Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego dożywotnio o wznowienie postępowania

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 marca 2002 r., IV K 9/01,

utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada

2002 r., II AKa 215/02, T. R. został skazany na karę łączną dożywotniego

pozbawienia wolności za czyny kwalifikowane: z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i art. 280 § 1

k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.; z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt

V KO 117/26

2

2 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11

§ 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.; z art. 164 § 1 k.k.

Pismem z dnia 18 maca 2026 r. skazany zwrócił się do Sądu Apelacyjnego

w Łodzi z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania. W treści wniosku

podał, że z otrzymanych dokumentów wynika, iż postępowanie przed Sądem

Okręgowym w Łodzi o sygn. akt IV K 9/01 zakończyło się po przeprowadzeniu

postępowania pierwszoinstancyjnego i nie było przedmiotem postępowania

odwoławczego. Wskazał, że od 11 lat stara się, aby umożliwiono mu złożenie

wyjaśnień (nazywanych przez niego „zeznaniami”) i powołanie świadków. Podał, że

jego wyjaśnienia miałyby dotyczyć czynów zabronionych popełnionych przy udziale

nowych technologii w latach 80 i potem, błędów prokuratora D.B., braku składania

„zeznań” w Sądzie Apelacyjnym w Łodzi, badań przed aresztowaniem. Wskazał, że

jego wiedza „jest ogromna”. Pismem z dnia 19 czerwca 2026 r. Sąd Apelacyjny w

Łodzi przekazał powyższe pismo skazanego do Sądu Najwyższego według

właściwości.

Kolejnym pismem z dnia 3 sierpnia 2026 r., złożonym już bezpośrednio do

Sądu Najwyższego, skazany domagał się ustanowienia obrońcy z urzędu do tej

sprawy wznowieniowej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek skazanego T. R. okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego też

Sąd Najwyższy odmówił jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.

Stosownie do art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie

postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści.

W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd

odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika.

Przepis art. 545 § 3 k.p.k. można zastosować w szczególności wówczas, gdy

oczywista bezzasadność wniosku jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i

wniosek ten obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2023 r., IV KO 85/23).

Już na pierwszy rzut oka widoczna jest oczywista bezzasadność wniosku

skazanego. Nie ma on racji wskazując, że postępowanie w jego sprawie

zakończyło się na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Wyrok Sądu

V KO 117/26

3

Okręgowego w Łodzi z dnia 5 marca 2002 r., IV K 9/01, był przedmiotem kontroli

apelacyjnej i został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia

26 listopada 2002 r., II AKa 215/02. Wskazanie skazanego jest tym bardziej

niezrozumiałe, iż brał on udział w rozprawie odwoławczej przed Sądem

Apelacyjnym w Łodzi (k. 1563).

Ponadto należy podkreślić, że w tej sprawie Sąd Najwyższy postanowieniem

z dnia 5 stycznia 2004 r., II KK 141/03, oddalił kasację obrońcy skazanego jako

oczywiście bezzasadną. Co więcej, skazany już dwukrotnie wnosił o wznowienie

postępowania. Za pierwszym razem wyznaczony skazanemu obrońca z urzędu

przedłożył opinię o braku podstaw do wznowienia postępowania. Z uwagi na to, że

skazany nie uzupełnił braków formalnych wniosku, zarządzeniem z dnia 21 stycznia

2010 r. odmówiono przyjęcia jego wniosku, a Sąd Najwyższy postanowieniem z

dnia 3 marca 2010 r., II KO 113/09, utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.

Następnie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r., V KO 43/25, Sąd Najwyższy

odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z uwagi na jego

oczywistą bezzasadność – postanowienie to zostało utrzymane w mocy

postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2025 r., V KZ 33/25.

Argumenty przedstawione przez skazanego w tej sprawie są zbieżne z tymi, na

które powoływał się on w sprawie V KO 43/25. Tymczasem przepis art. 545 § 3

k.p.k. wskazuje, że oczywista bezzasadność wniosku powstaje w szczególności,

gdy wniosek odwołuje się do okoliczności, które były już rozpoznawane w

postępowaniu o wznowienie postępowania.

Skazany zdaje się powoływać w swoim piśmie na przesłankę wznowienia

postępowania w postaci „nowych faktów i dowodów”. Skazany wskazuje przede

wszystkim na chęć złożenia wyjaśnień, podczas gdy składał już wyjaśnienia w toku

postępowania. Miało to miejsce zarówno w postępowaniu przygotowawczym (k.

316-318; k. 326; k. 380-381; k. 523-525; k. 712-713), jak i postępowaniu

pierwszoinstancyjnym (k. 912-914). Ponadto – jak już zauważono – skazany był

obecny na rozprawie odwoławczej, gdzie nie wnioskował o możliwość składania

wyjaśnień, ale złożył oświadczenie, w którym wnosił o uniewinnienie (k. 1563v). Z

kolei okoliczności podnoszone w piśmie skazanego mające być przedmiotem jego

„zeznań” nie są „nowym faktem i dowodem” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.

V KO 117/26

4

Nie można za takie uznać ani wiedzy skazanego na temat czynów zabronionych

popełnionych przy udziale nowych technologii w latach 80 i później, czynności

mających mieć miejsce przed aresztowaniem skazanego, jak również

niesprecyzowanych, bez wykazania ich związku z postępowaniem, błędów

prokuratora. Skazany wskazywał również na brak możliwości powołania świadków,

jednak nie podał jakich konkretnie świadków chciałby powołać, na jakie

okoliczności (wyszczególniona w piśmie lista okoliczności ma dotyczyć jego

„zeznań”), czy była możliwość ich wcześniejszego przesłuchania, w tym w toku

postępowania przed Sądem I lub II instancji.

Podsumowując, należało odmówić przyjęcia wniosku skazanego jako

oczywiście bezzasadnego w trybie art. 545 § 3 k.p.k., bez wzywania do

uzupełnienia jego braków formalnych.

Z uwagi na odmowę przyjęcia wniosku skazanego, wniosek o wyznaczenie

obrońcy z urzędu należało pozostawić bez rozpoznania.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]