SN nie przywrócił skazanemu terminu na wniosek o uzasadnienie wyroku apelacyjnego

Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 7 października 2025 r. r. w

sprawie o sygn. akt VII Ka 669/24, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez

skazanego i jego obrońcę, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w

Częstochowie z dnia 7 maja 2024 r., IV K 122/24.

Skazany M.J. nie stawił się na rozprawę apelacyjną w dniu 7 października

2025 r., o terminie której został prawidłowo zawiadomiony. Na termin rozprawy

IV KZ 24/26

2

stawił się zaś obrońca skazanego z urzędu, który był obecny także na ogłoszeniu

wyroku Sądu Okręgowego.

Pismem z dnia 27 listopada 2025 r. skazany wniósł o przywrócenie terminu

do sporządzenia i doręczenia pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego

w Częstochowie z dnia 7 października 2025 r. r. w sprawie o sygn. akt VII Ka

669/24. W części motywacyjnej wniosku skazany podniósł, że o treści wyroku

dowiedział się z wezwania do zapłaty kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie

uznał za bezskuteczny wniosek skazanego o przywrócenie terminu do złożenia

wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z

dnia 7 października 2025 r., sygn. akt VII Ka 669/24, wraz z uzasadnieniem. W

uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że właściwą datą dla

ustalenia terminu, w którym skazany dowiedział się o treści wyroku, jest termin, w

którym skazany złożył do Sądu Rejonowego w Częstochowie wniosek o odroczenie

wykonania kary pozbawienia wolności oraz wniosek o wstrzymanie jej wykonania,

czyli 11 listopada 2025 r. i od tej daty mógłby ewentualnie biec dla niego 7-dniowy

termin do złożenia skutecznego wniosku. W ocenie Sądu Okręgowego, skoro

wniosek taki został złożony dopiero 28 listopada 2025 r., to niewątpliwie czynność

ta została przez skazanego dokonana z przekroczeniem terminu zawitego i z tego

powodu nie mogła wywołać skutków prawnych.

Skazany pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. złożył zażalenie na

powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia skazany podniósł, że nie

został skutecznie poinformowany o wydaniu wyroku przez swego obrońcę z urzędu,

z kolei zaś data doręczenia wezwania do zapłaty kosztów (21 października 2025 r.)

nie jest tożsama – w jego ocenie - z datą, w której skazany mógł w rzeczywistości

zapoznać się z treścią orzeczenia, dlatego o treści wyroku dowiedział się dopiero

później. Jego zdaniem zatem Sąd powinien był ustalić faktyczny moment ustania

przeszkody, od którego biegnie siedmiodniowy termin, a nie przyjmować go

arbitralnie. W swoim zażaleniu wskazał też, że złożenie w dniu 11 listopada 2025 r.

wniosku o odroczenie i wstrzymanie wykonania kary, nie przesądza o tym, że

skazany w tym dniu miał pełną świadomość wszystkich skutków prawnych

prawomocnego orzeczenia i że w tym dniu ustąpiła przeszkoda uniemożliwiająca

IV KZ 24/26

3

złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W konsekwencji – zdaniem

skazanego - Sąd powinien był przeprowadzić dowód z wyjaśnień skazanego i

obrońcy oraz zweryfikować okoliczności w zakresie doręczeń. Skazany wniósł o

przeprowadzenie wskazanych przez niego dowodów oraz zawieszenie wykonania

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Zażalenie skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k., warunkiem formalnym

wniosku o przywrócenie terminu jest wykazanie, że niedotrzymanie terminu

zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych oraz złożenie tego wniosku w

terminie 7 dni od daty ustania przeszkody, która uniemożliwiała dokonanie

określonej czynności w ustawowym terminie. Zgodnie z ugruntowanym

stanowiskiem Sądu Najwyższego, na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu

zawitego ciąży nie tylko obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które

uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, ale

także uprawdopodobnienie, że nastąpiło to z przyczyn od strony niezależnych, tj.

przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw

swoich twierdzeń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2017 r., IV

KZ 1/17).

Oceniając w tym kontekście zażalenie skazanego, zauważyć należy, że

procedujący w sprawie Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że skazany nie dopełnił

w niniejszej sprawie wymogu formalnego, o którym mowa w art. 126 § 1 k.p.k.,

albowiem nie wykazał w sposób jednoznaczny i przekonujący, że wniosek o

przywrócenie terminu złożył w ciągu 7 dni od daty ustania przeszkody. Sąd

Okręgowy słusznie bowiem ustalił, że skazany posiadał wiedzę o treści wyroku co

najmniej od dnia złożenia wniosków o odroczenie wykonania kary pozbawienia

wolności oraz o wstrzymanie jej wykonania. Jedynym przeoczeniem Sądu

Okręgowego jest błędne ustalenie terminu złożenia tych wniosków, ponieważ

nastąpiło to, nie 11 listopada 2025 r., lecz 12 listopada 2025 r. (zob. k. 329 – data

stempla pocztowego). Uwzględniając więc prawidłową datę ustania przeszkody (12

listopada 2025 r.), nie budzi wątpliwości, że w terminie zawitym 7 dni, tj. od 13

IV KZ 24/26

4

listopada 2025 r. do 19 listopada 2025 r., nie złożył on wniosku o przywrócenie

terminu, bowiem wniosek ten złożył dopiero w dniu 28 listopada 2025 r. Warto

także dodać, że Sąd Okręgowy przyjął – biorąc pod uwagę analizę akt sprawy –

korzystniejszą dla skazanego datę ustania przeszkody, od której biegł 7-dniowy

termin do złożenia wniosku, gdyż za podstawę ustaleń przyjął datę złożenia przez

skazanego wniosków o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności oraz o

wstrzymanie jej wykonania, nie zaś chronologicznie wcześniejszą datę doręczenia

wezwania do zapłaty kosztów, na którą pierwotnie powoływał się skazany. W

konsekwencji zażalenie skazanego oparte tylko na negacji zaskarżonego

postanowienia, nie może odnieść zamierzonego skutku, skoro nawet sam skazany

nie powołuje się na konkretny termin zapoznania się z treścią orzeczenia, a przy

tym podważa nawet poprzednio przedstawioną przez niego argumentację

polegającą na twierdzeniu jakoby o jego treści dowiedział się z wezwania do

zapłaty kosztów sądowych.

W końcowych uwagach warto wskazać też, że w orzecznictwie ugruntowane

jest również stanowisko, że zaniedbania obrońcy nie powinny obciążać

oskarżonego i co do zasady mogą stanowić podstawę przywrócenia terminu w

trybie art. 126 § 1 k.p.k. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 21 czerwca

2023 r., I KZ 15/23; 22 grudnia 2021, IV KZ 49/21). Jednakże w niniejszej sprawie

okoliczność braku poinformowania przez obrońcę z urzędu o treści wyroku

pozostaje zupełnie irrelewantna, ponieważ skazany nie twierdził, że nie miał

kontaktu z obrońcą, lub że kontakt z obrońcą był utrudniony. W konsekwencji nic

nie stało na przeszkodzie, aby skazany zasięgnął od wskazanego obrońcy

informacji o przebiegu i wynikach rozprawy apelacyjnej, na którą zresztą został

wezwany w sposób prawidłowy.

Z tego względu Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby Sąd Okręgowy wydając

zaskarżone postanowienie dopuścił się uchybienia, które mogłoby podważyć

prawidłowość jego rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]

IV KZ 24/26

5