Sąd Najwyższy utrzymał odmowę przyjęcia kasacji oskarżyciela prywatnego w sprawie N.C.

Sąd Rejonowy w Sopocie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2025 r., wydanym w sprawie o

sygn. akt II K 173/25, na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k umorzył postępowanie karne przeciwko

N.C., oskarżonemu z oskarżenia prywatnego G.K. o czyn z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z

art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., z uwagi na zaistnienie innej okoliczności wyłączającej ściganie.

Powyższe postanowienie w części dotyczącej uzasadnienia zaskarżył

zażaleniem na podstawie art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k. oskarżyciel prywatny G.K.,

zarzucając niedokonanie w uzasadnieniu orzeczenia uprzedniej oceny spełnienia

przez zachowanie oskarżonego znamion przedmiotowych zarzucanego mu czynu.

V KZ 22/26

2

Sąd Okręgowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. w

sprawie o sygn. akt V Kz 117/26 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu

Rejonowego w Sopocie.

Od wskazanego postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 11

marca 2026 r. kasację wywiódł oskarżyciel prywatny G.K.

Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2026 r., sygn. akt V Kz 117/26,

Przewodnicząca V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w

Gdańsku, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 519 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.,

odmówiła przyjęcia kasacji oskarżyciela prywatnego jako niedopuszczalnej z mocy

ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje

jedynie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie

oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu

postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a

k.k. Skoro Sąd Okręgowy w Gdańsku wydał postanowienie utrzymujące w mocy

postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania, to orzeczenie to

nie mieści się w katalogu z art. 519 k.p.k.

Zażalenie na powyższe zarządzenie, na podstawie art. 530 § 3 k.p.k., złożył

oskarżyciel prywatny G.K., zaskarżając je w całości. Zarzucił naruszenie art. 519

k.p.k. w zw. z art. 523 § 3 k.p.k. poprzez błędną odmowę przyjęcia kasacji, podczas

gdy art. 523 § 3 k.p.k. dopuszcza wniesienie kasacji na niekorzyść oskarżonego w

razie umorzenia postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącej V Wydziału Karnego

Odwoławczego Sądu Okręgowego w Gdańsku jest zasadne.

Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 519 k.p.k. w zw. z art.

523 § 3 k.p.k. opiera się na braku odróżnienia przedmiotowego zakresu

zaskarżenia kasacją od przesłanek dopuszczalności wywiedzenia kasacji na

niekorzyść oskarżonego. Przepis art. 519 k.p.k. w sposób bezwzględnie

obowiązujący określa zakres przedmiotowy kasacji, stanowiąc, że środek ten

przysługuje wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego

postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o

V KZ 22/26

3

umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w

art. 93a k.k. Katalog ten ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni

rozszerzającej.

Orzeczenie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 11 marca 2026 r., sygn. akt

V Kz 117/26, jest postanowieniem sądu odwoławczego utrzymującym w mocy

postanowienie Sądu Rejonowego w Sopocie o umorzeniu postępowania. Nie jest to

zatem ani prawomocny wyrok sądu odwoławczego, ani postanowienie sądu

odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka

zabezpieczającego, o którym mowa w art. 93a k.k. Wyłącza to dopuszczalność

wniesienia kasacji przez stronę w trybie zwykłym.

Powoływany przez skarżącego art. 523 § 3 k.p.k. nie tworzy samodzielnej

podstawy do wniesienia kasacji od orzeczeń nie wymienionych w art. 519 k.p.k.

Przepis art. 523 § 3 k.p.k. ustanawia jedynie dodatkowe ograniczenia wniesienia

kasacji na niekorzyść oskarżonego (statuując wymóg powołania się na uchybienia z

art. 439 k.p.k. lub rażące naruszenie prawa, przy czym wniesienie takiej kasacji jest

dopuszczalne m.in. w razie umorzenia postępowania), jednakże regulacja ta ma

zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do orzeczeń, od których kasacja w ogóle

przysługuje na podstawie art. 519 k.p.k. Przepis art. 523 § 3 k.p.k. nie modyfikuje i

nie poszerza kategorii orzeczeń zaskarżalnych kasacją wyznaczonych w art. 519

k.p.k.

Na marginesie powyższego Sąd Najwyższy dostrzega potrzebę wskazania,

że stwierdzona niedopuszczalność kasacji strony nie oznacza, iż orzeczenie Sądu

Okręgowego w Gdańsku pozostaje w ogóle poza zakresem kontroli kasacyjnej.

Ograniczenia przedmiotowe wynikające z art. 519 k.p.k. nie odnoszą się bowiem do

kasacji wnoszonej w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem Prokurator

Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich, może wnieść kasację od

każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, a zatem

również od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w

mocy postanowienie o umorzeniu postępowania. Skarżący może zatem wystąpić

do wskazanych podmiotów z wnioskiem o rozważenie wniesienia kasacji w tym

trybie, przy czym decyzja w tym przedmiocie należy wyłącznie do nich i nie podlega

V KZ 22/26

4

kontroli sądu. Jest to jedyna droga wzruszenia orzeczenia tego rodzaju w

postępowaniu kasacyjnym.

W tym stanie rzeczy, skoro wywiedziona przez oskarżyciela prywatnego

kasacja skierowana została od orzeczenia niepodlegającego zaskarżeniu tym

środkiem odwoławczym, wydanie na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 §

1 k.p.k. zarządzenia o odmowie jej przyjęcia jako niedopuszczalnej z mocy ustawy

było w pełni uzasadnione.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]