Cios nożem w klatkę piersiową w czasie libacji. SN oddalił kasację obrońcy w sprawie zabójstwa

V KK 522/25

2

A.W. został oskarżony o to, że: w dniu 09 lutego 2024 r. około godziny 23:00,

w miejscowości N., gm. K., pow. b., woj. [...], działając z zamiarem bezpośrednim

pozbawienia życia, jednokrotnie uderzył K.O. nożem o długości ostrza 15 cm w

klatkę piersiową po stronie prawej powodując ranę drążącą do światła aorty z

następowym krwotokiem jamy opłucnej, wskutek czego K.O. zmarł, tj. o czyn z art.

148 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 27 listopada 2024 r., o sygn. akt III K 85/24, Sąd Okręgowy

w Piotrkowie Trybunalskim orzekł w następujący sposób: „w miejsce zarzucanego

czynu, oskarżonego A.W. uznaje za winnego tego, że w dniu 09 lutego 2024 roku

około godziny 23:00, w miejscowości N., gm. K., pow. b., woj. [...], działając z

zamiarem ewentualnym pozbawienia życia, jednokrotnie uderzył K.O. nożem o

długości ostrza 15 cm w klatkę piersiową po stronie prawej powodując ranę

drążącą do światła aorty z następowym krwotokiem jamy opłucnej, wskutek czego

K.O. zmarł, czym wyczerpał dyspozycję art. 148§ 1 k.k. i za to na podstawie art.

148 § 1 k.k. wymierza mu karę 10 lat pozbawienia wolności”. Wyrok zawiera także

inne rozstrzygnięcia.

Apelację od wyroku złożyli zarówno obrońca oskarżonego jak i pełnomocnik

oskarżycielki posiłkowej.

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wyrokowi zarzucił: „I. błąd w ustaleniach

faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, a

polegający na błędnym uznaniu, że oskarżony dopuścił się zbrodni zabójstwa K.O.

działając w zamiarze ewentualnym, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy w postaci protokołu oględzin i otwarcia zwłok, opinii sądowo lekarskiej, a

także okoliczność zdarzenia m.in. zachowanie oskarżonego w trakcie czynu oraz

po jego popełnieniu, wyjaśnienia złożone na początkowym etapie postępowania

przygotowawczego, jak również całokształt okoliczności zarówno podmiotowych jak

i przedmiotowych ujawniony w toku postępowania przygotowawczego i sądowego

w tym w szczególności fakt, iż oskarżony posługiwał się nożem o długości ostrza 15

cm, a nadto zadał cios trzymanym w ręce nożem w ważne dla życia okolice ciała

pokrzywdzonego, świadczą o tym, iż działał on w zamiarze bezpośrednim

pozbawienia życia;

V KK 522/25

3

II. rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec A.W., wyrażającej się w

nienależytym uwzględnieniu wszystkich okoliczności obciążających, istotnych dla

wymiaru kary, w tym zwłaszcza wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu

przypisanemu oskarżonemu i wyjątkowo dużego stopnia jego zawinienia,

przejawiającego się w podjęciu z zaskoczenia błahego powodu, z zamiarem

bezpośrednim, zamachu na życie bezbronnego pokrzywdzonego, nagłości w

realizacji zamiaru zabójstwa, polegającego na głębokim ugodzeniu go nożem na

głębokość wynoszącą około cm, a także próba umniejszenia swojej winy wraz z

aranżacją zajścia w kierunku obrony koniecznej, co sprawia, że kara 10 lat

pozbawienia wolności za popełnioną zbrodnię zabójstwa jest karą niewspółmiernie

łagodną i nie spełnia wymogów prewencji indywidualnej, a także nic kształtuje

potrzeb w zakresie świadomości prawnej społeczeństwa, które przemawiają za

koniecznością orzeczenia wobec wymienionego kary 15 lat pozbawienia wolności.”

Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o: „zmianę zaskarżonego wyroku w

jego punkcie 1. w ten sposób, że uznać oskarżonego A.W. za winnego tego, ze w

dniu 09 lutego 2024 roku około godziny 23:00, w miejscowości N. gm. K., pow. b.,

woj. [...], działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia, jednokrotnie

uderzył K.O. nożem o długości ostrza 15 cm w klatkę piersiową po stronie prawej

powodując ranę drążącą do światła aorty z następowym krwotokiem jamy opłucnej,

wskutek czego K.O. zmarł, czym wyczerpał dyspozycję art. 148 §1 k.k. i za to na

podstawie art. 148 §1 k.k. wymierzyć mu karę 15 (piętnastu) lat pozbawienia

wolności”.

