Wniosek o wznowienie za fałszywe wyjaśnienia konkubiny skazanego odrzucony

Dwoma pismami z dnia 24 listopada 2025 r. D. G. zwrócił się do Sądu

Najwyższego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2020 r., II AKa 195/20,

zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 marca 2020 r., XVIII K

157/19, oraz o wyznaczenie obrońcy z urzędu do postępowania wznowieniowego.

W piśmie domagającym się wznowienia postępowania podał dwa powody, które w

jego ocenie stanowią podstawę wzruszenia prawomocnego wyroku. Po pierwsze,

V KO 223/25

2

skazany podniósł, że w jego sprawie orzekał „Neo sędzia X.Y.”, czyli sędzia

powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz.

3; dalej: ustawa nowelizująca KRS). Ta część pisma skazanego została

potraktowana jako sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania z urzędu na

podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Po drugie, skazany

wskazał, że w postępowaniu doszło do popełnienia przestępstwa w postaci

składania fałszywych zeznań przez konkubinę skazanego. Ta część pisma

skazanego została potraktowana jako jego osobisty wniosek o wznowienie

postępowania. Niniejsze postanowienie odnosi się wyłącznie do drugiego ze

wskazywanych przez skazanego powodów wznowienia postępowania, tj. wniosku o

wznowienie postępowania z uwagi na popełnienie przestępstwa w toku procesu

oraz wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu.

Należało zważyć, co następuje.

Wniosek skazanego okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego też Sąd

Najwyższy odmówił jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.

Stosownie do art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie

postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści.

W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd

odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika.

Przepis art. 545 § 3 k.p.k. można zastosować w szczególności wówczas, gdy

oczywista bezzasadność wniosku jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i

wniosek ten obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2023 r., IV KO 85/23).

Wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia dotyczącym prawomocnych i podlegających wykonaniu orzeczeń. W

tej procedurze Sąd Najwyższy bada istnienie ściśle określonych podstaw

wznowieniowych, zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. i art.

542 § 3 k.p.k. Skazany wskazał, że w jego sprawie w toku postępowania

dopuszczono się przestępstwa, czyli odwołał się do podstawy z art. 540 § 1 pkt 1

V KO 223/25

3

k.p.k. Wskazanym przestępstwem miało być składanie fałszywych zeznań przez

konkubinę skazanego.

Oczywista bezzasadność osobistego wniosku skazanego wynika z braku

udowodnienia faktu popełnienia przestępstwa. To na wnioskodawcy, czyli w tym

wypadku skazanym, spoczywa ciężar udowodnienia podstaw do wznowienia

postępowania. Przy przesłance z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. do skuteczności wniosku

o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 541 § 1 k.p.k., konieczne jest

odpowiednie udowodnienie faktu popełnienia przestępstwa, poprzez jego ustalenie

prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść

z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k. W

tej sprawie takie orzeczenie nie zostało przedłożone, co więcej z pisma skazanego

nie wynika, aby takie orzeczenie zapadło lub postępowanie karne co do

wzmiankowanego czynu toczyło się. Niczego w tej kwestii nie zmienia zawarte tam

wskazanie, że skazany „ma dowody”, których nie przedstawił.

Jednocześnie wypada zauważyć, że skazany podał, iż jego konkubina, M. Z., miała dopuścić się przestępstwa składania fałszywych zeznań. Tymczasem w

przedmiotowym postępowaniu M. Z. miała status oskarżonej, a więc składała

wyjaśnienia, a nie zeznania. Składanie nieprawdziwych wyjaśnień, które są

środkiem służącym do realizowania prawa do obrony oskarżonego, nie stanowi

przestępstwa.

Nie można też tracić z pola widzenia, że Sąd Najwyższy już wielokrotnie

rozpoznawał inicjatywy skazanego, mające na celu wzruszenie prawomocnego

wyroku Sądu Apelacyjnego w ramach postępowania wznowieniowego i wszystkie

one okazały się niezasadne, przy czym w niektórych z nich wyznaczono

skazanemu obrońcę z urzędu. Wyznaczeni w tych poprzednich postępowaniach

obrońcy przedłożyli opinie o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie

postępowania (por. sprawy V KO 28/22 oraz V KO 70/23).

Z uwagi na przedstawioną argumentację należało odmówić przyjęcia

wniosku skazanego jako oczywiście bezzasadnego w trybie art. 545 § 3 k.p.k., bez

wzywania do uzupełnienia jego braków formalnych.

V KO 223/25

4

W związku z odmową przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

bezprzedmiotowym było rozpoznawanie wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu,

dlatego też wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]

Małgorzata Wąsek-Wiaderek