Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku wobec M.M. mimo kasacji obrońców

M.M., wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2025 r.,

sygn. akt II AKa 331/24, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 6

grudnia 2023 r., sygn. akt II K 119/21, został skazany na karę łączną 2 lat i 6

miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 400 stawek

dziennych po 30 zł każda.

Kasację od tego wyroku wnieśli (w dwóch oddzielnych pismach) dwaj

obrońcy skazanego, obydwaj składając przy tym wnioski o wstrzymanie wykonania

orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji, ze względu na jej oczywistą zasadność.

V KK 340/26

2

Wnioskowane przez obrońców wstrzymanie wykonania zaskarżonego

kasacją orzeczenia, unormowane w art. 532 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy.

Warunkami odstąpienia od reguły natychmiastowej wykonalności prawomocnych

orzeczeń są: stwierdzenie zaistnienia szczególnych okoliczności sprawiających, że

wykonanie danego orzeczenia pociągnęłoby za sobą dolegliwe i w zasadzie

nieodwracalne dla skazanego skutki oraz uznanie przez sąd kasacyjny, iż istnieje

wysoki stopień prawdopodobieństwa uwzględnienia podniesionych w kasacji

zarzutów. Zdaniem Sądu Najwyższego przesłanki te w niniejszej sprawie nie

zostały spełnione.

Nie wypowiadając się wiążąco co do zasadności i skuteczności

sformułowanych przez obrońców skazanego zarzutów kasacyjnych, które

merytorycznie rozpoznane zostaną dopiero na rozprawie, stwierdzić należy, że

wbrew twierdzeniom obrońców, nie jest ono ponadprzeciętnie duże. Innymi słowy

nie jest tak, że już prima facie podniesione w kasacjach zarzuty wydają się

zasługiwać na uwzględnienie.

W szczególności należy podkreślić, że w postępowaniu odwoławczym nie

doszło do wystąpienia sygnalizowanej przez obu obrońców bezwzględnej

przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w związku z udziałem w składzie

Sądu Apelacyjnego w Gdańsku sędzi X.Y. Sędzia ta została wprawdzie mianowana

na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w procedurze z udziałem

wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, niemniej w myśl uchwały

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22,

brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który

uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. (przy czym chodzi tu o KRS I i II kadencji) nie

spełnia minimalnego standardu bezstronności i sąd z jego udziałem zawsze jest

nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podobny wniosek

płynie z treści uchwały składu połączonych Izb Sądu Najwyższego dnia 23 stycznia

2020 r., w której Sąd Najwyższy kategorycznie stwierdził, że wadliwość powołania,

wynikająca z udziału w procedurze nominacyjnej wadliwie ukształtowanej KRS

skutkuje zawsze nienależytą obsadą sądu tylko w przypadku sędziów Sądu

Najwyższego. W odniesieniu do innych sędziów (w tym sędziów sądów

V KK 340/26

3

powszechnych), aby stwierdzić nienależytą obsadę sądu w związku z wadliwą

nominacją na stanowisko, muszą zaistnieć jeszcze inne okoliczności, wskazujące

na brak niezależności i bezstronności danego sędziego. Spełnienia tego

dodatkowego warunku obrońcy nie wykazali.

Stanowisko powyższe jest zbieżne z wyrażanym przez Sąd Najwyższy

kilkukrotnie we wcześniej prowadzonych postępowaniach, w których z wynikiem

pozytywnym przeprowadzono test bezstronności i niezależności sędzi X.Y. (m. in.

w sprawach o sygn. akt V KO 3/26, V KK 173/23, czy V KO 86/24). W

szczególności warto w tym miejscu wskazać, że powyższa kwestia (tj.

prawidłowość obsady sądu, w związku z udziałem w jego składzie sędzi X.Y.) była

niedawno przedmiotem refleksji Sądu Najwyższego w postępowaniu w sprawie o

sygn. akt V KO 181/25, wszczętym na skutek sygnalizacji przez obrońcę M.M.

istnienia podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt II AKa 331/24,

a więc wyrokiem zaskarżonym także niniejszą kasacją, właśnie z uwagi na

nienależytą obsadę sądu. Postępowanie to, zainicjowane przez adw. P.J. –

będącego jednocześnie jednym z autorów przedmiotowej kasacji, zakończyło się

wydaniem przez sędziego sprawozdawcę w dniu 13 marca 2026 r. zarządzenia o

braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w związku z udziałem w

składzie Sądu odwoławczego sędzi X.Y., a Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w

pełni podziela przedstawioną tam argumentację.

Sąd Najwyższy nie dostrzegł ponadto z urzędu innych uchybień

stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze ani szczególnych okoliczności

przemawiających na tym etapie postępowania za wstrzymaniem wykonania

orzeczenia.

Uzasadniając wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją

orzeczenia, obrońcy przedstawili możliwe negatywne skutki wykonania wobec

skazanego kary pozbawienia wolności – odczuwalne zarówno przez niego, jak i

członków rodziny czy pracowników. Sytuacje, o których piszą obrońcy, związane z

wykonaniem wyroku, stanowią jednak normalne konsekwencje odbywania kary

pozbawienia wolności, nieuniknione w obliczu prawomocnego skazania za

przypisane skazanemu czyny. Nie uzasadniają zatem odstąpienia od zasady

V KK 340/26

4

bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń. W szczególnych sytuacjach

mogłyby być wzięte przez sąd pod uwagę w razie skorzystania przez skazanego z

instytucji prawa karnego wykonawczego, ale nie są co do zasady uwzględniane

przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia w trybie art. 532 §

1 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2022 r., II KK

311/22).

Nie dostrzegając podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją

orzeczenia, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]