Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku wobec dwóch skazanych w sprawie z art. 279 k.k.

W kasacjach od wyroku Sądu odwoławczego obrońcy skazanych zarzucili

rażące naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na

treść orzeczenia, a nadto wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art.

439 § 1 pkt 2 k.p.k. zaistniałej przed Sądem pierwszej instancji - i w konkluzji

wnieśli o wstrzymanie wykonania orzeczenia wobec skazanych.

Obrońca G. C. podniosła, że skazany przed zatrzymaniem miał na

utrzymaniu żonę i syna przebywających w Ukrainie, wspierał również finansowo

swoją matkę będącą osobą w podeszłym wieku. Mając na uwadze między innymi

charakter podniesionych w kasacji zarzutów obrońca stwierdziła, iż dalsze

V KK 235/26

2

wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec skazanego doprowadzi do

nieodwracalnych skutków dla niego i spowoduje sytuację, w której orzeczona kara

będzie niższa niż okres rzeczywistego pozbawienia go wolności.

Także obrońca drugiego skazanego podniosła, że dalsze wykonywanie kary

wobec K. A. doprowadzi do nieodwracalnych skutków „w postaci pogorszenia

sytuacji materialnej rodziny - rodziców skazanego, którzy są osobami w podeszłym

wieku i pozostawali na jego utrzymaniu”.

W obydwu przypadkach obrońcy zawnioskowali zastosowanie wobec

skazanych wolnościowych środków zapobiegawczych w postaci zakazu

opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem dokumentu uprawniającego do

przekroczenia granicy, dozoru policji z obowiązkiem stawiennictwa w KRP oraz

poręczenia majątkowego w kwocie 20 000 zł.

Sąd Najwyższy stwierdza, że wnioski nie zasługują na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma

charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama

czynność wniesienia kasacji, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy

prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego

domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które podlegają

bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w.). Potrzeba uruchomienia tej instytucji

aktualizuje się dopiero wówczas, gdy bądź to niezależnie od przyszłego

rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej, już wcześniej można stwierdzić

zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas,

gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że

wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i

w zasadzie nieodwracalne skutki.

W niniejszej sprawie nie wykazano, że skazani mogliby ponieść takie poważne,

nieodwracalne następstwa. Samo osadzenie w zakładzie karnym celem wykonania

prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie może być uznane za

powodujące automatycznie tego rodzaju następstwa. Trzeba podkreślić, że

przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności

złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia

nie może być całościowa i merytoryczna ocena trafności i zasadności

V KK 235/26

3

podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w

trakcie rozpoznawania tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

W odniesieniu do zarzutu sugerującego wystąpienie uchybień z art. 439 § 1

k.p.k. trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosków o wstrzymanie wykonania

prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego

zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności. Wprawdzie ranga

zarzucanych w kasacjach uchybień jest poważna, lecz ich zaistnienie nie jest na

tyle oczywiste, by badanie sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w art. 532

§ 1 k.p.k. przesądzało o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego

wykonania prawomocnego wyroku. Kwestia ewentualnego wystąpienia

bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. wymaga zarówno

gruntownej analizy akt sprawy w kontekście podniesionych w kasacjach zarzutów,

jak i stosownych dokumentów.

Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie

stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w

żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do

kasacji. Nie oznacza zatem, że procesowo niedopuszczalne jest w przyszłości

uznanie zarzutów podniesionych w kasacji za oczywiście zasadne.

Sąd Najwyższy nie neguje trudnej sytuacji rodzinnej i osobistej skazanych,

jednakże okoliczności te mogą być wzięte pod uwagę w razie skorzystania przez

nich z instytucji prawa karnego wykonawczego. Innymi słowy, tego rodzaju sytuacja

może być ewentualnie przesłanką do ubiegania się o udzielenie przerwy w

odbywaniu kary pozbawienia wolności (art. 153 k.k.w.).

Nie przesądzając zatem ostatecznego efektu wniesienia kasacji, Sąd

Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy do

zastosowania nadzwyczajnej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

V KK 235/26

4