Cios nożem po sporze o wsparcie dla siostry. SN oddalił kasację obrońcy

Sąd Okręgowy w Toruniu wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K

110/23 uznał O. H. za winnego tego, że w dniu 31 grudnia 2022 r. około godziny

21:00, w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w T. działając z zamiarem ewentualnym

usiłował pozbawić życia Y. L. w ten sposób, że używając noża łącznej długości 19

cm, w tym o ostrzu długości 8,5 cm, zadał cios pokrzywdzonemu w okolicę lewej

strony szyi powodując u niego obrażenia ciała w postaci penetrującej na głębokość

około 7 cm rany kłutej szyi po stronie lewej z krwotokiem do szyi, której kanał

uszkadzał żyłę szyjną wewnętrzną, tętnicę poprzeczną i mięsień szeroki szyi, które

to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała Y. L. na okres

przekraczający 7 dni i naraziły pokrzywdzonego na bezpośrednie

niebezpieczeństwo utraty życia i ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci

choroby realnie zagrażającej życiu lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na

udzielenie pomocy pokrzywdzonemu z jego inicjatywy przez służby medyczne, tj.

popełnienia zbrodni z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za którą wymierzył mu karę 9 lat pozbawienia wolności,

zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie.

Ponadto orzekł względem ww. środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z

pokrzywdzonym w jakiejkolwiek formie oraz zbliżania się do niego na odległość

mniejszą niż 50 metrów przez okres 5 lat, a także zasądził od oskarżonego na

rzecz pokrzywdzonego kwotę 10.000 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za

wyrządzoną przypisanym czynem krzywdę. Wyrok zawierał także rozstrzygnięcie w

przedmiocie kosztów procesu.

Apelację od tego wyroku wywiódł zarówno prokurator, jak i obrońca O. H..

Oskarżyciel publiczny zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść

oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając jej rażącą

niewspółmierność. Z kolei obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. „obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu

przypisanego oskarżonemu tj. przepisu z art. 148 § 1 k.k. poprzez jego

V KK 415/25

3

zastosowanie i przyjęcie, że zachowanie oskarżonego nosi znamiona usiłowania

przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. w sytuacji kiedy oskarżony nie działał w zamiarze

bezpośrednim, ani ewentualnym pozbawienia życia pokrzywdzonego;

2. obrazę przepisów prawa materialnego w zakresie innym niż kwalifikacja

prawna tj. przepisu z art. 53 § 1, 2 oraz 2b ust. 5 k.k. poprzez jego niezastosowanie

i wymierzenie kar stojących w sprzeczności z dyrektywami wymiaru kary

utatuowanymi w wyżej wymienionym przepisie, w szczególności wymierzenie kar

przekraczających w swojej dolegliwości stopień winy oraz stopień społecznej

szkodliwości czynu, nieuwzględnienie właściwości i warunków osobistych sprawcy,

sposobu życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego

popełnieniu, w tym nieuwzględnienie przez Sąd pojednania oskarżonego i

pokrzywdzonego, przeproszenia oskarżonego oraz przyjęcia tych przeprosin przez

pokrzywdzonego;

3. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia tj.

art. 5 § 2 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i nie rozstrzygnięcie wątpliwości co

do występowania zamiaru oskarżonego pozbawienia życia na jego korzyść, w

przypadku gdy wątpliwości tej nie da się usunąć;

4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który

mógł mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie uznanie przez Sąd wbrew

zasadom logiki, że oskarżony działał z chęci zemsty (»ukarania«) na

pokrzywdzonym za jego postawę, przejawiającą się brakiem akceptacji dla

udzielania materialnego wsparcia oskarżonego przez jego siostrę, przy

jednoczesnym przyjęciu przez Sąd, że niechęć między oskarżonym a

pokrzywdzonym nigdy nie przerodziła się w otwarty konflikt, a sam pokrzywdzony

relacjonował, że relacja była chłodna, ale nie dochodziło między nimi do przemocy;

5. rażącą niewspółmierność kary orzeczonej w pkt I do okoliczności

zaistniałych w niniejszej sprawie, w tym stopnia winy i społecznej szkodliwości

czynu, okoliczności jego popełnienia oraz postawy oskarżonego w tym w

szczególności właściwości oraz warunków osobistych i rodzinnych oskarżonego”.

