Skazany twierdził, że nie prowadził auta. SN oddalił kasacje obrońców

Wyrokiem z 21 lipca 2023 r„ sygn. akt II K 24/18, Sąd Rejonowy w Lęborku,

uznał W. I. za winnego czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 178a §

1 k.k. i na mocy tego przepisu skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

ponadto orzekł 3-letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i

V KK 447/25

2

świadczenie pieniężne w wysokości 10.000 zł. Ponadto, sąd I instancji, uznał W. I.

za winnego tego, że 15 sierpnia 2017 r. w miejscowości W. 1 będąc kierującym

samochodem osobowym marki B. o numerze rejestracyjnym Z. naruszył umyślnie

zasady w ruchu lądowym w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości

oznaczonym na poziomie 0,59 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu nie

zachował należytej ostrożności poprzez niedostosowanie prędkości do warunków

jazdy w wyniku czego stracił panowanie nad pojazdem i po uprzednim pochwyceniu

pobocza dachował uderzając w przydrożne drzewo w następstwie czego

spowodował nieumyślnie u E. O. odmę płucną prawostronną i uraz kręgosłupa

piersiowego w odcinku TH9ThlO z objawami poprzecznej przerwy rdzenia,

skutkującymi trwałym porażeniem kończyn dolnych, co wiązało się z wieloma

powikłaniami o charakterze przewlekłym w tym kamicą pęcherza i nerek,

niewydolnością nerek, zakrzepicą żylną, które to obrażenia spowodowały inne

ciężkie kalectwo oraz ciężką chorobę nieuleczalną i długotrwałą w rozumieniu art.

156 § 1 pkt 2 k.k. zaś u drugiego pasażera M. K. obrażenia ciała w postaci odmy

opłucnej prawostronnej, złamania żebra VIII po stronie prawej, złamania wyrostków

poprzecznych prawych kręgów LI -L4, które to obrażenia naruszyły czynności

narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu, tj. czynu wyczerpującego znamiona

przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. i za to z mocy art. 177 § 2

k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności. Na

mocy art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci

dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Sąd, na

mocy art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k., art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec W.

I. jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 3 lat

pozbawienia wolności, a na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85 a k.k. i art. 90 § 2

k.k. połączył orzeczone wobec W. I. środki karne w postaci zakazu prowadzenia

pojazdów i wymierzył mu łączny dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów

mechanicznych. Na mocy art. 46 § 1 k.k. orzekł od W. I. na rzecz pokrzywdzonego

E. O. kwotę 20.000 zł, a na rzecz pokrzywdzonego M. K. kwotę 10.000 zł

zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Apelacje od przedmiotowego wyroku złożyli obrońcy W. I. - adw. K. J. oraz

adw. K. S. , zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości na korzyść oskarżonego, a

V KK 447/25

3

także oskarżyciel publiczny, który zaskarżył przedmiotowy wyrok w części

dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego W. I. , wskazując na

obrazę prawa materialnego, w zakresie nie dotyczącym kwalifikacji prawnej czynu

przypisanego oskarżonemu, a to art. 4 k.k. poprzez jego niezastosowanie i

niewskazanie w podstawie prawnej wymiaru kary łącznej w punkcie 6 części

dyspozytywnej wyroku, pomimo orzeczenia kary łącznej w oparciu o ustawę

względniejszą dla sprawcy.

Wyrokiem z 7 kwietnia 2025 r., Sąd Okręgowy w Słupsku, sygn. akt VI Ka

470/23 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że do całości rozstrzygnięcia

zastosował art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym na dzień 15 sierpnia 2017 r.

w pozostałym zakresie utrzymując w mocy zaskarżony wyrok.

Kasacje od wyroku wnieśli obrońcy skazanego.

