, a

co za tym idzie Sąd Najwyższy byłby zwolniony z badania jej wpływu na treść

zapadłego orzeczenia.

IV KK 444/25

4

Autor kasacji podniósł w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzut dotyczący

zmaterializowania się w postępowaniu odwoławczym bezwzględnej przyczyny

odwoławczej określonej w przepisie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na tym, że

w składzie orzekającym sądu ad quem brał udział sędzia powołany na stanowisko

przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w

trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa. Zarzut ten jest chybiony.

Przechodząc do licznych w ostatnich latach poglądów doktryny na temat

okoliczności związanych z wadliwością procesu nominacyjnego w kontekście

nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wskazać należy, co

następuje.

W treści kasacji jej autor powołuje się na uchwałę składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23

stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20, OSNK z. 2/2020, poz. 7), zgodnie z

którą: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. [..] zachodzi

także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego

w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość́ procesu powoływania prowadzi, w

konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i

bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.

47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności” (pkt 2 uchwały)”. Zgodnie więc

ze stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale zmaterializowanie się uchybienia

polegającego na nienależytej obsadzie sądu mającej wynikać z udziału w procesie

nominacyjnym wymaga każdorazowo wskazania wpływu wadliwości procesu

nominacyjnego na treść zaskarżonego orzeczenia. Skarżący się z tej powinności

nie wywiązał, nie wskazując w treści kasacji na jakiekolwiek okoliczności dotyczące

wpływu wadliwego powołania sędziego na treść orzeczenia.

Należy mieć również na uwadze również, że ww. uchwała nie ma waloru

IV KK 444/25

5

normatywnego, co wynika wprost z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20

kwietnia 2020 r., o sygn. U 2/20. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że wskazana

uchwała Sądu Najwyższego jest niezgodna z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art.

183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz.

864/30, z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienionej

następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2.

Odwołując się do stanowiska zawartego w postanowieniu Sądu Najwyższego z

23 września 2021 r., sygn. IV KZ 37/21, które Sąd Najwyższy w składzie

orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, od strony formalnej nie ma

instrumentów prawnych po stronie jakiegokolwiek organu, w tym i Sądu

Najwyższego, służących do tego, by weryfikować i negować orzeczenia Trybunału

Konstytucyjnego w aspekcie ich obowiązywania, potencjalnych intencji Trybunału w

zakresie orzekania, czy wreszcie poddawać kontroli poszczególne składy

sędziowskie, w których orzeczenia te były wydawane. Przechodząc dalej, do

poglądów doktryny, przytoczenia wymaga treść uchwały SN z 2 czerwca 2022 r., I

KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22), w której Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że

brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który

uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu

bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Chybiony okazał się też zarzut z pkt. 1 kasacji, z przyczyn wskazanych

poniżej. W przedmiotowej sprawie, w toku postępowania przed sądem I instancji,

dopuszczony został dowód z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego oraz

techniki motoryzacji oraz dowód z opinii uzupełniającej biegłego na okoliczność

ustalenia przebiegu zdarzenia, które to opinie, sąd I instancji uznając na

wiarygodne uczynił podstawą skazania.

Na skutek dokonanej kontroli instancyjnej, sąd II instancji poczynił w tym

zakresie odmienne ustalenia, uznając, iż wynikający z opinii biegłego wniosek, o

IV KK 444/25

6

przekroczeniu prędkości biegły wysnuł wyłącznie z powstałego skutku w postaci

wypadku drogowego. Biorąc pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy, sąd ad quem podkreślił, że takiego rozumowania nie można uznać za

prawidłowe, wskazując, że istnieje bowiem także możliwość zaistnienia

nieszczęśliwego wypadku, niedającego się przewidzieć wpadnięcia w poślizg z

innej przyczyny niż zachowanie kierującego, a w realiach sprawy wątpliwości budzi

w szczególności stan nawierzchni jezdni, tj. jej prawidłowego wyprofilowania, trafnie

podnosząc, że nie było to pierwsze ani jedyne zdarzenie drogowe tego dnia w tym

miejscu, co wynika choćby z zeznań P.P. Analiza treści uzasadniania

zaskarżonego orzeczenia, prowadzi do wniosku, iż odmienna ocena materiału

dowodowego dokonana przez sąd odwoławczy i wnioski z tej oceny płynące

pozostają pod ochroną art. 7 k.p.k. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia sąd

odwoławczy wskazał, czym kierował się dokonując takiej oceny, a dokonane w tym

przedmiocie rozważania uznać należy za logiczne i wyczerpujące.

Należy wskazać również, że wbrew twierdzom autora kasacji, dokonując

odmienne oceny opinii biegłego, sąd odwoławczy nie miał obowiązku dopuszczenia

kolejnej opinii. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, przepis art. 201 k.p.k.

nie ma charakteru obligującego sąd do określonego działania, natomiast daje pole

do podjęcia określonej inicjatywy, jeżeli sąd dostrzeże ku temu podstawy (tak:

Postanowienie SN z 23.07.2025 r., III KK 275/25, LEX nr 3899885). W

przedmiotowej sprawie sąd takiego potrzeby nie dostrzegł, a mając na uwadze

zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i pisemne motywy rozstrzygnięcia

sądu odwoławczego, takie stanowisko uznać należy ze słuszne i uzasadnione.

Podsumowując, autor kasacji nie wykazał, by sąd odwoławczy dopuścił się

uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny

wpływ na treść orzeczenia i które winno skutkować orzeczeniem o charakterze

kasatoryjnym. Konsekwencją powyższych wniosków było uznanie kasacji za

bezzasadną w stopniu oczywistym.

Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy zwolnił oskarżycielkę

posiłkową od ponoszenia kosztów sądowych postępowania, którymi obciążył Skarb

Państwa.

IV KK 444/25

7

[WB]

[r.g.]