Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy, utrzymując uchylenie uniewinnień P. M. i M. K.

Sąd Rejonowy w Łasku, wyrokiem z 10 października 2025 r. uniewinnił P. M.

od zarzutu popełnienia czynu z art. 53 pkt 4 ustawy o Prawie łowieckim a M. K. od

zarzutu popełnienia czynu z art. 239 § 1 k.k.

V KS 21/26

2

Sąd Okręgowy w Sieradzu, wyrokiem z 28 stycznia 2026 r., po rozpoznaniu

apelacji oskarżyciela publicznego, uchylił zaskarżony wyrok pierwszoinstancyjny i

przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Łasku do ponownego rozpoznania.

Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł obrońca w trybie art. 539a

§ 2 k.p.k. i art. 539b § 1 k.p.k. Zarzucił w niej zaskarżonemu wyrokowi naruszenie

przepisu postępowania karnego, tj. art. 437 § 2 k.p.k., przez uchylenie wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy brak było podstaw

do wydania wyroku kasatoryjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Jak wynika z treści art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. uchylenie orzeczenia i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w

wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest

konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy,

przeprowadzając kontrolę skargową, ogranicza się do badania, czy w sprawie, na

etapie postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji, zachodzi

bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) albo czy sąd odwoławczy

zasadnie uznał, że ma miejsce wypadek wskazany w art. 454 k.p.k. albo konieczne

jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu wynikało

jednoznacznie, że podstawą uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji i

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania był przepis art. 437 § 2 zd. drugie

k.p.k., jako że zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu

sądowego. Trzeba zaakcentować, że procedowanie Sądu Okręgowego w Sieradzu

w zakresie, w którym wykazał, że braki w materiale dowodowym były na tyle istotne,

iż ich uzupełnienie nie mieściło się już w kompetencji Sądu odwoławczego,

zasługiwało na pełną aprobatę.

Analiza pisemnych motywów orzeczenia Sądu odwoławczego pozwoliła na

wnioski stojące w zdecydowanej opozycji do stanowiska zawartego w skardze

obrońcy. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie wydanie wyroku kasatoryjnego

nastąpiło z przyczyn określonych w art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. z wyraźnym

wskazaniem, że zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu

V KS 21/26

3

sądowego (k. 13-14), po tym jak kontrola instancyjna ujawniła, że większość

dowodów przeprowadzono niewłaściwie a konsekwencją tego było wydanie wyroku

uniewinniającego. Powyższe stwierdzenie przesądzało w zasadzie o tym, że

orzeczenie Sądu odwoławczego nie zapadło bezpodstawnie. Wobec tego, że

procedowanie Sądu Okręgowego w Sieradzu w zakresie, w którym wykazał, że

braki w materiale dowodowym były na tyle istotne, iż ich nadrobienie nie mieściło

się w kompetencji Sądu odwoławczego do ich uzupełnienia, wzbudziło zastrzeżenia

obrońcy, trzeba przypomnieć, że uznaniu zasadności podniesionego w apelacji

zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie musi towarzyszyć prowadzenie

własnego postępowania dowodowego ani też dokonanie oceny materiału

dowodowego w sposób wymagany od sądu pierwszej instancji.

Twierdzenia skarżącego stały w zasadniczej sprzeczności z uzasadnieniem

Sądu ad quem: przede wszystkim wprost wskazano jakie zaniechania oraz błędy

przy wyjaśnieniu sprawy popełnił Sąd Rejonowy, co doprowadziło do naruszenia

reguły swobodnej oceny dowodów oraz przedwczesnego zastosowania zasady

domniemania niewinności. W gruncie rzeczy w wyniku kontroli apelacyjnej ocena

całego materiału dowodowego osobowego oraz rzeczowego została skutecznie

zakwestionowana: zarówno przesłuchanie świadków w tym A. N., którego relacje

od górnie przesądzono jako niewiarygodne jak i opinia biegłego, która w ocenie

Sądu odwoławczego nie spełniała kryterium z art. 201 k.p.k. oraz wybiórczość

dopuszczonego nieosobowego materiału dowodowego, doprowadziły Sąd meriti do

nieprawidłowych, a wręcz sprzecznych wniosków, skutkujących ekskulpowaniem

oskarżonych. Sąd Okręgowy, wbrew tezie skarżącego, nie tylko wypunktował braki

postępowania dowodowego i wykazał konieczność dopuszczenia opinii biegłego z

zakresu łowiectwa oraz ustalenie broni, z której strzelał oskarżony oraz

stwierdzenia czy broń ta była sprawna, ale wyjaśnił dogłębnie, dlaczego na obecną

chwilę uniewinnienie dwóch oskarżonych nie mogło się ostać. Wniosek ten był

nieuchronny po ustaleniu przez Sąd odwoławczy, że na etapie orzekania

pierwszoinstacyjnego naruszono zasadnicze reguły procedury karnej w tym

ustalenie stanu faktycznego bez należytej oceny dowodów i bez uwzględnienia

całokształtu okoliczności w sprawie.

V KS 21/26

4

W przedmiotowej sprawie skala złej jakości dowodów nie pozwalała mówić o

niewinności (bądź winie) oskarżonych. Dlatego nie można przejść obojętnie obok

zaistniałego stanu rzeczy, w którym czynności dotychczas przeprowadzone przez

Sąd Rejonowy nie doprowadziły do pełnego i rzetelnego rozpoznania sprawy, co

zostało wychwycone przez apelującego prokuratora i co musiało skutkować

wydaniem wyroku kasatoryjnego przez Sąd Okręgowy w stosunku do obydwu

oskarżonych w tym także M. K., którego ewentualna odpowiedzialność karna jest

ściśle powiązana z zasadnością zarzutu popełnienia przestępstwa przez P. M..

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że orzeczenie Sądu odwoławczego

znajdowało podstawy w art. 437 § 2 k.p.k. in fine k.p.k., i stwierdzając poprawność

zastosowania przez Sąd Okręgowy tego przepisu, należało skargę obrońcy oddalić

(art. 539e § 2 k.p.k.).

[J.J.]

[r.g.]

Michał Laskowski