Kasacja o skład sądu z sędzią po reformie KRS oddalona jako oczywiście bezzasadna

V KK 499/25

2

Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna w stopniu

oczywistym. Okoliczność ta, pomimo wagi podniesionego zarzutu (wystąpienia

w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.),

pozwoliła na oddalenie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego na

posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.

W wywiedzionym nadzwyczajnym środku odwoławczym postawiono jeden zarzut, a mianowicie

wystąpienia w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. „poprzez

niezastosowanie tego przepisu przez Sąd odwoławczy i uznanie za ważny i istniejący wyrok Sądu I

instancji z dn. 29.11.2024r., sygn. akt II K 1056/24 pomimo, że Sąd I instancji był nienależycie

obsadzony, bowiem w jego skład wchodził sędzia powołany na stanowisku sędziego Sądu

Rejonowego we Włocławku przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wniosku

Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3)”.

Zarzutowi temu nie można jednak przypisać cechy zasadności. Przede wszystkim w powyższym

zakresie, jak zasadnie zauważył obrońca w uzasadnieniu kasacji, należy odwołać się do uchwały

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22.

W tezie 2 tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy

sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie

przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu

bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art.

439§1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy

otrzymali nominacje w takich warunkach”.

Z powyższej uchwały nie wynika zatem, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał

nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa (dalej: KRS)

po dniu 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z

jego udziałem był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Sytuacja taka

wymaga przeprowadzenia testu bezstronności.

Sąd Najwyższy zajął jednoznaczne stanowisko w treści wyżej wspomnianej uchwały, stwierdzając,

że jako regułę przy dokonywaniu testu trzeba postrzegać różną sytuację „badanych” osób

w zależności od tego, czy otrzymały one nominację do sądu powszechnego, czy też Sądu

Najwyższego, a w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych – czy jest to pierwsza ich

nominacja, czy też jest to awans na kolejne stanowisko sędziowskie. Dalej, odnośnie do osób

otrzymujących pierwszą nominację sędziowską do sądu powszechnego, Sąd Najwyższy wskazał,

że ich przydatność zawodowa jest najczęściej weryfikowana poprzez fakty odbycia stosownej

aplikacji i zdania egzaminu sędziowskiego oraz przebieg asesury – „w istocie nie ma tu innych

kryteriów ich oceny, tak więc należy zakładać, iż osoby te otrzymałyby nominację bez względu na

kształt KRS”. Jak wynika z przebiegu kariery zawodowej Sędzi X.Y., opisanego w treści uchwały

Krajowej Rady Sądownictwa z dnia […] 2022r. (nr […]/2022), po odbyciu etatowej aplikacji sądowej

złożyła ona egzamin sędziowski, a następnie pracowała w charakterze asystenta sędziego i

V KK 499/25

3

referendarza sądowego, by ostatecznie ubiegać się o nominację sędziowską. Nic nie wskazuje

zatem na to, by występowały w sprawie okoliczności, które budziłyby wątpliwości co do

instytucjonalnej bezstronności tej Sędzi, bądź też wskazywały na jej powiązania z władzą

wykonawczą, przekładające się na jej karierę zawodową.

Na marginesie wypada wspomnieć, że zarzutu o podobnej treści nie można było skutecznie

postawić również wobec sędziego zasiadającego w składzie sądu II instancji. Choć kwestia ta nie

została poruszona w treści kasacji, zwrócił na nią uwagę skazany w swoim stanowisku (pismo z dnia

3 października 2025r.). Problematyka wystąpienia w sprawie bezwzględnych odwoławczych jest zaś

materią badaną przez Sąd Najwyższy z urzędu (art. 536 k.p.k.).

W tej przestrzeni zasadnicze znaczenie miał fakt, że sędzia X.Y.1 orzekała w sprawie skazanego

w Sądzie Okręgowym we Włocławku jedynie w ramach delegacji, co, nota bene, wynika wprost

z treści wyroku. Oznacza to, że nie otrzymała ona na tamten czas powołania do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego sądu okręgowego, lecz pozostawała sędzią sądu rejonowego. W tych

okolicznościach ww. uchwała Sądu Najwyższego nie ma w ogóle zastosowania.

Należy jednak mieć w tej sytuacji na uwadze wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z

dnia 16 listopada 2021r. w połączonych sprawach od C-748/19 do C-754/19 oraz powstałe na jego

kanwie orzecznictwo Sądu Najwyższego (vide np. postanowienie SN z dnia 23 czerwca 2022r., sygn.

akt IV KK 164/22, postanowienie SN z dnia 25 listopada 2021r., sygn. akt II KK 379/20), które

obliguje do badania bezstronności i niezawisłości sędziego orzekającego w sądzie wyższej instancji

na podstawie delegacji wydanej przez Ministra Sprawiedliwości, w analogiczny sposób jak przy

otrzymaniu awansu do tego sądu. Aby to uczynić muszą istnieć okoliczności, które w powiązaniu z

faktem takiej delegacji podważają niezawisłość i bezstronność sędziego.

W niniejszym postępowaniu strony postępowania na takie okoliczności nie wskazywały, zaś Sąd

Najwyższy nie dostrzegł ich z urzędu. Tym samym nie było podstaw do uznania, że na etapie

postępowania odwoławczego doszło do wywołania bezwzględnej przesłanki odwoławczej

z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Mając na uwadze wszystko powyższe, wywiedzioną kasację należało uznać za bezzasadną w stopniu

oczywistym. Autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się uchybienia o charakterze

rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i które winno

skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym, zaś zarzut wystąpienia w sprawie

bezwzględnej przesłanki odwoławczej okazał się całkowicie niezasadny.

Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od

ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, zaś obrońcy

wyznaczonemu z urzędu przyznano wynagrodzenie według norm przypisanych.

[J.J.]

V KK 499/25

4

[a.ł]

Jerzy Grubba