Z kolei w środku odwoławczym wniesionym przez obrońcę oskarżonego

podniesiono następujące zarzuty:

„a/ obrazę przepisów postępowania art. 7 i art. 410 k.p.k. poprzez dowolną,

wybiórczą i jednostronną ocenę materiału dowodowego, dokonaną wbrew zasadom

prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego,

polegającą na wadliwym ustaleniu, iż oskarżony nie działał w warunkach obrony

koniecznej, albowiem nie odpierał bezpośredniego i bezprawnego zamachu na

zdrowie i życie swoje oraz swojej żony, podczas gdy A.W. bronił się przed

agresywnym pokrzywdzonym, który zaatakował najpierw jego żonę, a następnie

jego, gdy stanął w jej obronie - o czym świadczy odepchnięcie go na szafę przez

V KK 522/25

4

pokrzywdzonego, a mając na uwadze wiek, wzrost oraz siłę, a także stan upojenia

alkoholowego, w którym znajdował się pokrzywdzony, wobec czego zapewne nie

był on w stanie kontrolować jakichkolwiek swoich zachowań, oskarżony mógł się

obawiać o przebieg zdarzenia. Oskarżony wziął nóż leżący w zasięgu jego ręki,

jednak nie miał zamiaru nim zabić pokrzywdzonego i kierował go przed siebie, a nie

typowo w klatkę piersiową, by móc przewidzieć skutki ugodzenia nożem, wobec

czego niesłusznie Sąd przyjął, iż kierując nóż w klatkę piersiową mógł przewidzieć

skutki.

b/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający

wpływ na treść wyroku poprzez przyjęcie, iż oskarżony A. W. nie działał w ramach

obrony koniecznej, podczas gdy zebrany w toku postępowania przed Sądem I

instancji materiał dowodowy w postaci spójnych zeznań świadków bezsprzecznie

wskazuje, iż przedmiotowe uderzenie nożem przez oskarżonego było następstwem

agresywnego zachowania pokrzywdzonego, obrażania, uderzenia jego żony,

odepchnięcia go na szafę, w skutek czego oskarżony przewrócił się przez co w

konsekwencji zachowanie oskarżonego A.W. kwalifikowało się w ramach

kontratypu obrony koniecznej, tj. art. 25 § 1 k.k., bowiem chciał jedynie bronić się, a

nie obejmował swoim działaniem skutków uderzenia nożem - celował przed siebie

a nie w konkretne miejsce.

W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez

uznanie, iż A.W. działał w obronie koniecznej a więc czyn popełniony przez

oskarżonego wypełnia znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 1 k.k. i

uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku poprzez

uznanie, iż A.W. przekroczył granice obrony koniecznej, a więc czyn popełniony

przez oskarżonego wypełnia znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 2 i 3 k.k. i

odstąpienie od wymierzenia kary, ewentualnie zastosowanie nadzwyczajnego

złagodzenia kary poprzez wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia

wolności.

Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2025 r., II AKa 46/25 Sąd Apelacyjny w Łodzi

zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.

Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżając go w

całości wskazał na:

V KK 522/25

5

„- rażącą obrazę przepisów prawa materialnego i postępowania, mającą wpływ na

treść wydanego orzeczenia, tj.

- art. 25 § 1 i 2 kk poprzez jego niezastosowanie, ze względu na to, iż jak uznał

błędnie sąd, zachowanie pokrzywdzonego poprzedzające atak A.W. trudno uznać

za rzeczywisty i obiektywnie istniejący zamach na dobra oskarżonego, choć w

innym miejscu uzasadnienia Sąd napisał, że „zaatakował agresywnego uczestnika

libacji”, „Odpowiedział zatem agresją na atak pokrzywdzonego” oraz „Wprawdzie

po analizie materiałów aktowych nie sposób zaprzeczyć, iż to zachowanie

znajdującego się pod wpływem alkoholu pokrzywdzony czego w/w przepis powinien

mieć zastosowanie, a co najmniej uznanie, iż zostały przekroczone granice obrony

koniecznej

- naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.

polegające na dokonaniu przez Sąd Apelacyjny w Łodzi wadliwej kontroli

instancyjnej wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim poprzez

nienależyte rozważenie podniesionych w apelacji obrońcy skazanego zarzutów, co

skutkowało przekroczeniem przez Sąd Apelacyjny w Łodzi zasady swobodnej

oceny dowodów i przekształceniem tej oceny w ocenę dowolną, sprzeczną z

zasadami logiki i doświadczenia życiowego, które to naruszenia skutkowały

błędnymi w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów ustaleniami, iż pomimo

uznania przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, że skazany „Zaatakował agresywnego

uczestnika libacji, a po bezskuteczności podjętego działania chwycił za nóż zadając

pokrzywdzonemu cios. Odpowiedział zatem agresją na atak pokrzywdzonego”, a

tym samym sposób działania pokrzywdzonego wskazuje, że skazany faktycznie

mógł obawiać się o swoje zdrowie, nie tylko o naruszenie nietykalności cielesnej, to

zdaniem Sądu Apelacyjnego wybrany przez oskarżonego sposób obrony był, w

realiach przedmiotowej sprawy nie był adekwatny do stopnia istniejącego

zagrożenia, co z kolei skutkowało nietrafnym przyjęciem, iż działanie

pokrzywdzonego poprzedzające atak A.W. trudno uznać za rzeczywisty i

obiektywnie istniejący zamach na dobra oskarżonego, chronione prawem, jednakże

nie wskazał, czego w ustalonych okolicznościach zdarzenia miałby użyć do swojej

obrony, by nie zostało to uznane za środek niewspółmierny, skoro pokrzywdzony

miał znaczną przewagę fizyczną nad skazanym.”

