Kasacja obrońcy nie trafi do rozpoznania, bo skazanie było w zawieszeniu

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2025

r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 229/24, uznał oskarżonego J. J. za winnego

popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu z art. 178a § 1 k.k. i za ten

występek skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia, której wykonanie - na

podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 k.k. - warunkowo zawiesił oskarżonemu na

okres próby 2 lat. Nadto, na podstawie art. 71 § 1 k.k., wymierzył oskarżonemu

V KZ 57/25

2

karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej

stawki na kwotę 10 zł, zobowiązał go do powstrzymania się od nadużywania

alkoholu, orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz

Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 5 000 zł. Wyrok

zawierał również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 25 lipca 2025 r.,

wydanym w sprawie o sygn. akt IV Ka 436/25, po rozpoznaniu apelacji wniesionych

przez obrońcę i prokuratora zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na

podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci

zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego

co do wszystkich kategorii pojazdów na okres 3 lat, zaś w pozostałym zakresie

zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, orzekając nadto o kosztach procesu.

Od powyższego wyroku Sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca

skazanego, który zaskarżył to orzeczenie w całości podnosząc zarzuty: rażącej

obrazy przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2

k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., które to naruszenie miało wpływ na

treść zaskarżonego orzeczenia; b) art. 410 k.p.k., które to naruszenie miało wpływ

na treść zaskarżonego orzeczenia, następstwem czego był błąd w ustaleniach

faktycznych polegający na bezzasadnym uznaniu, iż skazany popełnił przestępstwo

określone w art. 178a § 1 k.k.

Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i

uniewinnienie skazanego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie

Trybunalskim do ponownego rozpoznania.

Zarządzeniem z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 436/25 (IV

WKK 18/25), Zastępca Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego

Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w

zw. z art. 523 § 2 i 4 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę

skazanego J.J.. W uzasadnieniu tej decyzji procesowej wskazano, że zgodnie z

treścią art. 523 k.p.k. kasację na korzyść oskarżonego można wnieść jedynie w

razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę

pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie

V KZ 57/25

3

to nie dotyczy wyłącznie kasacji wniesionej w wypadku faktycznego zaistnienia

uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. W związku zaś z tym, że w kasacji

obrońca nie wskazał na wystąpienie uchybienia z art. 439 k.p.k. należało odmówić

jej przyjęcia jako niedopuszczalnej z mocy prawa.

Zażalenie na to zarządzenie złożył obrońca skazanego zarzucając: „naruszenie

przepisów postępowania, tj.: - art. 530 § 2 w zw. z art. 523 § 1 i 2 k.p.k., poprzez dokonanie

przez Przewodniczącego merytorycznej, a nie formalnej oceny wniesionej na rzecz

skazanego kasacji, czego następstwem było niewłaściwe zastosowanie wskazanych

przepisów i na ich podstawie wydanie zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji; - art. 99 § 1

k.p.k., poprzez sporządzenie przez Przewodniczącego uzasadnienia zarządzenia w sposób

lakoniczny, pobieżny i niewyjaśniający wszechstronnie podstaw rozstrzygnięcia, czego

następstwem jest utrudniona kontrola wydanego zarządzenia”.

W konkluzji zażalenia jego autor, wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i

przyjęcie wniesionej kasacji do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie obrońcy okazało się niezasadne.

W kontekście analizowanej sprawy nie ulega wątpliwości, że strona

postępowania może wnieść kasację na korzyść wyłącznie w razie skazania

oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia

wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, o czym przesądza, w

sposób oczywisty, jednoznaczny językowy kontekst art. 523 § 2 k.p.k. Wyjątki od

zawartej w tym przepisie regulacji zawarte zostały w treści art. 524 § 4 k.p.k.,

zgodnie z którym ograniczenie przewidziane w § 2 art. 523 k.p.k. nie dotyczy

kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (pkt 1) oraz

wypadków określonych w art. 521 k.p.k., a więc kasacji podmiotów szczególnych

(pkt 2).

W niniejszej sprawie oskarżony J. J. został skazany na karę 6 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Tym samym

rodzaj wymierzonej kary ograniczał możliwość wystąpienia z nadzwyczajnym

środkiem zaskarżenia, na korzyść skazanego przez stronę procesową, do

wskazania zarzutu zaistnienia tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Bezspornym jest, że w kasacji obrońcy skazanego nie wskazano zarzutu z art. 439

V KZ 57/25

4

§ 1 k.p.k., tak jeśli chodzi o formalne określenie uchybień, jak i nie opisano w

uzasadnieniu kasacji (art. 526 § 1 k.p.k.) uchybień które mogłyby być kwalifikowane

z art. 439 § 1 k.p.k. Oznaczało to, że wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia

był niedopuszczalny, co skutkowało wydanym zarządzeniem.

W tym stanie rzeczy nie może budzić wątpliwości zasadność decyzji

Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu

Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim odmawiającego przyjęcia kasacji, jako

niedopuszczalnej z mocy ustawy, o czym przesądza treść art. 530 § 2 k.p.k. w zw.

z art. 429 § 1 k.p.k.

Pomimo skomprymowanych pisemnych motywów zaskarżonego

zarządzenia, przeprowadzony w nich wywód jest klarowny i nie może być w

związku z tym mowy o obrazie art. 99 § 1 k.p.k., a tym samym utrudnieniu kontroli

instancyjnej.

Całkowicie nieuprawnione jest również twierdzenie autora zażalenia jakoby

przeprowadzona przez wydającego zarządzenie wstępna kontrola wniesionej

kasacji miała charakter merytoryczny, a nie jedynie formalny. Wszak okoliczność

niepodniesienia we wniesionej kasacji jakiegokolwiek uchybienia wskazanego w

art. 439 k.p.k. wynika wprost z treści redagowanych w tym nadzwyczajnym środku

zaskarżenia zarzutów, z których żaden nie wskazuje, nawet pośrednio, na

bezwzględną przyczynę odwoławczą. W realiach niniejszej sprawy, na etapie

badania kasacji przez wskazany w art. 530 § 2 k.p.k. podmiot - Prezesa sądu

(przez co należy rozumieć także inne podmioty wymienione w art. 93 § 2 k.p.k.,

mogące działać w jego zastępstwie), nie dokonywano więc merytorycznej oceny

podniesionych zarzutów, które - nawet w przypadku przyjęcia kasacji - jako

niedopuszczalne w takim układzie procesowym nie podlegałyby rozpoznaniu przez

Sąd Najwyższy (sąd kasacyjny mógłby wyłącznie rozpoznać zarzut wskazujący na

uchybienie z art. 439 k.p.k., pozostawiając poza zakresem orzekania wskazane w

nadzwyczajnym środku zaskarżenia inne naruszenia prawa, nawet o charakterze

rażącym), co w efekcie skutkowałoby wydaniem postanowienia o pozostawieniu

takiej kasacji bez rozpoznania, stosowanie do treści art. 531 § 1 k.p.k. (zob.

postanowienie SN z 22 kwietnia 2024 r., V KZ 11/24).

V KZ 57/25

5

Reasumując, skoro wydane w przedmiotowej sprawie zaskarżone

zarządzenie, oparte zostało na prawidłowo zastosowanych przepisach prawa, zaś

wniesiony przez obrońcę środek odwoławczy tej okoliczności nie podważył,

zasadne i konieczne było utrzymanie tego zarządzenia w mocy.

Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

Stanisław Stankiewicz