W konsekwencji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie I

poprzez przyjęcie odmiennej kwalifikacji czynu, tj. art. 157 §1 k.k. i na tej podstawie

wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a także przyznanie

V KK 415/25

4

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu oraz

nieobciążanie oskarżonego kosztami postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu powyższych środków

odwoławczych, wyrokiem z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt II AKa 324/24

utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i orzekł w przedmiocie kosztów sądowych za

postępowanie odwoławcze.

Kasację od tegoż wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżył go w

całości, zarzucając mu:

1. „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa,

a mianowicie przepisów postępowania karnego, tj. art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. art. 410

k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k. poprzez pominięcie zarzutów w zakresie:

1. pkt 1. apelacji obrońcy skazanego przez uznanie sądu odwoławczego, że

sformułowany zarzut, bez kwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie

przyjętego przez Sąd a quo ustalenia co do strony podmiotowej nie mógł zostać

uwzględniony. Ograniczenie się do powyższego w konsekwencji stanowi de facto

odstąpienie od zbadania zarzutu, tj. obrazy przepisów prawa materialnego w

zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. przepisu z art.

148 §1 k.k., poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że zachowanie oskarżonego

nosi znamiona usiłowania przestępstwa z art. 148 §1 k.k. w sytuacji kiedy

oskarżony nie działał w zamiarze bezpośrednim, ani ewentualnym pozbawienia

życia pokrzywdzonego.

2. pkt 2. apelacji obrońcy skazanego przez uznanie sądu odwoławczego, że

ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Okręgowy zgodna jest z

regułami zawartymi w art. 7 k.p.k. Sąd a ąuo prawidłowo ocenił zebrane dowody i

dokonał trafnych ustaleń faktycznych. Ograniczenie się do powyższego w

konsekwencji stanowi de facto odstąpienie od zbadania zarzutu, tj. obrazy

przepisów prawa materialnego w zakresie innym niż kwalifikacja prawna: art. 53 § 1,

2 oraz 2b ust. 5 k.k., poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie kar stojących w

sprzeczności z dyrektywami wymiaru kary utatuowanymi w wyżej wymienionym

przepisie, w szczególności wymierzenie kar przekraczających w swojej dolegliwości

stopień winy oraz stopień społecznej szkodliwości czynu, nieuwzględnienie

właściwości i warunków osobistych sprawcy, sposobu życia przed popełnieniem

V KK 415/25

5

przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, w tym nieuwzględnienie przez

Sąd pojednania oskarżonego i pokrzywdzonego, przeproszenia oskarżonego oraz

przyjęcia tych przeprosin przez pokrzywdzonego;

3. pkt 3. apelacji obrońcy skazanego przez uznanie sądu odwoławczego, że

Sąd a quo dokonał prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów, a skoro tak,

to brak było podstaw do stwierdzenia, że w sprawie występowały podstawy do

powzięcia wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.

Ograniczenie się do powyższego w konsekwencji stanowi de facto odstąpienie od

zbadania zarzutu, tj. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść

orzeczenia, tj. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie

wątpliwości co do występowania zamiaru oskarżonego pozbawienia życia na jego

korzyść, w przypadku gdy wątpliwości tej nie da się usunąć;

4. pkt 4. apelacji obrońcy skazanego przez uznanie sądu odwoławczego, że

Sąd Okręgowy właściwie uwzględnił przy dokonywaniu ustaleń w zakresie stanu

faktycznego częściowo wyjaśnienia oskarżonego O. H. zeznań świadków i opinii

biegłych, jak też zebraną w sprawie dokumentację. Ograniczenie się do

powyższego w konsekwencji stanowi de facto odstąpienie od zbadania zarzutu, tj.

błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł

mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie uznanie przez Sąd wbrew zasadom

logiki, że oskarżony działał z chęcią zemsty („ukarania”] na pokrzywdzonym za jego

postawę, przejawiającą się brakiem akceptacji dla udzielania materialnego

wsparcia oskarżonego przez jego siostrę, przy jednoczesnym przyjęciu przez Sąd,

że niechęć między oskarżonym a pokrzywdzonym nigdy nie przerodziła się w

otwarty konflikt, a sam pokrzywdzony relacjonował, że relacja była chłodna, ale nie

dochodziło między nimi do przemocy;

5. pkt. 5 apelacji obrońcy skazanego przez uznanie sądu odwoławczego, że

zważywszy na to, że nie mógł być uwzględniony zarzut obrońcy oskarżonego co do

potrzeby przyjęcia kwalifikacji wyłącznie z art. 157 § 1 k.k. także z związany z nim

zarzut rażąco niewspółmiernej kary także nie zasługiwał na uwzględnienie.

