Sędzia SN powołany z udziałem nowej KRS wyłączony od sprawy skazanego D.M.

Obrońca D.M. w piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r. (k. 47 i n.), złożył wniosek o

wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Z.K. od rozpoznania sprawy V KO 76/24

sygnalizując, że w stosunku do tego sędziego występują okoliczności, które

mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej

sprawie, a mianowicie fakt powołania przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego

Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład

został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.

3). Autor wniosku powołał się również na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej,

Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23

V KO 76/24

2

stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20), a ponadto zaakcentował również

treść sygnalizacji podstawy do wznowienia postępowania kasacyjnego, dotyczącej

takiej samej wadliwości składu Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w

procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było

przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej

oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020

r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w

uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I

KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym

czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia

ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1

k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie

mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki

skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu

ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22,

LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia

2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie

problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z

prawem do rzetelnego procesu sądowego, co uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu

Najwyższego Z.K. od rozpoznania sprawy V KO 76/24,

Wyłączenie sędziego jest tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się

dodatkowo na fakt, że w sygnalizacji podstawy do wznowienia postępowania

kasacyjnego z urzędu (k. 3 i in.) podniesiono zarzut dotyczący takiej samej

V KO 76/24

3

wadliwości powołania sędziego Sądu Najwyższego M.S., co sędziego Sądu

Najwyższego Z.K., który – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy –

orzekałaby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.

Na marginesie należy wskazać, że udział w rozpoznawaniu spraw sędziów

Sądu Najwyższego, powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w

składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może rodzić

odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC

(zob. skargi w sprawach Dudek i Lazur i I.G. przeciwko Polsce i 19 innych skarg, nr

41097/20, 42668/21 i 19 innych).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]