Sąd Najwyższy utrzymał odmowę przywrócenia terminu skazanej na wniosek o uzasadnienie wyroku

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt VII Ka 548/25, Sąd

Okręgowy w Katowicach nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanej S.K. o

przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 października 2025

r., sygn. akt VII Ka 548/25.

IV KZ 28/26

2

Postanowienie to zaskarżył obrońca skazanej. We wniesionym zażaleniu

zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść

rozstrzygnięcia, a to:

1. art. 126 § 1 k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na

niezasadnym przyjęciu, iż złożenie przez oskarżoną wniosku o uzasadnienie

z przekroczeniem terminu 7 dni nie nastąpiło z przyczyn od niej

niezależnych, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi

do wniosku przeciwnego,

2. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 84 § 1 i 2 k.p.k. i art. 86 § 1 k.p.k. poprzez ich

nieprawidłowe zastosowanie polegające na niezasadnym przyjęciu, iż brak

istnienia po stronie obrońcy obowiązku podejmowania czynności

procesowych po zakończeniu postępowania przed Sądem II instancji, jest

równoznaczny z brakiem obowiązku działania na korzyść oskarżonej, w tym i

obowiązku udzielenia jej wyczerpującej informacji o przysługujących jej

uprawnieniach - w tym i o możliwości oraz terminie do złożenia wniosku o

uzasadnienie,

3. art. 5 § k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie prowadzące do

rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść

oskarżonej.

4. błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść kwestionowanego

rozstrzygnięcia polegający na:

1. nieprawidłowym przyjęciu, iż oskarżona na skutek swojego zawinienia nie

stawiła się na termin rozprawy apelacyjnej - podczas gdy nastąpiło to z

przyczyn od niej niezależnych,

2. nieprawidłowym przyjęciu, iż oskarżona była prawidłowo poinformowana o

procedurze kasacyjnej - w tym i o terminie do złożenia wniosku o

sporządzenie uzasadnienia.

IV KZ 28/26

3

Nadto wniósł o dopuszczenie dowodu z pozostającej w dyspozycji skazanej

korespondencji SMS-owej prowadzonej pomiędzy wymienioną, a jej uprzednim

obrońcą na okoliczność wykazania, że:

1. oskarżona nie stawiła się na termin rozprawy apelacyjnej z przyczyn

od niej niezależnych,

2. nie otrzymała od uprzedniego obrońcy wyczerpujących informacji co

do przysługujących jej uprawnień - w tym i co do możliwości oraz co

do terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia,

3. pozostawała w uzasadnionym i błędnym przeświadczeniu, iż termin

na złożenie wniosku o uzasadnienie wynosi 14 dni.

W konkluzji skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego postanowienie

poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do

złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k., w wypadku podniesienia w środku

odwoławczym zarzutów obrazy przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, warunkiem uznania ich

skuteczności jest wykazanie, że zarówno obraza prawa, jak i błąd w ustaleniach

faktycznych miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Takiego wpływu obrońca skazanej we wniesionym zażaleniu nie wykazał.

Co więcej, sam podniesiony w pkt. 1 lit. a zażalenia zarzut naruszenia art.

126 § 1 k.p.k. jest sformułowany nieprawidłowo, skoro jego podstawę stanowi

twierdzenie o błędny przyjęciu przez sąd meriti, że przekroczenie przez skazaną 7-

dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku

sądu odwoławczego nie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, a więc

sprowadza się – na co zresztą wskazał sam skarżący – do zakwestionowania

przyjętego przez Sąd Okręgowy w Katowicach stanu faktycznego.