Ograniczenie się do powyższego w konsekwencji stanowi de facto odstąpienie od

zbadania zarzutu, tj. rażąca niewspółmierność kary orzeczonej w pkt 1 wyroku 1

instancji do okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie, w tym stopnia winy i

V KK 415/25

6

społecznej szkodliwości czynu, okoliczności jego popełnienia oraz postawy

oskarżonego, w tym w szczególności właściwości oraz warunków osobistych i

rodzinnych oskarżonego.

6. Ewentualnie, gdyby sąd nie przychylił się do powyższych zarzutów (…):

1. rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia

przepisów prawa, a mianowicie przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k., art. 7

k.p.k., art. 92 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k., poprzez ich niewłaściwe

zastosowanie w sprawie, objawiające się w sprzeniewierzeniu zasadzie swobodnej

oceny dowodów, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że skazany, udając

się do mieszkania siostry, powziął w posiadanie nóż w zamiarze zabójstwa

pokrzywdzonego, pomimo wyjaśnień O. H. o prawdziwych przyczynach posiadania

noża. Mianowicie skazany wyjaśniał, że jego zachowaniem kierowała ewentualna

potrzeba samoobrony, która z przyczyn obiektywnych jest w pełni uzasadniona.

Podczas sylwestrowej nocy istnieje wzmożone niebezpieczeństwo zaatakowania

przez osoby pod wpływem środków odurzających, a w przypadku skazanego

dodatkowo na jego niekorzyść działa jego pochodzenie. Osoby pochodzenia

ukraińskiego są szczególnie narażone na ksenofobiczne zachowania ze strony

ludności miejscowej.

2. rażące i mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia

przepisów prawa, a mianowicie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k., art. 92

k.p.k., art. 410 k.p.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, skutkujące

nieuwzględnieniem w orzeczeniu sądu art. 60 § 2 k.k. w ten sposób, że sąd nie

uwzględnił okoliczności przemawiających za nadzwyczajnym złagodzeniem kary,

pomimo że pozostają one niezaprzeczalne. Mianowicie, podczas rozprawy przed

Sądem Okręgowym doszło do pojednania się skazanego z pokrzywdzonym. O. H.

wyrażając skruchę przeprosił Y. L., które ten następnie przeprosiny przyjął i

przebaczył skazanemu wyrządzone czyny. Niewątpliwie stanowi to okoliczność

przemawiającą na korzyść skazanego, która nie została uwzględniona przy

wydawaniu orzeczenia”.

Końcowo wniósł o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu II instancji oraz

zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie odmiennej kwalifikacji czynu, tj. art.

157 §1 k.k. i na tej podstawie wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia

V KK 415/25

7

wolności”, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi

drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Sformułował ponadto wnioski o

przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu

w postępowaniu kasacyjnym oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego

orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji, z ewentualnym zastosowaniem środków

zapobiegawczych określonych w art. 266 k.p.k. i art. 275 k.p.k.

W pisemnej odpowiedzi na kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako

oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniesiona kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co

umożliwiało jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Z uwagi na treść zarzutów podniesionych w punkcie I podpunkty a) – e)

przypomnieć należy, że kasacja strony jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o

bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji

zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k. kasacja może być

wniesiona wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego

rażącego naruszenia prawa, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że z drugą z wymienionych

przesłanek możemy mieć do czynienia m.in. wówczas, gdy zarzuty sformułowane w

środku odwoławczym zostaną w ogóle pominięte przez sąd ad quem (art. 433 § 2

k.p.k.), bądź w sytuacji, w której wprawdzie staną się przedmiotem rozważań sądu

odwoławczego, lecz w sposób odbiegający od wymogu rzetelnej ich oceny (art. 433

§ 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.). Zachowanie owej rzetelności badać jednak

należy przez pryzmat argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku, a nie subiektywnego odczucia niezadowolenia z treści tego orzeczenia. W

praktyce nienależyta kontrola odwoławcza może zostać uznana za inne rażące

naruszenie prawa o istotnym wpływie na treść orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1

k.p.k. wówczas, gdy będzie ona jedynie iluzoryczna, ogólnikowa, schematyczna i

nie ustosunkowująca się in concreto do istoty zarzutów (zob. postanowienie SN z

dnia 9 czerwca 2020 r., IV KK 121/20). Innymi słowy, chodzi o rozpoznanie

zarzutów podniesionych w środku odwoławczym w taki sposób, że wątpliwym jest

V KK 415/25

8

czy strona faktycznie skorzystała z prawa do apelacji (por. wyrok SN z dnia 24

czerwca 2009 r., IV KK 28/09, OSNKW 2009, Nr 11, poz. 97).

Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że

tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd ad quem odniósł

się bowiem w sposób merytoryczny do wszystkich zarzutów podniesionych w

apelacji obrońcy O. H. , nie traktując żadnego z nich w sposób pobieżny.

W pierwszej kolejności dotyczy to obrazy art. 148 § 1 k.k. (zarzut I.a kasacji)

Skarżący w dalszym ciągu nie może pogodzić się z przyjętą w przedmiotowej

sprawie kwalifikacją prawną zachowania skazanego. Tymczasem sąd odwoławczy

szeroko wyjaśnił z jakich powodów trafne były ustalenia sądu a quo, iż usiłował on

pozbawić życia Y. L., działając przy tym z zamiarem ewentualnym (s. 8-12

formularza UK2). Wskazał jednocześnie, że podstawę do przyjęcia takiego zamiaru

dawały nie tylko okoliczności przedmiotowe, lecz także podmiotowe zdarzenia.

Wyjaśnił również powody odrzucenia wersji prezentowanej w toku postępowania

jurysdykcyjnego przez O. H., że nóż zabrał z domu z obawy o swoje

bezpieczeństwo. Kasator nie podejmuje nawet próby polemiki z argumentacją sądu

ad quem, ograniczając się wyłącznie do kilku zdań, w których wyraża dezaprobatę

wobec braku akceptacji jego stanowiska zaprezentowanego w apelacji.

Powyższe uwagi zachowują aktualność również w zakresie podnoszonego

braku rzetelności rozpoznania zarzutów naruszenia art. 53 § 1, 2 oraz 2b ust. 5 k.k.

(zarzut I.b kasacji) oraz rażącej niewspółmierności kary (zarzut I.e kasacji). Wbrew

twierdzeniom skarżącego, sąd odwoławczy wyjaśnił w sposób klarowny i

merytoryczny powody, dla których – jego zdaniem – sąd meriti prawidłowo

zastosował dyrektywy wymiaru kary, a w konsekwencji wymierzył karę, która jest

adekwatna do występujących w sprawie okoliczności przemawiających zarówno na

korzyść O. H., jak i tych niekorzystnych dla niego, a więc wyważona i sprawiedliwa

(s. 14-19 formularza UK2). Skarżący w uzasadnieniu kasacji wyrywa pojedyncze

zdania z uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, próbując wywołać wrażenie, że

sąd ten odniósł się do rzeczonych zarzutów w sposób lakoniczny, co nie znajduje

oparcia w rzeczywistości. Autor kasacji podnosi przy tym, że Sąd Apelacyjny w

Gdańsku nie uwzględnił „szeregu okoliczności, bliżej opisanych w apelacji obrońcy”,

nie precyzując, o które chodzi. Tymczasem w zasadzie jedyną kwestią

V KK 415/25

9

eksponowaną w tym zakresie w uzasadnieniu apelacji były przeprosiny

pokrzywdzonego, które zostały przez niego przyjęte. Niemniej jednak również i

kwestia owego pojednania była przedmiotem oceny sądu odwoławczego w

kontekście naruszenia dyrektyw wymiaru kary i współmierności orzeczonej kary 9

lat pozbawienia wolności (vide s. 17 i 18 formularza UK2).

Nie sposób również zgodzić się ze skarżącym, że sąd ad quem faktycznie

odstąpił od zbadania zarzutów obrazy art. 5 § 2 k.p.k. (zarzut I.c kasacji) i błędu w

ustaleniach faktycznych (zarzut I.d kasacji). Także i w tym przypadku obrońca

ogranicza się do zacytowania po jednym zdaniu z uzasadnienia zaskarżonego

wyroku sugerując, że do tego sprowadzały się wywody sądu odwoławczego.

