Spóźniona kasacja skazanego, który unikał sądu, nie została przyjęta

Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia „osobistej” kasacji

sporządzonej przez skazanego M.P. w dniu 2 października 2025 r. i skierowanej

przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 11 marca 2021 r.,

sygn. VI Ka 66/21, jako wniesionej po terminie wskazanym w treści art. 524 § 1

k.p.k.

Wskazano również, że termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu

odwoławczego z uzasadnieniem – co jest wymogiem koniecznym do wniesienia

kasacji - upłynął w dniu 18 marca 2021 r., czyli po 7 dniach od wydania wyroku

IV KZ 44/25

2

przez sąd odwoławczy. We wskazany terminie nie złożono wniosku o doręczenie

wyroku z uzasadnieniem ani nie wniesiono kasacji, co spowodowało upływ terminu

do wniesienia kasacji.

Na to zarządzenie zażalenie wniósł skazany. Podniósł w nim, że na skutek

bezprawnych czynności sędziego orzekającego w pierwszej instancji, błędnego

określenia jego adresu mailowego, nie był prawidłowo informowany o terminach

rozpraw, co powinno skutkować uznaniem wszystkich decyzji sądu jako

nieważnych i przyjęciem jego osobistej kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Z analizy akt sprawy jasno wynika, że M.P. przez przesłuchaniem go w

charakterze podejrzanego w toku postępowania przygotowawczego, został

pouczony o treści art. 139 k.p.k. stanowiącego, że jeżeli strona, nie podając

nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym

przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie,

pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone i pouczenie to osobiście

podpisał ( k.69 verte akt podstawowych).

W toku postępowania przez sądem pierwszej instancji oskarżony, będąc

pozbawiony wolności w związku z tymczasowym aresztowaniem był doprowadzany

na terminy rozprawy z aresztu śledczego. W dniu 6 maja 2020 r. uchylono

stosowanie wobec oskarżonego tymczasowego aresztowania i zastosowano

środek zapobiegawczy w postaci dozoru policji z określonym obowiązkami i

zakazami. W zawiadomieniu o zwolnieniu ( k. 686) wskazano jako adres

oskarżonego po zwolnieniu M. ul. C.(..). Postanowienie o zmianie środka

zapobiegawczego zostało wysłane oskarżonemu na adres M. ul. C.(..) i została

odebrane przez mamę oskarżonego A.P.. W dniu 29 maja 2020 r. oskarżony

wysłał na adres Sądu Rejonowego w Tychach pismo, w którym zakwestionował

warunki na jakich zastosowano wobec niego nieizolacyjny środek zapobiegawczy,

co świadczy, że postanowienie o zmianie środka zapobiegawczego zostało mu

przekazane. W piśmie tym podał również swój adres M. ul C.(..) i przesłał to pismo

IV KZ 44/25

3

z adresu mailowego [...] @gmail.com ( a więc innego niż ten podany w zażaleniu).

Wezwanie na kolejny termin rozprawy 6 lipca 2020 r. został wysłane właśnie na

wskazany adres pobytu i nie zostało podjętym w terminie. Oskarżony na ten

termin rozprawy jednak się stawił. Kolejny termin wyznaczono na dzień 21 sierpnia

2020 r. Na ten termin oskarżony się nie stawił. Kolejny termin wyznaczono na dzień

16 września 2020 r., zawiadamiając o nim oskarżonego na wyżej wskazany adres

pobytu. Zawiadomienie zostało doręczone i pokwitowane przez A.P. ( art. 132 § 2

k.p.k.). Oskarżony na ten termin nie stawił się. Rozprawa został przerwana do dnia

2 października 2020 r., o którym to terminie, z mocy art. 402 § 1 k.p.k. - oskarżony

nie był zawiadomiony. Na ten termin oskarżony nie stawił się. Rozprawa we

wskazanym terminie był prowadzona w dalszym ciągu. W tym też dniu zamknięty

został przewód sądowy i po głosach stron, odroczono wydanie wyroku do dnia 16

października 2020 r. Na ogłoszenie wyroku nikt się nie stawił.

Od wyroku Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 16 października 2020 r.,

sygn. II K 656/19 obrońca oskarżonego z urzędu, który reprezentował go w

postępowaniu pierwszoinstancyjnym, wniósł apelację. Na dzień 11 marca 2021 r.

wyznaczony został termin rozprawy apelacyjnej, o którym oskarżony został

zawiadomiony na znany sądowi adres jego pobytu. W dniu 11 marca 2021 r.

zapadł wyrok w przedmiocie wniesionej apelacji.

Wyrok ten wobec niezaskarżenia uprawomocnił się.

Skazany został wezwany do odbycia kary, do której się nie stawił. Postanowieniem

Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 19 sierpnia 2022 r., sygn. II K 656/19

zarządzono poszukiwania skazanego listem gończym.

Skazany został zatrzymany w dniu 10 maja 2025 r. i osadzony w areszcie

śledczym.

Na podstawie przedstawionego rysu historycznego przebiegu postępowania

sądowego w sprawie skazanego można poczynić niewątpliwe ustalenia, że

oskarżony był pouczony o konsekwencjach procesowych zmiany miejsca pobytu

bez informowania o tym fakcie sądu, miał świadomość toczącego się wobec niego

postępowania karnego, od pewnego etapu postępowania sądowego nie brał w nim

IV KZ 44/25

4

udziału, zawiadomienia o kolejnych terminach rozprawy wysyłane były przez sąd na

znany mu adres pobytu oskarżonego. Postępowanie sądu było zgodne z regułą

generalną (art. 132 § 1 k.p.k.) wskazującą, że doręczenie powinno nastąpić

bezpośrednio do rąk adresata pisma, a odbiór pisma powinien być osobisty i w

miejscu zamieszkania. W toku postępowania oskarżony nie podał innego adresu

dla doręczeń, w tym za pośrednictwem poczty elektronicznej. Zawiadomienia o

terminach rozprawy nie były podejmowane przez oskarżonego w terminie bądź

zostały odebrane przez dorosłego domownika. Oskarżony nie uczestniczył również

w postępowaniu apelacyjnym, a zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej

został wysłane na adres jego pobytu znany sądowi i nie zostało podjęte w terminie.

Ustalenia te prowadzą do stwierdzenia, że skazany, nie wykazując - od pewnego

etapu postępowania karnego toczącego się w jego sprawie - zainteresowania jego

przebiegiem i ukrywając się przed wymiarem sprawiedliwości, utracił wyłącznie na

skutek własnego zawinienia – możliwość zainicjowania postępowania kasacyjnego

w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi ten etap postępowania

sądowego.

W tej sytuacji, osobista kasacja wniesiona przez skazanego po upływie terminów

wskazanych w art. 524 § 1 k.p.k., słusznie nie została przyjęta, co potwierdza

trafność wydanego w tym przedmiocie zaskarżonego zarządzenia.

Sąd nie uwzględnił nadto wniosku skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu

z uwagi na brak obligatoryjnej obrony w tej sprawie.

Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.

(WB)

[a.ł]