Bank chciał od frankowiczów 148 tys. zł waloryzacji kapitału. Sąd oddalił pozew

wyroku z dnia 24 września 2025 roku

STANOWISKA STRON I PRZEBIEG POSTĘPOWANIA

1. Pozwem z 11.12.2024 (data nadania) powód (...) (...) (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w (...), reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie:

1.1.

na jego rzecz od pozwanych K. K. i I. K. solidarnie, ewentualnie

in solidum, ewentualnie w częściach równych, kwoty 18.672,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty (żądanie główne);

1.2.

ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego zmianę wysokości świadczenia powoda w postaci wypłaconego pozwanym na podstawie zawartej umowy kredytu kapitału kredytu w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza w czasie i ukształtowanie go na poziomie 148.821,95 zł oraz zasądzenie solidarnie, ewentualnie

in solidum, ewentualnie w częściach równych, od pozwanych na rzecz powoda kwoty 28.8212,95 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty (żądanie ewentualne);

1.3.

zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

2. W uzasadnieniu powód wskazał, że:

2.1.

żądanie główne wynika z konieczności dokonania przez strony rozliczenia świadczeń z nieważnej umowy kredytu frankowego; podlegająca zwrotowi kwota kapitału kredytu powinna zostać urealniona z uwagi na upływ czasu i utratę siły nabywczej pieniądza;

2.2.

żądanie ewentualne wynika z konieczności zmiany wysokości świadczenia powoda w postaci kapitału kredytu w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza w czasie (waloryzacji sądowej) oraz zapłatę należnej kwoty ponad nominalną wartość kapitału.

3. W odpowiedzi na pozew pozwani, reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli o:

3.1.

oddalenie powództwa (zarówno żądania głównego i ewentualnego);

3.2.

zasądzenie osobno na rzecz każdego z pozwanych od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

4. W uzasadnieniu pozwani wskazali, że roszczenie jest niezasadne co do zasady i wysokości, podnosząc m.in. że żądania powoda są sprzeczne z prawem unijnym, że nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza oraz zarzut przedawnienia.

5. W dalszym toku postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

PODSTAWA FAKTYCZNA ROZSTRZYGNIĘCIA

6. 21.07.2008 (...) Spółka akcyjna z siedzibą w (...) (kredytodawca, poprzednik prawny powoda) zawarł z (...) i (...) (kredytobiorcy) umowę kredytu na cele mieszkaniowe denominowanego w walucie CHF w kwocie 120.000 zł na okres 360 miesięcy od 21.07.2008 do 15.07.2038 (dalej jako „umowa”). Kredyt był przeznaczony na dokończenie budowy domu jednorodzinnego położonego w (...).

Dowód:

bezsporne;

zeznania pozwanych – k. 108v;

umowa kredytu wraz z załącznikami i aneksami – k. 21-32.

7. Wyrokiem z 07.04.2022 r. (sygn. akt XII C 715/18) Sąd Okręgowy we Wrocławiu ustalił nieważność zawartej przez poprzednika prawnego powoda i kredytobiorców umowy kredytu, m.in. z uwagi na występowanie w niej nieuczciwych postanowień umownych oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwoty tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych. Wyrokiem z 20.04.2023 (sygn. akt I ACa 1559/22) Sąd Apelacyjny we Wrocławiu utrzymał w mocy wyrok w zakresie ustalenia nieważności umowy oraz oddalił powództwo w zakresie zasądzonego świadczenia. Postanowieniem z 27.03.2025 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku SA we Wrocławiu.

Dowód:

bezsporne;

zeznania pozwanych – k. 108v;

uzasadnienia postanowienia SN;

porozumienie w przedmiocie rozliczenia umowy kredytu – k. 41-42.

8. 15.10.2024 strony zawarły porozumienie w przedmiocie rozliczenia umowy kredytu na podstawie którego dokonały potrącenia wzajemnych wierzytelności tytułem zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych i kosztów kredytu (wierzytelność kredytobiorców) oraz zwrotu kapitału (wierzytelność kredytodawcy). Po rozliczeniu kredytodawca zapłacił kredytobiorcom kwotę 29.397,31 zł.

Dowód:

bezsporne;

zeznania pozwanych – k. 108v;

porozumienie w przedmiocie rozliczenia umowy kredytu – k. 41-42.

