SN utrzymał odmowę przyjęcia kasacji od wyroku z ograniczeniem wolności

Zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu

Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2026 r., sygn. akt IV Ka 871/23,

odmówiono przyjęcia kasacji złożonej przez obrońcę skazanego A.G. od wyroku

Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 16 października 2025 r. w sprawie IV Ka

871/23, zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 10

marca 2023 r. sygn. akt II K 1228/19. Odmowę uzasadniono ustawową

niedopuszczalnością kasacji wniesionej od wyroku skazującego na karę łączną

V KZ 6/26

2

ograniczenia wolności i jedynie formalnie opartej na uchybieniach procesowych

wymienionych w art. 439 k.p.k. (w tej sytuacji art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.)

Powyższe zarządzenie w całości zaskarżył obrońca skazanego zarzucając mu:

„naruszenie przepisów postępowania t.j. art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 2

k.p.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie przyjęcia kasacji

uzasadniając to tym, że została oparta na innych podstawach niż wskazane w

przepisie art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 i § 4 ust 1 k.p.k., podczas gdy

obrońca skazanego nie tylko wskazał podstawę wniesienia kasacji opartą na art.

439 k.p.k. ale również szczegółowo uzasadnił to w części motywacyjnej kasacji.”

Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i

przyjęcie kasacji do rozpoznania, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania.

W osobistym zażaleniu skazany poza szeregiem okoliczności niezwiązanych

bezpośrednio z aktualnym przedmiotem rozpoznania sprawy, wskazał na fakt

powołania się przez autora kasacji na treść art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art.

117 § 2 i 2 a k.p.k. poprzez przeprowadzenie rozprawy w dniu 2 października 2025

r. pomimo braku prawidłowego zawiadomienia skazanego co stanowiło naruszenie

jego prawa do obrony. Skazany w konkluzji wniósł o uwzględnienie zażalenia.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Oba wniesione zażalenia nie są zasadne.

Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie

skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę

pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie

to nie obejmuje tylko kasacji wywiedzionej przez podmiot szczególny lub z powodu

bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 523 § 4 pkt 1 i 2 k.p.k.). W niniejszej

sprawie kasację wniesiono od prawomocnego wyroku, mocą którego A.G. skazano

na karę łączną dwóch lat ograniczenia wolności w postaci nieodpłatnej

kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie. Co

prawda, w kasacji obrońcy podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny

odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. (oskarżony w postępowaniu sądowym nie

miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 lub obrońca

nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy), to jednak

V KZ 6/26

3

z treści opisanego w zarzucie uchybienia wprost wynika, że polegać ono miało na

przeprowadzeniu rozprawy w dniu 2 października 2025 r. pomimo nieobecności

oskarżonego, którego nie powiadomiono w sposób prawidłowy o terminie jej

przeprowadzenia. Pomimo kwalifikowania przez obrońcę skazanego tak opisanego

uchybienia z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. jest oczywiste, że nie ma ono oparcia w art.

439 § 1 pkt 10 k.p.k., albowiem przepis ten dotyczy obligatoryjnego udziału obrońcy

w rozprawie a nie obecności skazanego. W kasacji uchybienie to wprost odnosi się

zaś do rażącego naruszenia prawa do obrony skazanego A. G., któremu - wobec

braku prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy - uniemożliwiono udział w

rozprawie przed sądem pierwszej instancji. W tak określonym uchybieniu nie

zawiera się także podstawa wskazana w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Zaskarżone

zarządzenie jest zatem prawidłowe i kwestia dopuszczalności wniesionej kasacji

została prawidłowo oceniona. Odmawiając przyjęcia kasacji wniesionej przez

obrońcę skazanego, Przewodniczący IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu

Okręgowego w Bydgoszczy jasno stwierdził, że opisane w kasacji zarzuty, pomimo

formalnego zakwalifikowania ich jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, w

istocie dotyczyły uchybień procesowych, które nie mieszczą się w art. 439 § 1 k.p.k.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że ocena okoliczności powołanych w kasacji

jako bezwzględne podstawy uchylenia wyroku - w wypadku, gdy stosownie do

dyspozycji art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. mają one otworzyć drogę do wniesienia i

rozpoznania kasacji, pomimo ograniczeń wynikających z treści art. 523 § 2 k.p.k. -

jest dokonywana na dwóch poziomach. Pierwszy etap sprowadza się do

sprawdzenia, czy w sprawie rzeczywiście miały miejsce fakty, które autor kasacji

wskazuje jako uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. i czy należą one do kręgu

określonego w tym przepisie. Kontrolę w tym zakresie przeprowadza na wstępie

organ upoważniony do przyjęcia nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Natomiast

ocena merytoryczna, weryfikująca tezę skarżącego co do prawnej oceny

ewentualnego wystąpienia uchybienia mającego stanowić bezwzględną przyczynę

uchylenia orzeczenia - następuje w toku postępowania kasacyjnego (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2021 r., IV KZ 28/21).

Nie znajdując zatem podstaw do podważenia zaskarżonego zarządzenia o

odmowie przyjęcia kasacji z powodów w tej decyzji wskazanych, orzeczono jak na

V KZ 6/26

4

wstępie. Odnosząc się zaś do pism składanych w toku postępowania

zażaleniowego, to trzeba wskazać, iż dla rozstrzygnięcia zażaleń nie są potrzebne

całe akta sprawy karnej, ale tylko akta postępowania w zakresie dotyczącym

wydanych wyroków oraz wniesionej kasacji.

Jarosław Matras

[WB]

[a.ł]