Adw. K. S. zaskarżył wyrok w całości na korzyść skazanego i zarzucił

orzeczeniu:

1. rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, mającą istotny wpływ na

treść zaskarżonego wyroku, a to: art. 7 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3

k.p.k. polegającą na nienależytym rozważeniu zarzutów i wniosków

podniesionych w apelacji obrońcy, nie wskazaniu powodów uznania ich za

niezasadne oraz ograniczeniu się do zaaprobowania selektywnej oceny

dowodów i chociaż obszernej, to jednak w rzeczywistości lakonicznej i

dowolnej argumentacji sądu pierwszej instancji, sprzecznej z zasadami

prawidłowego rozumowania, logiki oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia

życiowego, w wyniku której sąd uznał oskarżonego W. I. za winnego

popełnienia przestępstwa z art. 177 k.k., co wyklucza uznanie

przeprowadzonej kontroli instancyjnej za prawidłową;

2. obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść

zaskarżonego orzeczenia, a to: art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art.

433 § 1 k.p.k. poprzez dowolną i sprzeczną z zasadami logiki oraz

doświadczenia życiowego ocenę dowodów przeprowadzonych przez sam

sąd odwoławczy w postaci opinii psychologicznej w zakresie motywacji

V KK 447/25

4

skaznego co do przyznania do winy, a także badań poligraficznych, co miało

istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia;

3. art. 4 k.p.k., art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 i 2 k.p.k., art. 201 k.p.k. i art

366 § 1 k.p.k. oraz art. 452 k.p.k. poprzez niezasadne odstąpienie od

wyjaśnienia sprzeczności między pisemnymi opiniami wydanymi w niniejszej

sprawie, a to w szczególności biegłego R. S. i biegłej D. P., opinii Akademii

Ruchu Drogowego w S. oraz Instytutu Ekspertyz Sądowych - Pracownia

Badania Wypadków Drogowych w G., opracowanymi na kanwie tego

samego materiału dowodowego oraz z wykorzystaniem tego samego

oprogramowania komputerowego służącego do analizy przebiegu wypadków

[…], a zawierającymi odmienne stwierdzenia i wnioski, w sytuacji, gdy

konkluzje tych opinii, wobec istniejących w nich sprzeczności, nie pozwalały

na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku sądu II instancji oraz

utrzymanego na jego mocy wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania. Ponadto, z daleko posuniętej ostrożności procesowej,

obrońca wniósł o przyjęcie, iż wymierzona kara jest rażąco surowa i złagodzenie

wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności poprzez wymierzenie jej w

takim wymiarze, aby możliwe było warunkowe zawieszenie jej wykonania oraz

ustalenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w wymiarze nie wyższym

niż 3 lata.

Adw. B. F. zaskarżył wyrok w całości na korzyść skazanego, zarzucając

rozstrzygnięciu:

1. rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ

na treść zaskarżonego wyroku, tj.:

1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 198 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k.

polegającą na wadliwie przeprowadzonej kontroli odwoławczej poprzez

niedopuszczalne zaaprobowanie naruszenia przez sąd I instancji

wynikającego z dyspozycji wskazanego przepisu bezwzględnego zakazu

udostępnienia innych opinii biegłym powołanym z tego względu, że wydana

przez innego biegłego opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi

V KK 447/25

5

sprzeczność w niej samej lub między różnymi innymi opiniami w tej samej

sprawie poprzez udostępnienie nowym biegłym z Instytutu Ekspertyz

Sądowych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych całości akt sprawy,

z uprzednio sporządzonymi opiniami biegłych włącznie, a którą to opinię Sąd

Okręgowy w Słupsku przyjął za podstawę ustaleń faktycznych co do

stwierdzenia sprawstwa skazanego w zakresie przypisanego mu czynu;

2. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. art. 2 § 2 k.p.k., art. 410