OCENA DOWODÓW

1. Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił na podstawie twierdzeń stron (w zakresie w jakim były bezsporne) oraz zgromadzonego materiału dowodowego w postaci:

1.1.

oraz dokumentów prywatnych powołanych wyżej, znajdujących się w aktach sprawy. Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.). Dokumenty te nie były kwestionowane przez żadną ze stron, ich prawdziwość nie budziła również wątpliwości Sądu. Dlatego też, w zakresie, w jakim stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, Sąd uznał je za wiarygodne;

1.2.

zeznań pozwanych. Były one rzeczowe, logiczne oraz korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym oraz zgodne z doświadczeniem życiowym. Dlatego też, w zakresie, w jakim stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, Sąd uznał je za wiarygodne.

2. Za nieprzydatne do ustalenia stanu faktycznego Sąd uznał załączone wyliczenia kwoty urealnionego kapitału.

3. Sąd w niniejszej sprawie był związany rozstrzygnięciami zapadłymi w powołanej wyżej sprawie frankowej pomiędzy stronami (art. 365 § 1 k.p.c.).

4. Część z dokumentów (w znaczeniu czysto technicznym) została złożona w formie kserokopii, niepoświadczonych za zgodność z oryginałem. Takie kserokopie nie stanowią co prawda dokumentów urzędowych albo prywatnych, ani ich odpisów, w rozumieniu k.p.c. (art. 244 i 245), nie są jednak pozbawione mocy dowodowej. Jeżeli kserokopie nie zostały zakwestionowane przez Sąd lub przeciwnika procesowego oraz nie zażądano złożenia oryginałów, pozostają one środkiem dowodowym, przy pomocy którego strona może udowodnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a który Sąd ocenia według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. To samo dotyczy niepodpisanych wydruków komputerowych, które niekwestionowane mogą być jednym z innych środków dowodowych w rozumieniu art. 309 k.p.c.

Orzecznictwo:

wyrok Sądu Najwyższego z 25.11.2015, IV CSK 52/12;

wyrok Sądu Najwyższego z 09.09.2016, V CSK 13/16;

wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 25.11.2019, I ACa 1157/18.

9. Sąd na podstawie art. 235

2 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.c. pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, nieprzydatny do wykazania faktów wskazanych w tezie dowodowej oraz zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. Istotą sporu była ocena prawna żądań powoda, a kwestia ich niedopuszczalności została jednoznacznie przesądzona w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiego. Opinia biegłego nie byłaby więc w takim zakresie istotna i przydatna, a prowadziłaby jedynie do znaczącego wydłużenia postępowania.

WYJAŚNIENIE PODSTAWY PRAWNEJ WYROKU Z PRZYTOCZENIEM PRZEPISÓW PRAWA

10. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

11. Powództwo ewentualne nie zasługiwało na uwzględnienie.

12. Powód był przedsiębiorcą, prowadzącym działalność gospodarczą, polegającą na m.in. udzielaniu kredytów, a pozwani jako osoby fizyczne, która dokonały czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową, konsumentami (art. 22

1 k.c.). Sprawa dotyczyła więc roszczenia przedsiębiorcy przeciwko konsumentowi, dlatego też toczyła się z zastosowaniem przepisów o postępowaniu z udziałem konsumentów.

13. W procesie cywilnym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi określone dla siebie skutki prawne (art. 6 k.c.). Obowiązek wskazania dowodów na poparcie własnego stanowiska obciąża więc strony, zgodnie z zasadą kontradyktoryjności. Sąd jedynie wyjątkowo ingeruje w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowód z urzędu. Nie jest też zadaniem Sądu uzupełnianie lub wyjaśnianie twierdzeń stron, czy poszukiwanie dowodów pozwalających je udowodnić, tym bardziej w przypadku strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika.

14. W ramach przedmiotowej sprawy powód był obowiązany do udowodnienia zarówno zasadności, jak i wysokości dochodzonego roszczenia.

15. Przed przystąpieniem do rozważenia zasadności powództwa należy zauważyć, że oba żądania, główne i ewentualne, w istocie rzeczy oparte są na tej samej podstawie faktycznej, czyli zmianie stosunków (siły nabywczej pieniądza) w czasie od zawarcia umowy kredytu do czasu ustalenia jej nieważności i dokonania rozliczeń przez strony. Różnica między nimi sprowadza się do wskazania różnych podstaw prawnych i odmiennego, lecz wciąż skorelowanego ze zmianą siły nabywczej pieniądza, sposobu wyliczenia wartości żądań.