IV KZ 28/26

4

Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 6 k.p.k. w zw. z art. 84

§ 1 i 2 k.p.k. i art. 86 § 1 k.p.k. (pkt 1 lit. b zażalenia). Słusznie sąd a quo uznał, że

po uprawomocnieniu się orzeczenia, a takim momentem jest wydanie wyroku przez

Sąd drugiej instancji, obrońca z urzędu ma jedynie prawo do podejmowania

czynności, jednakże nie jest do tego zobowiązany. Wynika to wprost z treści art. 84

§ 1 i 2 k.p.k. W związku z tym obrońca taki nie ma obowiązku podejmować

czynności zmierzających do zaskarżenia prawomocnego wyroku kasacją, np.

złożenia wniosku o jego doręczenie. Niczego w tym względzie nie zmienia

odwołanie się do Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu – Kodeks

Etyki Adwokackiej (Załącznik do Uchwały nr403/2023 Prezydium NRA z dnia 7

grudnia 2023 r.), bowiem przepisy te – jak zresztą słusznie zauważa sam skarżący

– nie mogą być traktowane jako lex specialis do przepisów Kodeksu postępowania

karnego, a uchybienie ich treści przez adwokata należy wyłącznie do sfery

ewentualnej odpowiedzialności zawodowej.

W sprawie tej wbrew wywodom autora zażalenia nie pojawiły się też

niedające się usunąć wątpliwości dotyczące prawidłowości poinformowania S.K. o

przysługujących jej uprawnieniach, bowiem poza sporem pozostaje, że nie

uczestnicząc w rozprawie apelacyjnej takiego pouczenia ze strony sądu nie mogła

uzyskać.

Zasadniczą kwestią w tej sprawie jest to czy fakt, że skazana, wiedząc o

terminie rozprawy i zjawiając się w siedzibie sądu po jej zakończeniu, nie dopełniła

obowiązku złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z przyczyn przez siebie

niezależnych, czy też okoliczności te nie stanowią usprawiedliwienia dla jej

zaniechania.

Odnosząc się do tak zakreślonej problematyki w pierwszym rzędzie odrzucić

należy te twierdzenia obrońcy, w których podnosząc zarzut błędu ustaleniach

faktycznych wywodzi nieprawidłowe przyjęcie przez sąd, że oskarżona na skutek

swojego zawinienia nie stawiła się na termin rozprawy apelacyjnej w sytuacji, gdy

nastąpiło to z przyczyn od niej niezależnych. Takich ustaleń Sąd Okręgowy w

Katowicach jednak – wbrew sugestii autora zażalenia – nie poczynił o czym

przekonują pisemne motywy zaskarżonego postanowienia, w których nie

IV KZ 28/26

5

zakwestionowano powodów spóźnienia się skazanej do siedziby sądu. Przyczyną

odmowy przywrócenia terminu było bowiem to, że „skazana wiedziała o terminie

rozprawy odwoławczej i powinna liczyć się z faktem, że może zostać wydany

wobec niej wyrok”, a „w razie niestawiennictwa na rozprawie powinna powziąć

informacje o jej wyniku i dochować staranności w zakresie zdobycia wiedzy o

wymaganych terminach do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku”.

Niczego w tym względzie nie zmienia treść załączonych do zażalenia

wiadomości SMS-owych. Jest wręcz przeciwnie, ponieważ wynika z nich, że

jeszcze w dniu rozprawy S.K. wiedziała, iż sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok

Sądu w Bytomiu oraz świadoma była tego, że w takiej sytuacji procesowej

pozostaje jej wyłącznie środek zaskarżenia w postaci kasacji. Nic nie stało też na

przeszkodzie, aby będąc w siedzibie Sądu Okręgowego, co sama przyznała,

uzyskała informacje co do trybu wywiedzenia kasacji chociażby w sekretariacie

konkretnego wydziału. Zaniechanie podjęcia tego rodzaju czynności i to przez

osobę mającą już wcześniej do czynienia z postępowaniami karnymi, obciąża ją

samą, co skutkować musiało trafnym ustaleniem Sądu Okręgowego w Katowicach,

że uchybienie terminowi zawitemu nie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

Z tych względów, nie podzielając zarzutów zażalenia, zaskarżone

postanowienie jako zgodne z prawem należało utrzymać w mocy.

[WB]

[r.g.]