V KK 522/25

6

Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku Sądu

Apelacyjnego w Łodzi sygn. II AKa 46/25 w całości poprzez uznanie, iż A.W. działał

w obronie koniecznej, a więc czyn popełniony przez oskarżonego wypełnia

znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 1 k.k. i uniewinnienie oskarżonego

ewentualnie, zmianę zaskarżonego wyroku z poprzez uznanie, iż A.W. przekroczył

granice obrony koniecznej, a więc czyn popełniony przez oskarżonego wypełnia

znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 2 i 3 k.k. i odstąpienie od wymierzenia

kary, ewentualnie zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary poprzez

wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności ewentualnie uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu w Łodzi.”

W odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego, prokurator Prokuratury

Rejonowej w Bełchatowie wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasację obrońcy skazanego należało oddalić jako oczywiście bezzasadną w

trybie art. 535 § 3 k.p.k. Z podniesionych w kasacji zarzutów jedynie drugi spełnia o

tyle wymogi z art. 519 k.p.k. oraz art. 523 § 1 k.p.k., o ile wskazuje jako naruszone

przepisy art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k., choć od razu zastrzec trzeba, że

opisane w tym zarzucie uchybienie polegające na wadliwie, zdaniem skarżącego,

przeprowadzonej kontroli odwoławczej w realiach tej sprawy nie miało miejsca. Sąd

odwoławczy orzekając w tej sprawie zrealizował nałożone na niego obowiązki

bowiem w sposób konkretny, nawiązując do argumentów zawartych w apelacji,

przedstawił argumentację w odniesieniu do poszczególnych zarzutów skargi

apelacyjnej, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku (str.3-6). Kasacja w tym

zakresie stanowi li tylko próbę przeniesienia do postępowania kasacyjnego

zarzutów apelacyjnych tak aby to Sąd Najwyższy weryfikował ponownie te kwestie,

które były już przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym. Sam fakt

niezadowolenia z wyników przeprowadzonej kontroli odwoławczej i twierdzenie, że

„nienależycie” rozważono zarzuty apelacyjne, nie wystarczy do zakwestionowania

zaskarżonego orzeczenia, jeżeli nie wykaże się, które zarzuty nie zostały

rozważone i co na to wskazuje. Przywołanie zatem przez autora kasacji przepisów

art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k. nie zmienia tego, że w istocie zarzut ten stanowi

V KK 522/25

7

powtórzenie argumentacji, która była już przedstawiona w apelacji obrońcy i co do

której sąd odwoławczy wnikliwie i rzetelnie się odniósł.

W tym zapewne też celu skarżący stawia pierwszy z zarzutów, kwalifikując

go jako naruszenie prawa materialnego – art. 25 § 1 i 2 k.k. (choć wcześniej

wskazuje przepis art. 439 pkt 1 i 2 k.p.k., a zatem bezwzględne przyczyny

odwoławcze związane z najogólniej mówiąc obsadą sądu). Zarzut obrazy art. 25

k.k. jest chybiony. Po raz kolejny przypomnieć trzeba, że zarzut obrazy prawa

materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony

prawidłowo a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego,

a także wówczas, gdy nie zastosowano określonego przepisu w sytuacji, gdy jego

zastosowanie było obowiązkowe. Natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy

wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za

jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego. Pogląd, że przy

zarzucie naruszenia prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to

co sąd ustalił, lecz to co powinien ustalić jest nie do zaakceptowania i tak ujmowany

zarzut obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach

faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dni: 8 stycznia 2002 r., V KKN 214/01; 16 lipca 2025 r., I KK

192/25).

Tymczasem we wniesionej kasacji obrońca w rzeczywistości kwestionuje ustalenia

faktyczne i na tej podstawie wyprowadza wniosek o powinności zastosowania

konstrukcji obrony koniecznej, ewentualnie z przekroczeniem jej granic. Rzecz w

tym, że w realiach tej sprawy, co trafnie ustalił sąd pierwszej instancji a pogląd ten

podzielił sąd odwoławczy, nie sposób uznać, że skazany odpierał zamach ze strony

pokrzywdzonego (patrz str. 5-6 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego). W pełni

zgodzić się też należało ze stanowiskiem sądu odwoławczego (str. 8 uzasadnienia)

w kwestii braku przesłanek uchylenia karalności lub nadzwyczajnego jej

złagodzenia o których mowa w art. 25 § 2 lub 3 k.k.

Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.

[WB]

[r.g.]

V KK 522/25

8