16. Zastosowanie w sprawie znalazły:

16.1.

przepisy unijne dotyczące umów zawieranych z konsumentami: dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej jako „dyrektywa 93/13”);

16.2.

przepisy krajowe (polskie) (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dalej jako „k.c.”).

17. Państwa Członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków (art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13).

18. Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów Państwa Członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami (art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13).

19. Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości (art. 405 k.c.).

20. Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (art. 410 k.c.)

21. W razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie. Z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa (art. 358

1 § 3 i 4 k.c.).

22. Przepisy art. 12 ust. 2 ustawy oraz art. 358

1 § 3 Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania do kredytów bankowych oraz kwot zdeponowanych na rachunkach bankowych, jak również do kredytów i pożyczek o charakterze socjalnym (art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny).

23. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata (art. 118 k.c.).

24. W przypadku konfliktu prawa Unii Europejskiej oraz prawa krajowego, w tym polskiego, obowiązuje zasada pierwszeństwa stosowania prawa unijnego, bez względu na hierarchię krajowego aktu prawnego i czas jego wejścia w życie. Oznacza to obowiązek zastosowania przez sąd krajowy prawa unijnego z pominięciem sprzecznych z nim przepisów krajowych, co nie znaczy, że przepisy te tracą moc.

Orzecznictwo:

wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 15.07.1964, 6/64, (...) v. (...);

wyrok TS z dnia 17.12.1970, 11/70, (...) (...) v. (...) und A. fur R. und I..

25. Z kolei w procesie wykładni prawa unijnego oraz wdrażających je przepisów krajowych wiążąca jest wykładnia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako „TSUE”). Wynika to z konstrukcji systemu ochrony prawnej w UE, w którym TSUE jest wyłącznie właściwy w kwestii wykładni prawa unijnego, a sądy krajowe mają z kolei wyłączną kompetencję do stosowania tego prawa w konkretnych sprawach podlegających ich jurysdykcji.

Orzecznictwo:

wyrok TS z 03.10.2019, C-260/18, (...) i (...) v. (...) (...) (...), prowadzący działalność w (...) w formie oddziału pod nazwą (...) (...) (...) W (...), (...) Bank (...) SA.

26. Instytucja kredytowa nie ma możliwości skutecznego dochodzenia od konsumenta rekompensaty i waloryzacji świadczenia. Kwestia ta została jednoznacznie przesądzona przez orzecznictwo TSUE. Artykuły 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty w przypadku uznania umowy kredytu za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków. Trybunał podkreślił, że:

26.1.

przyznanie instytucji kredytowej prawa do żądania od konsumenta takiej rekompensaty mogłoby podważyć odstraszający skutek zamierzony przez dyrektywę 93/13;

26.2.

skuteczność ochrony przyznanej konsumentom przez dyrektywę 93/13 byłaby zagrożona, gdyby byli oni narażeni, w ramach powoływania się na swoje prawa wynikające z tej dyrektywy, na ryzyko konieczności zapłaty takiej rekompensaty.

Przyznanie takiego uprawnienia instytucji kredytowej doprowadziłoby więc do wytworzenia sytuacji, w których bardziej korzystne dla konsumenta byłoby kontynuowanie wykonania umowy zawierającej nieuczciwy warunek, niż skorzystanie z praw przysługujących na mocy dyrektywy 93/13. Efekt ten byłby całkowicie sprzeczny z zamierzonym odstraszającym celem dyrektywy 93/13.

Orzecznictwo:

wyrok TS z 12.01.2024 r., C-520/21, L. W. przeciwko B. (...) (...). SA.

27. Innymi słowy, nie do przyjęcia jest sytuacja w której (...) najpierw zastosowała nieuczciwe warunki umowne (postąpiła niegodziwie), co skutkowało nieważnością umowy, a następnie domaga się odszkodowania (rekompensaty) za utratę zysku analogicznego do tego, jaki zamierzała osiągnąć ze wspomnianej umowy (czerpie zyski ze swej niegodziwości). Taka wykładnia przepisów jedynie zachęcałaby to do stosowania nieuczciwych warunków przez instytucje kredytowe, a nie odstraszała od ich stosowania.

28. Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił przy tym, że pod pojęciem rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału, należy rozumieć wszelkie (poza odsetkami za opóźnienie) roszczenia finansowe, jakie (...) może kreować na podstawie przepisów krajowych w związku z wykonaniem nieważnej umowy, niezależnie od tego, jak zostaną sformułowane, a więc również roszczeń o bezpodstawne wzbogacenie, o wynagrodzenie za korzystane z kapitału, o odszkodowane, waloryzację sądową w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu kapitału konsumentowi, czy ewentualnie inaczej nazwane żądania finansowe, i to niezależnie od tego, jaka podstawa prawna w ramach prawa krajowego zostanie przywołana na ich uzasadnienie.

Orzecznictwo:

postanowienie TS z 12.01.2024 r., C-488/23, (...) S.A. przeciwko (...);

uchwała Sądu Najwyższego z 25.04.2024 r., III CZP 25/22;

postanowienie SN z 10.07.2025, I CSK 4161/23.

29. Wykładnia dokonana przez TSUE jest wiążąca, nie tylko formalnie, lecz także

imperio rationis. Dlatego też żądanie zapłaty, z którym wystąpił (...) ((...)) w niniejszej sprawie, zarówno żądanie główne o urealnienie kwoty kapitału, jak i żądanie ewentualne waloryzacji sądowej, bez wątpienia jest objęte tak rozumianym pojęciem rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału. W konsekwencji zarówno żądanie główne, jak i ewentualne podlegało oddaleniu.

30. Ponadto, żądanie sądowej waloryzacji świadczenia powoda na podstawie art. 358

(

1) § 3 k.c. jest bezzasadne również z innej przyczyny (art. 358

(

1) § 4 k.c.). Powód ((...)) prowadzi przedsiębiorstwo. Żądane przez niego świadczenie z tytułu zwrotu wypłaconego kredytu niewątpliwie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.

31. Celem klauzuli waloryzacyjnej jest ochrona interesu podmiotu ekonomicznie słabszego, nie zaś profesjonalnego podmiotu obrotu gospodarczego, jakim jest przedsiębiorca, który jest obowiązany do należytej dbałości o własne interesy w związku z zawodowym charakterem jego działalności. Dokonując wykładni art. 358

(

1) § 4 k.c. Sąd musi uwzględnić także cele i charakter działalności przedsiębiorstwa oraz związek prawny między zobowiązaniem a tą działalnością. W ocenie Sądu stwierdzenia związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa nie przesądza źródło powstania zobowiązania: umowa, delikt czy bezpodstawne wzbogacenie. Dla istnienia związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa nie jest bowiem istotne źródło powstania zobowiązania; sam przepis zresztą nie wprowadza takiego ograniczenia. Naturalnym jest, że w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej powstają roszczenia wynikające nie tylko z umów, lecz także z deliktów albo bezpodstawnego wzbogacenia. Przedsiębiorca prowadząc przedsiębiorstwo może dopuścić się deliktu, możliwe jest także wyrządzenie szkody w majątku przedsiębiorcy wskutek deliktu związanego z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Wzbogacenie kredytobiorców było przecież także bezpośrednim skutkiem działalności przedsiębiorstwa powoda. Jeśli (...) nie wykonywałby czynności mających związek z prowadzeniem przez niego przedsiębiorstwa strony nie zawarłyby umowy kredytu, a w konsekwencji kredytobiorcy nie otrzymaliby sumy kredytu i nie doszłoby do uzyskania świadczenia nienależnego.

Orzecznictwo:

wyrok SN z 12.12.1995, II CRN 176/95;

wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11.10.2012, I ACa 574/12.

32. Odmienny pogląd, wyrażany również w przeszłości przez Sąd Najwyższy (wyrok z 23.08.2012, II CSK 31/12) i zawężający związek z działalnością przedsiębiorstwa tylko do stosunków umownych, nie jest zasadny, jest ponadto nieaktualny w świetle przywołanego orzecznictwa TSUE. Jeśli przyjąć, że wzbogacenie pozwanych ma nie pozostawać w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa przez powoda, to niemożliwe byłoby ustalenie, w związku z jaką działalnością powoda pozostaje. (...) jest przedsiębiorcą (ujęcie podmiotowe), który prowadzi przedsiębiorstwo (ujęcie przedmiotowe) polegającą na udzieleniu kredytów. (...) nie prowadzi innej działalności, którą można w jakikolwiek sposób powiązać ze wzbogaceniem kredytobiorców.

33. Ponadto, w przypadku kredytów bankowych art. 358

1 § 3 k.c. nie ma zastosowania na mocy przepisu szczególnego (art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny).

