Kasacja obrońcy nie wstrzymała wyroku za przestępstwa skarbowe z automatami

Sąd Okręgowy w Płocku na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oraz

pełnomocnika interwenienta wyrokiem z 18 lutego 2025 r. sygn. akt V Ka 713/24

utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Żyrardowie 30 kwietnia 2024 r. sygn.

II K 389/22, którym to B.S. został uznany za winnego dwóch przestępstw

skarbowych z art. 107 § 1 w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. (pkt 1. ppkt a i b), przy przyjęciu,

że opisane czyny stanowią ciąg przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s. w zw.

z art. 9 § 3 k.k.s. w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 3 k.k.s., i za ten ciąg przestępstw

V KK 395/25

2

skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s. przy zastosowaniu art. 38 § 1 k.k.s. wymierzył mu

karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 150 (stu

pięćdziesięciu) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 150

(sto pięćdziesiąt) złotych każda (pkt 1 wyroku), zaś na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz

art. 70 § 1 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. warunkowo zawiesił wykonanie kary

pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu B.S. na okres 3 (trzech) lat próby,

zobowiązując oskarżonego na podstawie art. 72 § 2 pkt 1 k.k. w zw. z art. 20 § 2

k.k.s. do informowania Sądu o przebiegu okresu próby co 6 (sześć) miesięcy (pkt 2

wyroku), a także orzekł na podstawie art. 30 § 5 k.k.s. wobec oskarżonego środek

karny w postaci przepadu na rzecz Skarbu Państwa wskazanych automatów wraz z

kluczami do tych automatów (pkt 3 wyroku).

Kasacje od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku wywiedli na korzyść

skazanego obrońca oraz pełnomocnik interwenienta. W swoich kasacjach oboje

zgodnie zarzucili: zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1

pkt 2 k.p.k., wynikającej z rażącej obrazy przepisów prawa, która miała istotny

wpływ na treść zaskarżonego wyroku przez naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art.

449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 151a § 2 pkt 1 k.k.s. polegającą na rozpoznaniu sprawy

przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, podczas gdy przyjęta przez

Sąd I instancji kwalifikacja prawna czynu (zawierająca obostrzenie z art. 37 § 1 pkt

3 k.k.s., a zatem sprawy, w której winno prowadzone być śledztwo) obligowała do

rozpoznania sprawy w składzie trzech sędziów, a zatem doszło do rozpoznania

sprawy w składzie nienależycie obsadzonym (pkt 1 kasacji). Ponadto, zarówno

obrońca jak i pełnomocnik interwenienta zarzucili obrazę przepisów, która miała

istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, przez naruszenie art. 151a § 2 pkt 1

k.k.s. w zw. z art. 155 § 1 i 2 k.k.s. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt

9 k.p.k. polegająca na wniesieniu aktu oskarżenia przez finansowy organ

postępowania przygotowawczego, podczas gdy postępowania przygotowawcze

winno być prowadzone w formie śledztwa, a zatem akt oskarżenia powinien zostać

zatwierdzony i wniesiony do sadu przez prokuratora, co powoduje,

iż w niniejszej sprawie zaistniał brak skargi uprawnionego organu, co również

stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9

k.p.k. Podnosząc powyższe zarzuty autorzy kasacji wnieśli o uchylenie

V KK 395/25

3

zaskarżonego wyroku Sadu Okręgowego w Płocku z dnia 18 lutego 2025 r. w

sprawie o sygn. akt V Ka 713/24 i poprzedzającego go wyroku Sadu Rejonowego w

Żyrardowie z dnia 13 kwietnia 2024 roku w sprawie o sygn. akt II K 389/22 w

całości i umorzenie postępowania karnego w sprawie. Gdyby jednak tut. Sąd uznał,

że brak jest zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art.

439 § 1 pkt 9 k.p.k., na podstawie art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zawnioskowali także o

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi

odwoławczemu do ponownego rozpoznania. W swojej kasacji obrońca zawarła

także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

W odpowiedzi na kasacje, prokurator wniósł o ich oddalenie jako

bezzasadnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją

orzeczenia wobec skazanego B.S. okazał się bezzasadny.