k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. polegające na wadliwie

przeprowadzonej kontroli odwoławczej poprzez przyjęcie przez Sąd

Okręgowy w Słupsku za prawidłowe ustaleń faktycznych poczynionych przez

Sąd Rejonowy w Lęborku, w sytuacji gdy ustalenia poczynione przez sąd I

instancji dokonane zostały z naruszeniem zasady swobodnej oceny

dowodów w sposób sprzeczny z zasadami wiedzy, prawidłowego

rozumowania oraz doświadczenia życiowego, jak również z naruszeniem

zasady prawdy materialnej ze względu na niewykorzystanie przez sąd I

instancji wszystkich możliwości proceduralnych w dążeniu do prawdziwych

ustaleń faktycznych, polegających na: nieprawidłowej ocenie, że wyjaśnienia

skazanego W. I. złożone podczas pierwszego przesłuchania w charakterze

podejrzanego zasługują na wiarygodność w zakresie, w którym przyznał się

on do popełnienia zarzucanego mu czynu, podczas gdy okoliczność ta nie

znajduje potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym, w

szczególności w oparciu o oświadczenie, które skazany złożył zaraz po

wypadku wobec obecnych na miejscu zdarzenia funkcjonariuszy Policji, że w

momencie zdarzenia nie kierował pojazdem marki B. o nr rej. […], którą to

okoliczność w toku postępowania konsekwentnie podtrzymywał, wyjaśniając

że odpowiedzialność za przypisany mu czyn przejął na siebie w warunkach

silnego stresu pourazowego podyktowanego licznymi obrażeniami ciała,

presją organów ścigania oraz chęci pomocy faktycznemu sprawcy, które w

dacie czynu był już uprzednio karany, jak również okoliczność te wspierają

wnioski opinii sądowo-psychologicznej z dnia 7 marca 2024 r., w której

biegła wskazała, że stan psychiczny skazanego w trakcie jego pierwszego

przesłuchania podczas postępowania przygotowawczego uzasadnia

V KK 447/25

6

stwierdzenie, że w przypadku skazanego mogło dojść do fałszywego

przyznania się do winy, co w konsekwencji czyni skazanie opartym o

niedopuszczalną w polskim prawie zasadę confessio est regina probationum

oraz niezasadnym przyznaniu wiarygodności wnioskom zawartym opinii

Instytutu Ekspertyz Sądowych […] z zakresu rekonstrukcji wypadków

drogowych z dnia 23 stycznia 2023 r., że najbardziej prawdopodobnym jest,

iż w czasie opiniowanego zdarzenia kierującym pojazd marki B. o nr rej. […]

był skazany W. I., podczas gdy twierdzenia biegłych pozostawały w istotnej

sprzeczności z pozostałym ujawnionym w toku postępowania materiałem

dowodowym;

3. art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. polegające na bezzasadnym

oddaleniu wniosku obrońcy o dopuszczenie dowodu z uzupełniającego

przesłuchania oskarżyciela posiłkowego E. O. na okoliczność ustalenia

osoby kierującej samochodem marki B. o nr rej. […] w trakcie zdarzenia

poprzez uznanie, że wniosek ten w sposób oczywisty zmierza do

przedłużenia postępowania oraz wniosku oskarżyciela posiłkowego o

dopuszczenie dowodu z opinii z zakresu badania poligraficznego E. O. na

okoliczność wiarygodności depozycji oskarżyciela w zakresie tego, że

skazany W. I. w dniu zdarzenia nie kierował przedmiotowym pojazdem

poprzez uznanie, że wniosek w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia

postępowania i pozostaje nieprzydatny do stwierdzenia okoliczności

podnoszonych przez oskarżyciela posiłkowego, podczas gdy w świetle

licznych rozbieżności wniosków wynikających z całokształtu materiału

dowodowego w sprawie, przeprowadzenie niniejszych dowodów

pozostawało istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia o sprawstwie

skazanego, tym samym a priori pozbawiając skazanego możliwości

wykorzystania tych źródeł dowodowych do weryfikacji okoliczności

wynikających z jego wyjaśnień, opinii sądowo-psychologicznej z dnia 7

marca 2024 r. oraz pozostałych osobowych źródeł dowodowych, co w

konsekwencji skutkowało niezasadnym utrzymaniem zaskarżonego wyroku

w mocy w zakresie uznania skazanego za winnego popełnienia

przypisanego mu czynu;

V KK 447/25

7

4. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., w zw. z art. 7 k.p.k. w zw.

z art. 173 § 1 oraz 3 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady UE z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia

niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na

rozprawie w postępowaniu karnym poprzez przyjęcie przez Sąd Okręgowy w

Słupsku za prawidłowe ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd

Rejonowy w Lęborku, a prowadzących do uznania W. I. winnym mimo

obowiązku rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego wynikającego

z art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 9

marca 2016 r. W konsekwencji doprowadziło do zaaprobowania przez Sąd

Okręgowy w Słupsku ustaleń, ocen i poglądów wyrażonych przez sąd I

instancji, które skarżący uznaje za rażąco błędne, dokonane w sprzeczności

z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i zasad

doświadczenia życiowego, a przede wszystkim w sprzeczności z nakazem

rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść oskarżonego.

1. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

utrzymanego na jego mocy wyroku Sądu Rejonowego w Lęborku oraz

uniewinnienie skazanego co do czynów z art. 178a § 1 k.k. oraz z art.

177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., ewentualnie, z daleko

ostrożności procesowej w przypadku nieuwzględnienia powyższego

wniosku uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego w nim wyroku

Sądu Rejonowego w Lęborku oraz przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania w postępowaniu przed sądem I instancji.

2. W odpowiedzi na kasacje, prokurator wniósł o ich oddalenie

jako oczywiście bezzasadnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacje jako oczywiście bezzasadne podlegały oddaleniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. i 519 k.p.k. kasacja przysługuje od

prawomocnego wyroku sądu odwoławczego i może być wniesiona tylko z powodu

uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa,

jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy nie jest

uprawniony w ramach postępowania kasacyjnego do ponownej oceny dowodów i

V KK 447/25

8

na tej podstawie kontrolowania prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego o obrazie przepisu art.

433 § 2 k.p.k. można mówić wtedy, gdy sąd w ogóle nie rozważy wniosków i

zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, zaś o naruszeniu przepisu art. 457

§ 3 k.p.k. - gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja

odnośnie do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji. Naruszenie

art. 457 § 3 k.p.k. będzie więc miało miejsce wówczas, gdy sąd uznając zarzuty

apelacji za zasadne lub niezasadne, nie wyjaśni swojego stanowiska, ewentualnie

przedstawiona argumentacja będzie zawierała braki.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do treści kasacji adw. K. S., wskazać

należy, co następuje.

Autor kasacji zarzuca rozstrzygnięciu sądu odwoławczego dokonanie

nieprawidłowej kontroli instancyjnej (zarzut z pkt. 1 kasacji). Wskazać jednak należy,

że wykazanie wadliwości przeprowadzonej w sprawie kontroli apelacyjnej poprzez

zakwalifikowanie uchybień jako rzekomo naruszających dyspozycje art. 433 § 2

k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. – których naruszenie zarzuca autor kasacji, nie może

ograniczać się wyłącznie do formalnego powołania tych przepisów w zarzucie

kasacji i stworzenia pozorów nieprawidłowej kontroli odwoławczej (poprzez

sugerowanie np. "nienależytego", "niepełnego", "niewłaściwego", "nierzetelnego",

"pobieżnego" rozpoznania apelacji). Analiza treści tych zarzutów wskazuje, że

skarżący domaga się Sąd przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy kolejnej,

dublującej kontroli apelacyjnej tj. weryfikacji prawidłowości orzeczenia sądu

pierwszej instancji forsując subiektywną interpretację wyników postępowania

dowodowego – co jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania. Motywy

kasacji wskazują jednoznacznie, że autor kasacji, domaga się dokonania

odmiennych ustaleń faktycznych, kwestionując dokonane przez sąd I instancji i

zaaprobowane przez sąd II instancji ustalenia co do sprawstwa czynów

przypinanych skazanemu. Skarżący nie wskazuje przy tym na jakiekolwiek

uchybienia sądu odwoławczego w zakresie przeprowadzonej przez ten sąd kontroli

instancyjnej, ale wyraża niezadowolenie z oceny dowodów dokonanej przez sąd I

instancji i zaaprobowanej przez sąd odwoławczy, co przesądza o bezzasadności

tego zarzutu.

V KK 447/25

9

Sąd odwoławczy nie naruszył również art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. (pkt. 2 kasacji).

W przedmiotowej sprawie, uzupełniając postępowanie dowodowe, sąd odwoławczy

dopuścił dowód z opinii biegłego psychologa D. H. oraz opinii Laboratorium

Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w B. z zakresu badań

poligraficznych. Ocena powyższych dowodów nie doprowadziła jednak do

dokonania – odmiennych od sądu I instancji - ustaleń faktycznych w zakresie

sprawstwa czynów przypisanych skazanemu. Wbrew twierdzeniom autora kasacji,

takie stanowisko sądu ad quem uznać należy, za będące następstwem

prawidłowego rozważania zarzutów i wniosków apelacyjnych, w sposób zgodny z

dyspozycją art. 7 i 410 k.p.k.

