Skazany kwestionował powołanie sędziów KRS. SN wyłączył z sprawy sędziego Bednarek

Pismem datowanym 14 kwietnia 2025 r., skierowanym do Sądu

Apelacyjnego w Łodzi, skazany M. P. zwrócił się „o wszczęcie postępowania z

urzędu w sprawie XVIII 31/24 II AKa 219/24 i wznowienie postępowania wyroku

łącznego w sprawie XVIII 31/24 prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Łodzi i

podtrzymany przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny”. Podniósł, że

„zostały naruszone uchybienia z art. 439 k.p.k. z powodu neo sędziów” (pisownia

oryginalna), następnie doprecyzował, że ma na myśli art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k..

Pismo skazanego zgodnie z art. 544 § 2 k.p.k. zostało przekazane Sądowi

Najwyższemu, gdzie sprawę zarejestrowano pod sygn. akt V KO 85/25, a

zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej

przydzielono ją sędziemu SN Tomaszowi Artymiukowi. Przewodniczący właściwego

Wydziału, działający z upoważnienia Prezesa SN, do rozpoznania sygnalizacji

V KO 89/25

2

wznowienia z urzędu postępowania w sprawie M. P. wyznaczył skład trzyosobowy -

oprócz sędziego referenta, także sędziów SN Kaziemierza Klugiewicza i Jarosława

Matrasa. Decyzja ta została zmieniona przez Prezesa Sądu Najwyższego

kierującego pracą Izby Karnej, który zarządzeniem z dnia 9 października 2025 r. na

podstawie art. 80 § 1 uSN oraz § 80 ust. 7 regSN w zw. z art. 544 § 2 k.p.k.

wyznaczył skład orzekający w osobach sędziów SN: Tomasza Artymiuka,

Małgorzaty Bednarek i Jacka Błaszczyka.

Pismem z dnia 13 października 2025 r. sędzia sprawozdawca Tomasz Artymiuk,

powołując się na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., zasygnalizował

konieczność wyłączenia z mocy prawa sędziego Małgorzaty Bednarek od udziału w

rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt V KO 98/25. W uzasadnieniu wskazał, że

„przedmiotem rozpoznania jest wniosek skazanego M. P. zawierający sygnalizację

konieczności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt II AKa

219/24. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania skazany powołał art. 439

§ 1 pkt 2 k.p.k., natomiast jako jego podstawę faktyczną wskazał okoliczność

orzekania w przedmiocie apelacji jego obrońcy sędziów powołanych na urząd

sędziego sądu powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2020 r. (powinno być:

2017 r. – uw. SN) o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Odwołał się przy tym do uchwały

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22

(OSNK z 2022, z. 6, poz. 22)”. Dalej sędzia sprawozdawca zwrócił uwagę, że

wyznaczona do składu orzekającego sędzia Małgorzata Bednarek na urząd

sędziego Sądu Najwyższego powołana została w tej samej procedurze co

sędziowie Sądu Apelacyjnego w Łodzi wydający objęty sygnalizacją wyrok w

sprawie M. P. , zatem „oczywistym jest, że rozstrzygając w przedmiocie sygnalizacji

skazanego opartej o przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a związanej ze sposobom

powołania sędziów Sądu Apelacyjnego w Łodzi X.Y., X.Y.1 i X.Y.2, sędzia

Małgorzata Bednarek orzekałaby bezspornie w sprawie, która dotyczy jej

bezpośrednio (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.)”. Sędzia sprawozdawca zaznaczył, że „o

możliwości sygnalizacji tego rodzaju okoliczności przesądza uchwała składu

V KO 89/25

3

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22,

mająca moc zasady prawnej (…) oraz pkt 8 uchwały składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Sędzia sprawozdawca zasadnie zwrócił się o wyłączenie od udziału w

przedmiotowej sprawie sędziego SN Małgorzaty Bednarek, trafnie też wskazując,

że jego wystąpienie ma oparcie w przepisach prawa i orzecznictwie Sądu

Najwyższego. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 13 czerwca 2023 r., I

KZP 22/22 (OSNK 2023, nr 8, poz. 37) Sąd Najwyższy stwierdził, że pojęcie

„sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy

głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również

postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy

głównej, a w pkt 8 uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP

2/22, wskazał, że kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez właściwy sąd

z urzędu w trybie art. 42 § 1 k.p.k. może zostać uruchomiona również przez

każdego sędziego zasiadającego w jego składzie.

Wystąpienie sędziego sprawozdawcy jest przekonujące, bowiem nie sposób

przyjąć, że orzekając w sprawie zainicjowanej pismem skazanego M. P. , sędzia

Małgorzata Bednarek byłaby w stanie zachować obiektywizm, w sytuacji, gdy na

urząd sędziego Sądu Najwyższego została powołana przez Prezydenta RP na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z

dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw, a skazany utrzymuje, że konieczność wznowienia z

urzędu postępowania w jego sprawie zachodzi z tego powodu, że wyrok został

wydany przez sąd, w skład którego wchodzili sędziowie również powołani na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów

wspomnianej ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Nie ulega wątpliwości, że oceniając

zasadność wystąpienia skazanego M. P. , sędzia Małgorzata Bednarek miałaby w

polu widzenia własny status zawodowy, który podałaby w wątpliwość, gdyby

podzieliła argumentację skazanego. Sędzia sprawozdawca zasadnie wskazał, że

„ratio legis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. jest czytelne i – w myśl zasady nemo iudex

indoneus in propria causa – sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, w

V KO 89/25

4

sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. Nie

chodzi przy tym jedynie o te ewidentne przypadki, gdy sędzia jest stroną

procesową, która ex definitione ma interes prawny w korzystnym dla siebie

rozstrzygnięciu, ale o każdy przypadek, gdy sprawa dotyczy sędziego

bezpośrednio” oraz że za taki przypadek może być uznana opisana wyżej sytuacja.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]