Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania prawomocnego wyroku skazanego do czasu rozpoznania kasacji

W motywach wniosku obrońca podniósł, że za wstrzymaniem wykonania

zaskarżonego kasacją wyroku w trybie art. 532 k.p.k. przemawia zasadność

zarzutów kasacji i argumentacji wyrażonej na ich poparcie. W końcowym

fragmencie wywodu kasacji obrona przyjęła, że „wstrzymanie wykonania kary do

czasu rozpoznania kasacji pozostaje uzasadnione względami gwarancyjnymi,

zasadą proporcjonalności oraz potrzebą zapewnienia realnej skuteczności

nadzwyczajnego środka zaskarżenia”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek nie jest zasadny.

V KK 207/26

2

W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest utrwalony pogląd, że

wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., jest

odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art.

9 § 2 k.k.w.). Zastosowanie wspomnianej instytucji może więc nastąpić tylko

wyjątkowo. Kontrola kasacyjna dotyczy bowiem prawomocnego wyroku sądu

odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem prawidłowości ustaleń i

trafności rozstrzygnięć w nim zawartych.

Szczególne uprawnienie Sądu kasacyjnego wynikające z art. 532 k.p.k.

wymaga potwierdzenia, że w sprawie zaistniały szczególne, nadzwyczajne względy

nakazujące pozbawienie w tym trybie prawomocnego wyroku atrybutu

wykonalności. Powodem ku temu może być zasadność argumentacji

przedstawionej na poparcie zarzutów kasacji, stwarzająca wysokie

prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego. Okoliczność ta jednak

musi być dostrzegalna wprost „na pierwszy rzut oka”, skoro procedowanie w

oparciu o art. 532 k.p.k. następuje przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji.

Gdy trafność zarzutów podniesionych w kasacji nie jest – na tym etapie – oczywista,

samo zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku

nie uzasadnia odstąpienia od wspomnianej na wstępie zasady bezzwłocznej

wykonalności prawomocnych orzeczeń (zob. m.in. post. SN z 9.02.2023 r., V KK

681/21).

Na obecnym etapie postępowania nic nie wskazuje, jakoby wniesiona w

imieniu skazanego kasacja miała walor „oczywistej zasadności”, tzn. podniesione w

niej zarzuty przekonywały o trafności i skuteczności nadzwyczajnego środka

zaskarżenia bez potrzeby prowadzenia pogłębionych rozważań.

Niezależnie bowiem od tego, jak zasadność zarzutów kasacji postrzega sam

jej autor, to zarzuty mające świadczyć o rażącym naruszeniu prawa, stanowią istotę

i są wymogiem formalnym warunkującym w ogóle dopuszczalność tego

nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Nie oznacza to więc, że samo ich

wyartykułowanie jest równoznaczne z koniecznością wstrzymania wykonania

zaskarżonego wyroku, korzystającego – jak już wspomniano – z domniemania

trafności ocen i ustaleń stanowiących jego podstawę oraz zgodności z prawem.

V KK 207/26

3

Gdyby miało być inaczej, to ustawodawca określiłby kasację jako środek

zaskarżenia o charakterze bezwzględnie suspensywnym, co przecież nie ma

miejsca.

Dlatego rozstrzygnięcie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku nie może pomijać – obok kasacji – także wstępnej analizy

materiałów przeprowadzonego w sprawie postępowania instancyjnego.

Ocena sposobu przeprowadzenia postępowania oraz zapatrywań

wyrażonych przez orzekające w sprawie Sądy nie pozwala – przynajmniej na

obecnym etapie procedowania – na wnioskowanie o nieprawidłowości

prawomocnego wyroku, przynajmniej w kierunku zaproponowanym przez obrońcę.

Nie można też pominąć, że również prokurator, w pisemnej odpowiedzi na kasację

wniesioną w imieniu skazanego, postulował jej oddalenie jako oczywiście

bezzasadnej.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie niniejszej

nie zachodzą dostateczne podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji

przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.

Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

[J.J.]

[r.g.]