Tymczasem kwestii rzekomego naruszenia przez sąd pierwszej instancji zakazu in

dubio pro reo organ ad quem poświęcił uwagę nie tylko przy okazji omawiania tego

zarzutu (s. 6-7 formularza UK2), lecz także w innych częściach uzasadnienia, w

których odnosił się do prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych (s. 7-12

formularza UK2). Niemniej jednak przypomnieć należy, że zastosowanie zasady, o

której mowa w art. 5 § 2 k.p.k. możliwe jest jedynie wówczas, gdy mimo

przeprowadzenia wszystkich możliwych dowodów oraz dokonania ich oceny,

spełniającej wymogi określone w art. 7 k.p.k., pozostaną nierozstrzygnięte

wątpliwości, których nie zdołano wyeliminować (por. wyrok SN z dnia 1 lutego 2012

r., II KK 141/11; postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2022 r., IV KK 497/22;

postanowienie SN z dnia 14 lipca 2022 r., I KK 265/22). Zatem jeśli wskutek oceny

dowodów, dokonanej w zgodzie z rygorami art. 7 k.p.k., powstałe wątpliwości da się

wyeliminować, to nie można zasadnie wywodzić naruszenia zasady określonej w

art. 5 § 2 k.p.k. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wersja

zdarzeń przedstawiona przez skazanego, w której zaprzeczał on działaniu z

zamiarem pozbawienia życia pokrzywdzonego została wykluczona w oparciu o

pozostałe dowody zgromadzone w sprawie ocenione w ich wzajemnym powiązaniu.

To z zeznań świadków i opinii biegłych, a także częściowych wyjaśnień samego

skazanego wynika, że udając się do pokrzywdzonego zabrał zakończony spiczasto

nóż o długości ostrza ok. 8 cm, którym po wejściu do mieszkania zadał mu

niezwłocznie i bez słowa cios w szyję. Uderzenie to nastąpiło w takich

okolicznościach, które uniemożliwiały pokrzywdzonemu podjęcie jakichkolwiek

V KK 415/25

10

reakcji obronnych. Co więcej, po zdarzeniu nie przejawiał zainteresowania stanem

pokrzywdzonego, pozostawiając go zakrwawionego, a samemu wychodząc na

balkon na papierosa. Już tylko powyższe okoliczności przedmiotowe czynu

wskazują na zamiar skazanego. Niemniej jednak sądy obu instancji nie poprzestały

na zewnętrznych aspektach jego zachowania. Odniosły się również do cech

osobowości oraz motywacji O. H., tj. chęci „ukarania” Y. L. za to, że ten nie zgadzał

się na udzielanie skazanemu dalszego wsparcia materialnego przez jego partnerkę.

Również ta ostatnia kwestia była – wbrew twierdzeniom kasatora – przedmiotem

wnikliwej uwagi sądu odwoławczego (s. 10-11 formularza UK2). To, że pomiędzy

skazanym a pokrzywdzonym wcześniej nie dochodziło do przemocy, nie podważa

poczynionych ustaleń faktycznych. Nie budzi wątpliwości, że w dniu zdarzenia w

czasie je poprzedzającym Y. L. wyrażał swą dezaprobatę wobec pożyczania przez

jego partnerkę życiową (a siostrę skazanego) pieniędzy skazanemu, co zresztą

przyznał on sam, a która to okoliczność w powiązaniu ze stanem nietrzeźwości

stała się katalizatorem dalszych działań O. H.. O tym, że to właśnie ta kwestia była

powodem postawy skazanego świadczą również jego słowa bezpośrednio po

zadaniu ciosu nożem, iż nie wie, dlaczego jego siostra jest z pokrzywdzonym i

mieszka z nim, na co zwrócił uwagę sąd ad quem.

Podsumowując tę część rozważań podkreślić należy, że kasator nie

przedstawia żadnych argumentów podważających stanowisko zaprezentowane w

uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji, w zasadzie całkowicie ignorując

poczynione tam wywody. Tym samym w istocie domaga się przeprowadzenia

powtórnej kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego, tym razem zgodnej z jego

oczekiwaniami, który to zabieg w świetle brzmienia art. 523 § 1 k.p.k. nie mógł

okazać się skuteczny. Skarżący w żadnej mierze nie wykazał naruszenia

konstytucyjnego, konwencyjnego i ustawowego standardu rzetelnej kontroli

odwoławczej, co czyniło zarzuty I.a) – I.e) kasacji oczywiście bezzasadnymi.

Przechodząc do omówienia zarzutów kasacji oznaczonych numerami II.a) i

II.b) przypomnieć należy, że przepisy art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. mogą zostać

naruszone przez sąd odwoławczy jedynie wówczas, gdy sąd ten poczynił własne

ustalenia faktyczne, odmienne od tych, które stanowiły podstawę orzeczenia

pierwszoinstancyjnego i w konsekwencji wydał orzeczenie reformatoryjne. Może to

V KK 415/25

11

mieć miejsce w sytuacji, gdy sąd odwoławczy ocenia odmiennie zgromadzone w

sprawie dowody albo gdy uzupełnia przewód sądowy i przeprowadza dowody.

