Sprawę znieważenia sędzi z Kalisza przekazano do Ostrowa Wielkopolskiego

Sąd Rejonowy w Kaliszu, działając na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., wystąpił

do Sądu Najwyższego o przekazanie zawisłej przed nim sprawy do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadniając wystąpienie podniesiono, że oskarżonemu zarzuca się, że w

dniu 28 października 2022 r. w K., woj. […] znieważył funkcjonariusza publicznego

podczas i w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych w ten

sposób, iż w związku z odmową rejestrowania przebiegu posiedzenia w

przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej w

Kaliszu, B.H. w sposób drwiący oraz ośmieszający spytał prowadzącą to

V KO 106/26

2

posiedzenie sędzię Sądu Rejonowego w Kaliszu X.Y., czy będący na sali rozpraw

telewizor służy jej do oglądania filmów pornograficznych, tj. o popełnienie czynu z

art. 226 § 1 k.k.

Zdaniem Sądu występującego z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k. dobro

wymiaru sprawiedliwości, a przede wszystkim dobro oskarżonego wymaga, aby

niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd, który nie jest Sądem związanym z

pokrzywdzoną, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem

pokrzywdzona X.Y. jest sędzią Sądu Rejonowego w Kaliszu orzekającym w […]

Wydziale Karnym, do którego wpłynął akt oskarżenia przeciwko B.H. Dodatkowo

powyższa sytuacja powoduje liczne wnioski pozostałych sędziów o wyłączenie ich

od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi na łączące ich relacje koleżeńskie z

pokrzywdzoną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wystąpienie zasługiwało na uwzględnienie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowanym na kanwie art. 37 k.p.k.

wielokrotnie akcentowano, że dobro wymiaru sprawiedliwości może zostać

zagrożone w przypadku, kiedy m.in. indywidualni sędziowie sądu właściwego byli w

sprawie zawisłej przed sądem właściwym według zasad ogólnych stronami

procesowymi lub pokrzywdzonymi (zob. np. następujące postanowienia SN: z

4.12.2001 r., II KO 61/01; z 14.02.2007 r., III KO 3/07; z 14.07.2006 r., III KO 32/06;

z 21.06.2005 r., III KO 34/05, OSNwSK 2005/1, poz. 1225; z 18.08.2005 r., III KO

42/05, OSNwSK 2005/1, poz. 1542; z 23.11.2001 r., IV KO 46/01; z 6.12.1996 r., IV

KO 33/96; z 10.12.1999 r., III KO 98/99; z 5.01.2001 r., III KO 105/00; z 20.05.2005

r., IV KO 27/05, OSNwSK 2005/1, poz. 1007; z 23.11.2005 r., IV KO 57/05,

OSNwSK 2005/1, poz. 2164). Jest to bowiem sytuacja zbliżona do zakazu nemo

iudex idoneus in propria causa. Na ocenę zasadności przekazywania sprawy w

takim przypadku innemu sądowi równorzędnemu nie ma wpływu ciężar gatunkowy

czynu popełnionego na szkodę sądu (zob. S. Zabłocki, Przekazanie sprawy do

rozpoznania sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru

sprawiedliwości, PS 1994, nr 7–8, s. 17).

V KO 106/26

3

Jeżeli dodatkowo uwzględnić, że Sąd Rejonowy w Kaliszu jest niewielką – z

punktu widzenia obsady sędziowskiej – jednostką, w której służbę pełni łącznie 36

sędziów (z czego dwoje jest delegowanych do innych sądów, zaś część złożyła już,

w efekcie uwzględnione, wnioski o swoje wyłączenie), pozostawienie sprawy w

kognicji tego sądu prowadziłoby do pojawienia się zarówno w odbiorze

oskarżonego, jak publicznym niepozbawionych cechy racjonalności, opinii

podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego

rozpoznania sprawy. To zaś mogłoby wywierać ujemny wpływ na swobodę i

bezstronność orzekania i negatywnie rzutować na społeczne zaufanie do

działalności sądów powszechnych, stanowiące podstawowy komponent dobra

wymiaru sprawiedliwości.

Stan ten w ocenie Sądu Najwyższego wymaga interwencji w trybie

określonym w art. 37 § 1 k.p.k., tj. skorzystania z instytucji forum extraordinatum i

przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi

Rejonowemu w Ostrowie Wielkopolskim, jako położonemu najbliżej względem

Sądu, do którego wpłynął akt oskarżenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części

dyspozytywnej postanowienia.

[WB]

[a.ł]