W przypadku wniesienia kasacji Sąd Najwyższy na mocy art. 532 § 1 k.p.k.

ma możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego tym środkiem orzeczenia,

jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od ewentualnego rozstrzygnięcia

kasacji. Ta regulacja procesowa nie formułuje natomiast przesłanek, od których

uzależnione jest wstrzymanie wykonalności zaskarżonego kasacją orzeczenia

przez Sąd Najwyższy. Przy tego rodzaju wniosku jednocześnie należy mieć na

względzie zasadę niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń, o której

mowa art. 9 k.k.w. Wobec istnienia powyższej zasady zauważyć zatem należy, iż

możliwość przewidziana w art. 532 § 1 k.p.k., odnosi się do okoliczności o

charakterze absolutnie wyjątkowym, albowiem te prawomocne wyroki korzystają z

domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur).

W zakresie możliwości wstrzymania wykonalności prawomocnego

orzeczenia Sąd Najwyższy w niniejszym składzie aprobuje stanowisko utrwalone w

orzecznictwie, a mianowicie, iż: ze względu na wyjątkowość instytucji, o której

mowa w art. 532 § 1 k.p.k., wstrzymanie prawomocnego orzeczenia powinno być

uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami

prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji

spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i w zasadzie nieodwracalne

V KK 395/25

4

następstwa (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 listopada 2003 r. sygn. IV

KK 347/03; z 22 stycznia 2020 r. sygn. III KK 5/20 oraz z 23 maja 2022 r. sygn. V

KK 130/22). Zauważyć też należy w tym kontekście, że powodem wstrzymania

wykonania prawomocnego orzeczenia w trybie art. 532 § 1 k.p.k. nie może być

tylko (mniejsza czy większa) dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością

odbywania kary.

Nadto potrzeba zastosowania wskazanej w art. 532 k.p.k. instytucji może też

zaistnieć wówczas, gdy wystąpi wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia

kasacji, widoczne wręcz prima vista. Samo jej wniesienie nie ma więc ex lege

wpływu na wykonanie zaskarżonego nią prawomocnego rozstrzygnięcia. Nie

stanowi zatem ani dostatecznej podstawy do wstrzymania wykonania

prawomocnych wyroków, ani nie wzrusza prawomocności zaskarżonego

orzeczenia. Rację mają komentatorzy, którzy stwierdzają, że „istotą umiejscowienia

tej instytucji w postępowaniu kasacyjnym jest to, aby Sąd Najwyższy miał

możliwość uruchomienia instytucji wstrzymania wykonania prawomocnego

orzeczenia wtedy, gdy chociażby pobieżna analiza zarzutów kasacji wskazuje, że

prawomocne orzeczenie dotknięte jest tak poważnym uchybieniem,

iż wykonywanie kary może prowadzić do wyjątkowo dolegliwych lub wręcz

nieodwracalnych skutków dla skazanego” (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks

postępowania karnego. Komentarz, 2008, s. 1117-1118; J. Matras, [w:] Kodeks

postępowania karnego. Komentarz pod redakcją K. Dudek, wydanie 2, s. 1193).

Dokonując tego rodzaju, tak w istocie limitowanej przedmiotem niniejszego

postępowania, oceny (która żądną miarą nie determinuje, ani jakkolwiek określa tej

ostatecznej, możliwej do przeprowadzenia dopiero po merytorycznym rozpoznaniu

przedmiotowej skargi) i czyniąc to w kontekście podniesionych przez skarżącego

okoliczności, nie można podzielić jego przekonania o tym, że z tego rodzaju

sytuacją, która uzasadniałaby przerwanie wstrzymania wykonania prawomocnego

wyroku mamy do czynienia in concreto.

Podniesione przez obrońcę okoliczności, stanowiące uzasadnienie

przedmiotowego wniosku, wobec swojej doniosłości i bardzo poważnych

konsekwencji procesowych wymagają rzetelnej i szczegółowej oceny, i to nie tylko

w kontekście tych przywołanych przez niego okoliczności i uwarunkowań prawnych.

V KK 395/25

5

To dopiero pozwoli rozważyć, czy rzeczywiście in concreto zaistniała którakolwiek

ze wskazanych przez obrońcę bezwzględnych przyczyn odwoławczych, o których

mowa art. art. 439 § 1 pkt 2 i 9 k.p.k.

Niewątpliwie zakres i charakter tej oceny przekracza ramy niniejszego

postępowania, a okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę nie pozwalają ich

obecnie interpretować, aż tak kategorycznie i jednoznacznie, by w oparciu o to

nieomal potwierdzić jej słuszność. Nie przesądzając zatem końcowej oceny

zasadności kasacji obrońcy skazanego, także w zakresie obecnie zgłaszanych

przez niego zarzutów, stwierdzić należy, iż tego rodzaju zaszłość uzasadniająca

wstrzymanie zaskarżonego wyroku nie zaistniała.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]