Również chybiony okazał się zarzut z pkt. 3 kasacji. Wbrew twierdzeniom autora

kasacji, sąd odwoławczy w sposób wnikliwy i wyczerpujący odniósł się do szeregu

zarzutów dotyczących przeprowadzonych w niniejszej sprawie dowodów z opinii

biegłych z zakresu badania wypadków drogowych i medycyny sądowej. Z treści

uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, z jakich powodów sąd ad quem

uznał, że słusznie Sąd Rejonowy nie stwierdził podstaw do powołania w sprawie

kolejnej opinii, uznając opinię Instytutu Ekspertyz Sądowych z 23.01.2023 r. wraz z

ustną opinią uzupełniającą, za w pełni wiarygodną, jasną i pełną.

Podkreślenia wymaga, że w sytuacji, gdy opinia biegłego jest pełna i jasna dla

sądu, który swoje stanowisko w tym względzie uzasadnił, to fakt, iż opinia taka nie

spełnia oczekiwań uczestników postępowania, nie jest przesłanką dopuszczenia

kolejnej opinii.

Odnosząc się do zarzutu z pkt. 1 kasacji adw. B. F. wskazać należy, iż

istotnie art. 198 k.p.k. w obecnym brzmieniu przerzuca obowiązek selekcji materiału

dowodowego, z którym należy zapoznać biegłych na organ zlecający wydanie

opinii. Z przepisu powyższego wynika także co do zasady zakaz udostępniania

innej opinii (wydanej w tej samej sprawie). Ma on jednak - wbrew twierdzeniom

skarżącego - charakter względny, a decyzję w zakresie takiej potrzeby ostatecznie

podejmuje organ prowadzący postępowanie uwzględniając potrzeby

przeprowadzenia danego dowodu, w tym dbałość, by opinia była pełna i rzetelna.

Żadne okoliczności nie wskazują natomiast, by przedmiotowa opinia - tych cech nie

spełniała. Jak trafnie wskazał prokurator w odpowiedzi na kasację, brak wskazania

V KK 447/25

10

na tą okoliczność w postanowieniu o zasięgnięciu opinii czy też brak odniesienia do

tego w przez sądy, nie może być natomiast traktowane jako uchybienie, mogące

mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Chybione okazały się też zarzuty z pkt. 1 b-c kasacji. Analiza ich treści

prowadzi do wniosku, mimo że pozornie odnoszą się one do postępowania

odwoławczego, to w istocie autor kasacji kwestionuje dokonaną na etapie

pierwszoinstancyjnym ocenę dowodów, w tym wyjaśnień W. I. a, zeznań E. O. ,

opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych

z 23 stycznia 2023 r., a w konsekwencji prawidłowość poczynionych ustaleń

faktycznych, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. W

zakresie tych zarzutów, motywy kasacji wskazują jednoznacznie, że jej autor

domaga się dokonania odmiennych ustaleń faktycznych, kwestionując dokonane

przez sąd I instancji i zaaprobowane przez sąd II instancji ustalenia, nie wskazując

przy tym na uchybienia sądu odwoławczego w zakresie przeprowadzonej przez ten

sąd kontroli instancyjnej.

Odnosząc się zarzutu z pkt. 1 d kasacji, w którym obrońca zarzuca sądom

obu instancji naruszenie zasady in dubio pro reo, należy wskazać, że o naruszeniu

tej zasady (wynikającej z treści przepisu art. 5 § 2 k.p.k.) można mówić jedynie

wówczas, gdyby sąd rozstrzygający sprawę ustalił, że zachodzą niedające się

usunąć wątpliwości, przy czym nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego, co

przecież w tej sprawie nie miało miejsca. Subiektywne wątpliwości obrońcy,

wyrażone obecnie w kasacji nie są wystarczającym powodem dla uznania

zasadności naruszenia, o którym mowa w zarzucie.

Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej

postanowienia, obciążając przy tym skazanego kosztami sądowymi postępowania

kasacyjnego.

[J.J.]

[r.g.]

V KK 447/25

11