Sąd Najwyższy nie wszczął z urzędu wznowienia sprawy skazanego o obsadę sądu

Pismem z dnia 3 sierpnia 2026 r. D.S. skierował do Sądu Najwyższego

wniosek o wznowienie z urzędu postępowania karnego w sprawie zakończonej

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 października 2025 r., sygn.

akt II AKa 319/25, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu z

dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV K 45/24, z uwagi na nieprawidłową obsadę

Sądu pierwszej instancji, w którego składzie zasiadała sędzia Sądu Okręgowego

X.Y., powołana na urząd w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej

IV KO 102/26

2

Krajowej Rady Sądownictwa, co skutkowało wystąpieniem bezwzględnej przesłanki

odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Ze wstępnej kontroli i oceny pisma skazanego pod kątem wystąpienia

przesłanek wskazanych w art. 542 § 3 k.p.k. wynika, że brak jest w tej sprawie

rzeczywistych podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Jak wskazano w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia

2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7) dla stwierdzenia

nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wymagane jest

wykazanie, że niezależnie od wadliwego powołania, występują konkretne

okoliczności dotyczące danego sędziego, które mogłyby wskazywać na brak jego

niezależności od władzy wykonawczej, w świetle których dochodzi do naruszenia

standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, brak jest przy tym

podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał

nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. (chodzi tu o KRS I i II kadencji), nie spełnia

minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest

nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. zwłaszcza

uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Taka

sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy

otrzymali nominacje w tożsamych warunkach.

Nienależyta obsada sądu może wystąpić wyłącznie wówczas, jeżeli

wadliwość procesu powołania sędziego sądu powszechnego lub wojskowego

prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i

bezstronności, co skarżący musi należycie wykazać albo co musi wynikać z

informacji dostępnych w domenie publicznej. Tymczasem ani z wniosku skazanego,

ani z powszechnie dostępnych w domenie publicznej informacji nie wynika, by

sędzia X.Y. pozbawiona była przymiotów niezależności i bezstronności, a co za tym

IV KO 102/26

3

idzie, by Sąd pierwszej instancji orzekający z jego udziałem cechował się

nienależytą obsadą.

Warto w tym miejscu zauważyć, że strona sygnalizująca potrzebę

wznowienia postępowania karnego z urzędu z uwagi na nienależytą obsadę Sądu

pierwszej instancji, nie kwestionowała składu tego sądu w apelacji wniesionej od

wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu. Dopiero po zakończeniu postępowania

przed sądami powszechnymi skazany uznał, że sygnalizacja nienależytej obsady

Sądu I instancji może doprowadzić do oczekiwanego przez niego skutku w postaci

pozbawienia prawomocności wydanych w jego sprawie orzeczeń i zainicjował

niniejsze postępowanie. Takie instrumentalne potraktowanie instytucji sygnalizacji

wznowienia postępowania karnego nie może okazać się skuteczne, co implikowało

stwierdzenie braku podstaw do wznowienie postepowania z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzono podstaw do wszczęcia

postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania karnego.

[WB]

[a.ł]