Skład apelacji z dwoma neosędziami. SN nie wznowił z urzędu sprawy P.J.

Skazany P.J. w osobistym wniosku z dnia 7 października 2025 r. (data

wpływu) wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II AKa

144/21, utrzymującym w mocy wobec ww. skazanego wyrok Sądu Okręgowego w

Sieradzu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 34/20, z uwagi na udział w składzie

sądu odwoławczego „dwóch tak zwanych neosędziów, którzy według prawa nie są

sędziami tego sądu”. Wniósł o wznowienie postępowania apelacyjnego „z

prawidłowo obsadzonym składem”.

Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania

sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam

V KO 184/25

2

przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest

także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3

k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek skazanego. Wniosek ten uznać

więc należało jako sygnalizację podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.

Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020.

Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt

4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana

na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej

Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017

r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw,

jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach,

do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii

Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia

„okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z

organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu

na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na

stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do

wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych

standardów bezstronności i niezależności.

Autor sygnalizacji, poza wskazaniem na fakt powołania dwóch sędziów ze

składu orzekającego do Sądu Apelacyjnego w Łodzi z udziałem wadliwie

funkcjonującej KRS, nie podał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na

ich bliskie związki z organami władzy wykonawczej. W istocie dwóch sędziów

rozpoznających apelacje w sprawie II AKa 144/21, tj. X.Y. i X.Y.1, zostali powołani

na stanowiska sędziowskie z udziałem wadliwie funkcjonującej Krajowej Rady

Sądownictwa, odpowiednio na podstawie uchwały tego organu nr […]/2022 z dnia

[…] 2022 r. oraz uchwały nr […]/2018 z dnia […] 2018 r., z tym że X.Y. w dacie

wydania wyroku w ww. sprawie (30 września 2021 r.) była sędzią Sądu

V KO 184/25

3

Okręgowego, delegowaną do Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Zauważyć przy tym

jednak trzeba, że Sąd Najwyższy wielokrotnie poddawał już weryfikacji gwarancję

bezstronności orzekania tych sędziów. Nie przytaczając całego szeregu tożsamych

w swojej ocenie orzeczeń Sądu w tym przedmiocie, można powołać się na niektóre

z nich, choćby te dotyczące jednocześnie obu ww. sędziów, jak np. V KK 486/23 (z

dnia 4 kwietnia 2024 r.), V KK 104/24 (z dnia 24 kwietnia 2024 r.), V KO 55/25 (z

dnia 7 maja 2025 r.) czy V KS 18/24 (z dnia 31 października 2024 r.), gdzie nie

stwierdzono wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k.

Podzielając pogląd wyrażony w ww. orzeczeniach, zarządzono jak na

wstępie.

[WB]

[a.ł]