Wówczas dokonuje własnej oceny dowodów na podstawie art. 7 k.p.k., zaś gdy

przeprowadza dowody, to zobowiązany jest do ujawnienia wszystkich istotnych

okoliczności na rozprawie apelacyjnej – art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. (zob.

postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2022 r. IV KK 340/21 i cytowane tam

orzecznictwo i piśmiennictwo). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie

co powoduje, że dwa ostatnie zarzuty w istocie odnoszą się do wyroku sądu a quo,

pozostając w sprzeczności z art. 519 k.p.k. Potwierdza to zresztą przywołanie art.

92 k.p.k., który dotyczy postępowania pierwszoinstancynego. Wprawdzie zarzut II.a)

został „wzbogacony” o przepis „art. 433 k.p.k.”, jednak skarżący nie zadał sobie

nawet trudu wskazania jego konkretnej jednostki redakcyjnej, co pozwoliłoby

zdekodować jego intencje. Kwestia ta jest jednak bez znaczenia, skoro naruszeń

przepisów art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 92 k.p.k. i art. 410 k.p.k., a także art. 60 § 2

k.k. obrońca nie podnosił w apelacji. Zatem w sytuacji, gdy zostały one podniesione

po raz pierwszy w kasacji, to uznać je należało za skierowane do sądu a quo, a nie

sądu odwoławczego, który ani ich nie stosował, ani nie badał prawidłowości ich

zastosowania na wniosek strony. Niemniej jednak okoliczności podnoszone w

zarzucie II.a) sprowadzają się do próby zakwestionowania ustaleń co do zamiaru

skazanego, do której to kwestii, jak już wskazano, sąd apelacyjny rzetelnie się

odniósł. Jedynie na marginesie dodać należy, że naiwnie brzmią tłumaczenia

obrońcy na obecnym etapie, że skazany zabrał z domu nóż o 8 cm ostrzu dla

„samoobrony”, gdyż „[p]odczas sylwestrowej nocy istnieje wzmożone

niebezpieczeństwo zaatakowania przez osoby pod wpływem środków odurzających,

a w przypadku skazanego dodatkowo na jego niekorzyść działa jego pochodzenie

[ukraińskie – dopisek SN]”. Co się zaś tyczy ostatniego zarzutu, to jego

niedopuszczalność wynika nie tylko ze skierowania do sądu pierwszej instancji,

lecz także brzmienia art. 523 § 1 zd. drugie k.p.k. Intencją skarżącego jest

niewątpliwie próba zakwestionowania wymiaru kary orzeczonej wobec O. H. .

Powołuje się przy tym na tożsamy argument co przy zarzutach I.a) i I.e), tj. fakt

pojednania skazanego z pokrzywdzonym. Jak wskazano wyżej, okoliczność ta była

V KK 415/25

12

przedmiotem uwagi sądu odwoławczego i nie została uznana za wystarczającą do

złagodzenia wymierzonej ww. kary 9 lat pozbawienia wolności.

Reasumując, skarżący nie wykazał, aby sąd ad quem dopuścił się rażącej

obrazy przepisów prawa wskazanych w kasacji, która mogła mieć istotny wpływ na

treść zaskarżonego wyroku, a przeprowadzona kontrola odwoławcza spełniała

kryteria określone w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Z tych też względów, nie

stwierdzając bezwzględnych przyczyn odwoławczych, Sąd Najwyższy orzekł o

oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, co czyniło bezprzedmiotowym

rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.

W związku z tym, że nadzwyczajny środek zaskarżenia został sporządzony i

wniesiony przez obrońcę z urzędu, Sąd Najwyższy, z tytułu dokonania tych

czynności, zasądził na rzecz obrońcy opłatę w kwocie 1.476 zł, w tym 23 % VAT.

Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wydano na podstawie § 2, 3, 4 ust. 1 i 3, 17 ust.

3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie

ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r.,

poz. 763 ze zm.).

Mając na uwadze trudną sytuację skazanego, Sąd Najwyższy, kierując się

treścią 624 § 1 k.p.k., zwolnił go od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne,

a wydatkami tego postępowania obciążył Skarb Państwa.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.

[J.J.]

[r.g.]