34. Dodatkowo, nawet w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania zmiana wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego pozostaje nadal uprawnieniem sądu, który może, lecz nie musi, skorzystać z niego po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego.

35. Żądanie banku jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. (...) złamał te zasady (szacunek i uczciwość w stosunku do kontrahenta), niedopełniając obowiązku informacyjnego oraz zastrzegając dla siebie uprawnienie do kształtowania zobowiązania kredytobiorców w sposób arbitralny. Doprowadziło to do nieważności umowy. Skutki deprecjacji pieniądza, istotnej i nieistotnej, powinny obciążać więc wyłącznie instytucję kredytową. Prawo cywilne zostało bowiem stworzone celem ochrony praw podmiotowych, a nie ochrony nadużyć praw podmiotowych.

36. Wykluczone jest zatem ubieganie się przez powoda o sądową waloryzację (art. 358

1 § 4 k.c.).

37. Ponadto, należy zauważyć, że zasadny był również zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez stronę pozwaną. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy. Roszczenie banku jest niewątpliwie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W sprawie frankowej z powództwa kredytobiorców pozew został złożony już w 2018 r. Powództwo w niniejszej sprawie wniesiono w 2024 r. Doszło zatem do upływu 3-letniego terminu przedawnienia z upływem 2021 r.

Orzecznictwo:

uchwała SN z 25.04.1995, III CZP 25/22.

38. W konsekwencji Sąd oddalił powództwo, zarówno co do żądania głównego (pkt 1 wyroku), jak i żądania ewentualnego (pkt 2 wyroku).

ROZSTRZYGNIĘCIE O KOSZTACH PROCESU

39. W sprawie, w której zgłoszono żądanie główne i żądanie ewentualne do chwili rozstrzygnięcia przez Sąd o zasadności żądania głównego nie jest wiadome, czy żądanie ewentualne będzie w ogóle rozpoznawane. Jeżeli Sąd uwzględni żądanie główne to żądanie ewentualne nie stanie się w ogóle przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia. Jeżeli natomiast żądanie główne zostanie oddalone to żądanie ewentualne zostanie rozpoznane i rozstrzygnięte. W konsekwencji obowiązek uiszczenia opłaty od żądania ewentualnego oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wywołanego żądaniem ewentualnym powstaje dopiero w przypadku oddalenia żądania głównego. Inaczej rzecz ujmując, jeżeli Sąd oddalił żądanie główne i rozpoznał żądanie ewentualne to w zakresie kosztów postępowania mamy do czynienia niejako z dwiema sprawami i koszty każdej są rozliczane i zasądzane osobno.

Orzecznictwo:

wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 12.09.2018 , I ACa 1480/17.

5. Zgodnie z obowiązkiem rozstrzygnięcia o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie (art. 108 § 1 k.p.c.) Sąd obciążył kosztami procesu powoda (pkt 3 wyroku), zasądzając od niego na rzecz pozwanych:

5.1.

w zakresie żądania głównego kwotę 3.634 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt 3a wyroku);

5.2.

w zakresie żądania ewentualnego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt 3b wyroku);

Powód przegrał proces, zarówno co do żądania głównego, jak i ewentualnego, zatem zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.) powinien zwrócić stronie przeciwnej koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, na które złożyły się:

5.3.

w zakresie żądania głównego:

5.3.1.

34 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa;

5.3.2.

3.600 zł – wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie);

5.4.

w zakresie żądania ewentualnego:

5.4.1.

3.600 zł – wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie).

6. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenia zwrotu kosztów procesu osobno na rzecz każdego z pozwanych. W razie współuczestnictwa materialnego (art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.) do niezbędnych kosztów procesu poniesionych przez współuczestników reprezentowanych przez jednego zawodowego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie pełnomocnika ustalone niezależnie od liczby reprezentowanych przez niego uczestników. Sąd nie znalazł jednocześnie podstaw do podwyższenia tego wynagrodzenia na podstawie art. 109 § 2 k.p.c.

Orzecznictwo:

uchwała SN z 16.11.2023, III CZP 54/23.

7. Na podstawie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. Sąd nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda (pkt 3c wyroku) kwotę 1.000 zł tytułem nieuiszczonych przez powoda kosztów sądowych w postaci opłaty sądowej od żądania ewentualnego (art. 13 ust. 1 pkt 7 u.k.s.c.), omyłkowo, gdyż winna ona wynosić 1.441,10 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.).

asesor sądowy

Jakub Stolarek